II SA/Gd 2984/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi Z. K. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2000 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Z. K. i J. S. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2000 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2000 r. Nr [...]. Utrzymaną w mocy decyzją organ I instancji, działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art.104 K.p.a. nakazał skarżącym rozbiórkę dwóch domków o konstrukcji drewnianej nietrwale związanych z gruntem, pobudowanych na działce nr [...] w K. B. II gmina. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że budowa opisanych w decyzji obiektów budowlanych zakończona została przed dniem 1 stycznia 1995 r. i w związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 cyt. ustawy obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na terenach na ten cel przeznaczonych, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Ponadto stosownie do art. 28 ust. 1 tej ustawy budowę obiektów budowlanych można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakaz rozbiórki należy zastosować w przypadku, gdy wystąpiły co najmniej dwie przesłanki: - przebudowano obiekt lub część obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy; - obiekt ten lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Wybudowane przez skarżących, bez pozwolenia na budowę jesienią 1994 r., domki letniskowe znajdują się na terenie, który zgodnie z obowiązującymi w dniu wydania decyzji planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia 30 lipca 1993 r. nr [...] (ogłoszonym w Dz. Urzęd. woj. Gdańskiego nr 16, poz. 90 z dnia 16 sierpnia 1993 r.), przeznaczony jest pod użytki rolne, bez prawa jakiejkolwiek zabudowy. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. nr [...] w sprawie Nadmorskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu teren ten podlega szczególnej ochronie. Mając zatem na uwadze fakt, że obiekty budowlane skarżących wzniesione zostały w warunkach samowoli i niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rozpatrywanej sprawie uznano za zasadne zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli Z. K. oraz J. S., którzy wnosili o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego w Gminie. Odwołujący wskazywali ponadto, iż nabywając działkę o charakterze rekreacyjnym uzyskali, od poprzedniego właściciela zapewnienie, że podjęte zostały już działania mające na celu zmianę przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ponadto w ocenie odwołujących konstrukcja obiektów, które nie są związane trwale z gruntem nie wymagała podczas ich realizacji specjalistycznego nadzoru budowlanego. Rozpatrując odwołanie skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku podjął zaskarżoną do Sądu decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w całości ponowił ustalenia i argumentację prawną organu I instancji. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu uchwalenia nowego planu zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy wskazał na brak podstaw do jego uwzględnienia argumentując, że organy nadzoru budowlanego rozstrzygają sprawy w oparciu o aktualnie obowiązujący stan prawny w chwili podejmowania decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. i J. S. ponowili zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: art. 8 K.p.a., gdyż organ nie przesądził, czy inwestorzy winni uzyskać pozwolenie na budowę czy dokonać zgłoszenia zmiany budowy; art. 10 K.p.a., gdyż organ nie umożliwił skarżącym przed wydaniem rozstrzygnięcia wypowiedzenia się w sprawie. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji ustaliły zgodnie z twierdzeniem skarżących, że opisane w decyzji domki letniskowe zostały zbudowane w 1994 r. W toku oględzin przeprowadzonych z udziałem skarżących opisano istniejące na działce skarżących obiekty, na których realizację właściciele nie posiadali pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przepisu art. 48 (dotyczącego nakazu rozbiórki) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1995 r. art. 108) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle przytoczonej wyżej normy prawnej ocena legalności istnienia przedmiotowych obiektów winna być dokonana na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie dokonania zabudowy działki nr [...] tj. na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 138, poz. 229 ze zm.). Art. 3 tej ustawy stanowi, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Forma architektoniczna tych obiektów powinna być zharmonizowana z otoczeniem, uwzględniać walory krajobrazu i wpływać na podniesienie estetyki otoczenia. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, stanowiące całość techniczno użytkową, wyposażone w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji. Zabudowa zrealizowana na przedmiotowej działce stanowi więc obiekty budowlane, w rozumieniu wyżej przedstawionych przepisów prawa, których realizacja dopuszczalna była wyłącznie po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę (por. art. 28 ust. 1 ustawy). W okresie zabudowy działki obowiązywały ponadto przepisy ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (jedn. tekst Dz.U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99 ze zm.). Zgodnie z art. 6 tej ustawy działalność wpływająca na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów może być podjęta tylko wówczas, gdy jest zgodna z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym bez obciążeń, gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W świetle ustaleń dokonanych przez organy administracji, nie kwestionowanych w skardze bezsporne jest, że skarżący zrealizowali przedmiotowy obiekt bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Ponadto obiekty te znajdują się na terenie, który zgodnie z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę. Z tych też przyczyn wydanie nakazu rozbiórki jest zgodne z przepisami prawa. Wskazać ponadto należy, że wydanie nakazu rozbiórki na wskazanej wyżej podstawie nie zależy od uznania organu administracji. Nakaz taki ma charakter obligatoryjny, jeżeli spełnione są przesłanki wynikające z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skarżący brali udział w postępowaniu. Zostali prawidłowo zawiadomieni o jego wszczęciu i mieli pełną możliwość zgłaszania wniosków dowodowych oraz zastrzeżeń i składania oświadczeń do protokołu oględzin oraz akt sprawy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, aby w toku postępowania w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponadto wskazać należy, że z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynika, że istotne dla rozstrzygnięcia o rozbiórce w oparciu o ten przepis jest przeznaczenie terenu, na którym znajduje się samowolnie postawiony obiekt budowlany, w chwili podejmowania decyzji. Zatem zamierzona zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie jest zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia przez inny organ, zależy rozpatrzenie sprawy rozbiórki samowolnie postawionego obiektu budowlanego. Orzekające w niniejszej sprawie organy nie były wobec tego zobowiązane do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i to niezależnie od tego jak bardzo prawdopodobna była zmiana planu zgodna z interesem skarżących. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.