I SA/Po 1636/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Konieczna Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr) Gabriela Gorzan Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 01 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. B. , M. B. i małoletniej Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezy- denta M.[...] z dnia [...] nr [...] oraz z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżących A. B., M. B. i Z. B. zwrot kwoty [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomoc- nienia się niniejszego wyroku. /-/G.Gorzan /-/I.Konieczna /-/J.Małecki LF Decyzją z dnia [...] nr [...] (k. 2 akt administracyjnych) Prezydenta Miasta [...] dokonano wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2002 skarżącym A. B., M.B. oraz Z. B. w kwocie [...] Od decyzji organu pierwszej instancji skarżący złożyli odwołanie, wskazując, iż od 1995 r. skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, a skarżący nie mają dostępu do przedmiotowych obiektów. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej dzieci skarżącego i wskazanie sposobu lub formy wyegzekwowania i uiszczania opłat należnego podatku od firm i osób prowadzących działalność gospodarczą w przedmiotowych obiektach. Organ drugiej instancji decyzją z dnia 6 maja 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wskazano, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m.in. na osobach fizycznych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, a także sa użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części. Stawki są zróżnicowane w zależności od przeznaczenia budynków, budowli oraz gruntów. Podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia użytkowa budynków i ich części lub powierzchnia całkowita gruntów. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący jest współwłaścicielem opodatkowanej nieruchomości w 4/12, zaś M. i Z. B. – każda w 1/12 części. W myśl art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Organ wskazał także, iż stawki podatku są zgodne ze stawkami ustalonymi uchwałą Rady Miejskiej z dnia 22 listopada 2001 r. i mieszczą się w granicach dopuszczalnych stawek maksymalnych ustalanych na podstawie art. 20 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. Uzasadniając skarżący wskazali, iż podatek od nieruchomości został wymierzony niezgodnie ze stanem faktycznym, a podatek jest obliczony według stawek maksymalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Uzasadniając wskazano, iż skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem postępowania przez organami podatkowymi było ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2002. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący nie podnosili kwestii powierzchni gruntów, a jedynie kwestie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący nie podają jaka jest konkretnie niezgodność powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące, a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy podatkowe, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania wniesionej skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych obu instancji, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd administracyjny wyjaśnia zatem, iż fundamentalną zasadą postępowania podatkowego jest zasada praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej) polegająca na tym, że organy podatkowe działają na podstawie prawa i zgodnie z prawem. Każda też władcza ingerencja organu administracji publicznej w sferę prawną podmiotu podporządkowanego musi być oparta na konkretnie wskazanym przepisie prawa podatkowego, którego nie można dowolnie interpretować. I tak zgodnie z treścią art. 212 Ordynacji podatkowej – organ podatkowy, który wydaje decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Wydana przez organ podatkowy decyzja korzysta z domniemania prawidłowości, a ewentualna jej zmiana może nastąpić tylko i wyłącznie przez ten organ w sytuacjach przewidzianych postanowieniami szczególnymi Ordynacji podatkowej, przy bezwzględnym zachowaniu określonych tam warunków. Jedynym z takich szczególnych przepisów umożliwiających uzupełnienie lub sprostowanie wydanej decyzji są postanowienia art. 212 Ordynacji podatkowej. Art. 213 § 2 w związku z § 1 Ordynacji podatkowej daje organowi podatkowemu prawo z urzędu, w każdym czasie, uzupełnienia albo sprostowania wydanej decyzji, ale tylko i wyłącznie w następującym zakresie: uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]., nr [...] wydana została z pogwałceniem powyżej cytowanych przepisów Ordynacji podatkowej. Uzupełnienie bowiem pierwotnej decyzji z dnia 1 lutego 2002 r., nr 619 uzupełniającą decyzją polega na tym, iż zmieniono nią zakres adresatów (skierowano ją także do E. J.) oraz zmieniono zakres odpowiedzialności adresatów decyzji w zakresie wymierzonego osobom fizycznym od nieruchomości za 2002 r. Na tego rodzaju zmiany pierwotnej decyzji nie zezwala treść przepisu art. 213 Ordynacji podatkowej, na który powołuje się organ podatkowy I instancji. W niniejszej sprawie brakuje również w aktach administracyjnych dowodu na to, iż organy podatkowe obu instancji skutecznie zawiadomiły strony o trzydniowym terminie wypowiedzenia się w sprawie zebranego w postępowaniu podatkowym materiału dowodowego, jak tego wymaga art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowi to naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym i narusza przepisy proceduralne w stopniu istotnym dla wyniku sprawy. Z tych zatem względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit."c" – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 213 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej orzeczono jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach sądowych ma swoje umocowanie w art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/G.Gorzan /-/I. Konieczna /-/J. Małecki LF