II SA/Gd 2769/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Przybielski WSA Janina Guść Protokolant – Barbara Kroczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. i C. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2000 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki o d d a l a s k a r g ę. II SA/Gd 2769/00 U z a s a d n i e n i e G. i C. Ż. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 29 września 2000 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2000 r. nr [...], którą nakazano skarżącym rozebranie metalowego kontenera nietrwale związanego z gruntem usytuowanego na działce nr [...] w [...]. Organ I instancji jako podstawę prawną swojej decyzji powołał art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Uzasadniając zaś decyzję wskazał, że podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 29 maja 2000 r. ustalił, że na opisanej wyżej działce skarżący na przełomie 1995 i 1996 r. pobudowali bez pozwolenia na budowę m. in. obiekt budowlany w postaci metalowego kontenera nietrwale związanego z gruntem. Rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie w/w obiektu stosownie do przepisów ustawy Prawo budowlane wymagało pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w przypadku, gdy miał to być obiekt tymczasowy, przeznaczony do rozbiórki w terminie nie przekraczającym 120 dni licząc od daty jego postawienia. Zgłoszenia takiego należało ponadto dokonać na 30 dni przed zamierzonym terminem jego pobudowania. W odwołaniu od powyższej decyzji G. i C. Ż., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji podnosili, że kupując działkę w [....] informowani byli przez sprzedającego o tym, że teren ten przeznaczony zostanie na cele budownictwa letniskowego. Ponadto podkreślali, że usytuowane na działce obiekty są nietrwale związane z gruntem. Rozpoznając odwołanie skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął zaskarżoną do Sądu decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji. Ponadto organ ten stwierdził, że zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane nie wymaga dodatkowych argumentów poza faktem stwierdzenia samowoli budowlanej. Dlatego też wniosek skarżących o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy w przedmiocie zmiany przeznaczenia kompleksu działek położonych w [...] na cele budownictwa letniskowego, nie mógł w ocenie organu odwoławczego stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. i C. Ż. powtórzyli zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślając, że organy administracji publicznej z naruszeniem art. 8 K.p.a. nie przesądziły, czy na realizację opisanego w decyzji obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę czy też dokonanie zgłoszenia zamiaru budowy. Ponadto skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do treści zebranego w sprawie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z przepisu tego wynika, że właściwy organ, czyli organ nadzoru budowlanego, ma obowiązek orzeczenia rozbiórki w razie ziszczenia się warunków wskazanych w tym przepisie. Z zacytowanego art. 48 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji, wynika też jeszcze jedna istotna dla rozstrzygnięcia okoliczność. Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany podjąć decyzję o nakazie rozbiórki zarówno wtedy, gdy obiekt budowlany lub jego część został wybudowany bez wymaganego pozwolenia, jak i wtedy, gdy został pobudowany bez wymaganego zgłoszenia. Nie ma zatem w niniejszej sprawie znaczenia rozróżnienie, czy obiekty, których dotyczy zaskarżona decyzja, wymagały pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia. Skarżący, co nie jest kwestionowane, nie dopełnił bowiem żadnego z tych obowiązków. Istotne jest, że obiekty, których dotyczy zaskarżona decyzja nie podpadają pod żadne z przypadków, w których nie jest wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie właściwemu organowi. Listę takich obiektów i robót budowlanych można odtworzyć na podstawie art. 29 i art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Pierwszy ze wskazanych przepisów wymienia obiekty budowlane i roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę, drugi natomiast wskazuje, które z tych obiektów budowlanych i robót budowlanych wskazanych w art. 29 mogą być wykonywane po uprzednim zgłoszeniu właściwemu organowi. Zatem dopiero te obiekty i roboty budowlane, które nie są wymienione ani w art. 29, ani w art. 30 ust. 1, będą wyłączone spod stosowania art. 48 Prawa budowlanego. Są to obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położone na terenie budowy, barakowozy używane przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych, tymczasowe obiekty budowlane stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel, altany i obiekty gospodarcze na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich, znaki geodezyjne i obiekty triangulacyjne, poza obszarem parków narodowych i rezerwatów przyrody, ogrodzenia, które nie leżą od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych i o wysokości równej lub mniejszej niż 2,20 cm oraz roboty budowlane, polegające na instalowaniu krat na budynkach z wyjątkiem budynków mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektów zabytkowych, a także urządzeń na obiektach budowlanych, o wysokości równej lub mniejszej niż 3 m. W związku z podkreślaniem przez skarżącego braku trwałego związania obiektów, których dotyczy sprawa, z gruntem wskazać należy na przepis art. 29 ust. 1 pkt 5a w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, z którego wynika, że budowa obiektów budowlanych, które nie są trwale połączone z gruntem, wymaga zgłoszenia tylko wtedy, gdy przewidziane są one do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie do 120 dni od dnia określonego w zgłoszeniu. W pozostałych przypadkach, a więc, gdy chodzi o obiekt, który nie jest trwale połączony z gruntem, lecz nie przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, wymagane jest pozwolenie na budowę. Z powyższego wynika, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa – art. 48 Prawa budowlanego. Podkreślenia przy tym wymaga istotny fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa obowiązującego w chwili jej podjęcia. Obowiązujące w chwili wydawania wyroku Prawo budowlane, uwzględniające w szczególności zmiany wynikające z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718), nie przewiduje tak bezwzględnego obowiązku rozbiórki. Przewiduje też, że niewielkie obiekty budowlane, w szczególności obiekty małej architektury wznoszone nie w miejscu publicznym nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia (art. 29 ust.1 pkt 22 i art. 30 ust. 1 pkt 4). Ta zmiana stanu prawnego nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc jest zobowiązany uwzględniać stan prawny aktualny w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Podnoszone w skardze zarzuty nie mają dla rozstrzygnięcia znaczenia. Nie dotyczą one bowiem istotnej w sprawie okoliczności, mianowicie faktu, że skarżący obiekt, którego usytuowanie na działce wymagało, w zależności od czasu jego ewentualnego utrzymania, bądź zgłoszenia właściwemu organowi, bądź też uzyskania pozwolenia na budowę, postawili zarówno bez zgłoszenia, jak i pozwolenia. Z kolei twierdzenie jakoby skarżących zapewniano, że przeznaczenie ich działki w planie zagospodarowania przestrzennego zostanie zmienione, jest nadto bez znaczenia dlatego, że nawet gdyby w planie zagospodarowania przestrzennego działka ta przeznaczona była na rekreację, to i tak skarżący przed postawieniem tego obiektu budowlanego byliby zobowiązani, w zależności od zamierzonego czasu jego utrzymania, dokonać zgłoszenia lub uzyskać pozwolenia na budowę. Skarżący brali udział w postępowaniu. Zostali prawidłowo zawiadomieni o jego wszczęciu i mieli pełną możliwość zgłaszania wniosków dowodowych oraz zastrzeżenia i składania oświadczeń do protokołu oględzin oraz akt sprawy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, aby w toku postępowania w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. MK