II SA/Kr 496/00

WyrokWSA w Krakowie2004-03-12

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia NSA Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo zastosował art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, gdy budowa nie została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy?
Ratio decidendi
Organ administracji budowlanej prawidłowo zastosował art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r., nakazując rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, ponieważ budowa nie została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1995 r.). W takiej sytuacji nie można było zastosować przepisów Prawa Budowlanego z 1974 r. ani art. 103 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., który wyłącza stosowanie art. 48, gdy budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. lub postępowanie zostało wszczęte przed tą datą. Rygoryzm art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. został dwukrotnie potwierdzony przez Trybunał Konstytucyjny jako zgodny z Konstytucją.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ I instancji stwierdził, że budowa była w stanie surowym w maju 1999 r., a prace rozpoczęto w 1998 r. Mapa z 1995 r. nie wykazywała istnienia budynku. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że budowa nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., co uniemożliwiało zastosowanie przepisów Prawa Budowlanego z 1974 r. Skarżąca kwestionowała prawidłowość postępowania i twierdziła, że ławy zostały zalane w 1993 r., a prace wykończeniowe w 1998 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IISA/ Kr 496/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA : Stanisław Biernat Andrzej Niecikowski ( spr.) Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2004r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia 11.10.1999 r. (znak: PINB-7355/Ta/l/99) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.), nakazał B.P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego o wymiarach 34,00 x 9,0 m na dz.ewid. [....] położonej w C. W lakonicznym uzasadnieniu podniesiono, że w dniu [....].05.1999 r., na skutek doniesienia S.I. przeprowadzono kontrolę w wyniku której stwierdzono, że B.P. wybudowała budynek gospodarczy w stanie surowym. Po przesłuchaniu na rozprawie administracyjnej świadków "stwierdzono, że budowa prowadzona była w 1998 r.". Z analizy mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia [....] .08.1995 r., wynika, że w dniu jej sporządzenia przedmiotowy budynek nie został na nią naniesiony, co wyklucza twierdzenie inwestorki o jego istnieniu w 1993 r. Odwołanie B.P. nie zostało uwzględnione i [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia 18.01.2000 r., (znak:......) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji jest "słuszna" i zgodna z art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r., a zastosowanie co dopiero powołanego przepisu nie wyłącza przepis art. 103 ust.2 Prawa Budowlanego z 1994 r. Warunkiem zastosowania przepisów ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo Budowlane ( Dz.U. nr. 38 poz. 229 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1974 r.) jest konieczność stwierdzenia, że budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ( tj. 1.01.1995 r.) Prawa Budowlanego z 1994 r. Tymczasem w sprawie taka okoliczność nie występuje, co stwierdza sama inwestorka w swoich odwołaniach, przyznając, że roboty budowlane rozpoczęte zostały w dniu 1993 r., i trwają nadal. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła B.P. , i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła, że cała sprawa została zainicjowana przez nieżyjącego już S.I. ojca jej sąsiada M.I. Z uwagi na zaistniałe nieporozumienia wystąpiła o zalegalizowanie przedmiotowej budowy. Postanowieniem z dnia 28.05.1999 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , działając na podstawie art. 36 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1974 r., zobowiązał skarżącą do przedłożenia szeregu dokumentów, ale Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tego postanowienia. Dalej skarga podnosi, że "ławy pod budynek gospodarczy zalane w 1993 r.", a "słupy i pokrycie dachowe były wykonane w 1998 r.". W zakończeniu skargi, skarżąca kwestionuje prawidłowość mapy sytuacyjno-wysokościowej z dnia [....] .08.1995 r., która jej zdaniem nie przedstawia stanu faktycznego zagospodarowania terenu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo. Stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) nakazywał, orzeczenie w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jest niesporne, że skarżąca takiego pozwolenia w postaci ostatecznej decyzji nie miała, i to jest zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy. Podnoszona w skardze wadliwość działania organów, które pierwotnie, żądając stosownej dokumentacji -jak można sądzić dążyły do zalegalizowania samowoli, nie może mieć wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. O możliwości tzw. legalizacji samowoli budowlanej można by mówić wtedy, gdyby w sprawie można było zastosować przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr. 38 poz. 229 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1974 r.). Zgodnie z art. 103 § 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Nie można przyjąć aby taka sytuacja zachodziła w sprawie. O tym, że budowa nie została zakończona przed dniem 1.01.1995 r. (data wejścia w życie Prawa Budowlanego z 1994 r.), świadczy zebrany w sprawie materiał, a także stanowisko samej skarżącej, która w skardze przyznaje, że "ławy pod budynek gospodarczy zalane w 1993 r.", a "słupy i pokrycie dachowe były wykonane w 1998 r." - czyli, że w dniu 1.01.1995 r. budowa nie była zakończona. Nie było więc możliwości zastosowania przepisów Prawa Budowlanego z 1974 r. Trafnie więc w sprawie organy przyjęły jako podstawę rozstrzygnięcia art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. A z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca w tym miejscu nie pozostawił organom administracyjnym, żadnych możliwości uznaniowych. Do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wystarcza jedynie stwierdzenie prowadzenie robót budowlanych bez pozwolenia lub bez właściwego zgłoszenia. Rygoryzm art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r.,(w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) był dwukrotnie badany przez Trybunał Konstytucyjny pod względem jego zgodności z Konstytucja RP. Dwukrotnie też Trybunał Konstytucyjny, stwierdził, że przepis ten zgodny jest z Konstytucją ( zob. wyrok z dnia 12.01 1999 r. P 2/98 - Dz.U. nr 3 poz. 30 oraz z dnia 26.03.2002 r. Sk 2/01 - Dz.U. nr 37 poz. 353). W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło