II SA/Ka 1064/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik ( spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Sprawa dotyczy budowy w granicy budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości T. gm. O. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2001 r. ( sygn. akt II SA/Ka 828/99) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił decyzje Wojewody [...] i Wójta O. udzielające inwestorowi T. P. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Wcześniej wyrokiem z dnia 4 października 2000 r. (sygn. akt IISA/Ka 2320/98) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Wojewody [...] i Wójta Gminy O. dopuszczające usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy działki. Uchylone wyrokiem NSA postanowienia zostały wydane w oparciu o § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 140), który to przepis został uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. (sygn. akt P. 9/98.) opublikowanym w Dz.U. nr 44 poz. 434. Skarga będąca przedmiotem postępowania w tej sprawie została wniesiona na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) z dnia [...] r. uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej PINB) z dnia [...] r. i nakazującej skarżącemu na mocy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2000 r. nr 106, poz. 1126 w ówczesnym brzmieniu), rozbiórkę części budynku gospodarczego samowolnie wybudowanej po dniu 30 sierpnia 1999 r. kiedy to skarżącemu zostało doręczone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 1999 r. wydane w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II SA/Ka 828/99 mocą którego wstrzymane zostało wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżony nakaz rozbiórki dotyczy wzniesionych przez skarżącego murów poddasza ścianki tylnej przedmiotowego budynku gospodarczego o wys. 2,30 m, ścianki kolankowej o wysokości ok. 1 m oraz dachu wykonanego nad tym budynkiem. Decyzja ŚWINB została wydana w związku z odwołaniem T. i J. małżonków Ł. – właścicieli działki sąsiadującej z budową a także odwołania skarżącego od decyzji PINB w C. z dnia [...] r. mocą której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazano rozbiórkę samowolnie nadbudowanej części budynku murów ponad stropem parteru, murów poddasza wraz z dachem w tej części. W odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji sąsiedzi domagali się rozbiórki całego budynku. Skarżący domagał się jej uchylenia podnosząc, że sąsiedzi którzy kwestionują legalność budowy są skłóceni z całą wsią, twierdzą, że wzniesiony budynek zacienia im działkę, ale działka ta jest niezabudowana, sąsiedzi bowiem mieszkają po drugiej stronie ulicy. Podniósł wreszcie, że prace które wykonał po wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę miały tylko na celu zabezpieczenie wcześniej wykonanych robót. W skardze do NSA na wyżej opisaną decyzję T. P. kwestionuje zastosowanie przez organ II instancji art. 48 Prawa budowlanego, bowiem budowę prowadził w oparciu o pozwolenie na budowę. Czuje się ukarany za przestrzeganie prawa budowlanego. Musiał prowadzić prace po 30 sierpnia 1999 r. "bo nie można na etapie zrealizowanego stropu pozostawić budynek i czekać ściśle nieokreślony okres na rozpatrzenie skargi schorowanych sąsiadów". Sąsiedzi na działce przylegającej do budowy prowadzą pasiekę i nigdy nie występowali o jej zabudowę. Podnosi także, że zgodnie z aktualnie obowiązującym prawem można legalnie prowadzić budowę w granicy działek. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wnosi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi podnosi, że samowolnie wykonane przez skarżącego roboty budowlane nie polegały na zabezpieczeniu wykonanej przed 30 sierpnia 1999 r. części budynku, ale były kontynuacją budowy stąd zgodnie z prawem uznano je za samowolę budowlaną i nakazano rozbiórkę tej części budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Poza sporem w sprawie jest okoliczność, że skarżący mimo doręczenia mu postanowienia NSA wstrzymującego wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. znak [...] udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego, kontynuował prace budowlane na tym obiekcie. Skarżący nie kwestionuje też zakresu wykonanych po 30 sierpnia 1999 r. robót budowlanych (powyższe wynika zresztą z kopii dziennika przedmiotowej budowy znajdującego się w aktach sprawy II SA/Ka 304/02). Twierdzenie skarżącego, że prace te miały jednak na celu tylko zabezpieczenie wykonanych wcześniej robót nie może jednak uzyskać akceptacji Sądu, którego zdaniem organy nadzoru budowlanego obu instancji, zasadnie uznały, że była to kontynuacja budowy. Norma zawarta w art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji skierowana w swej hipotezie do właściwego organu, nakładała na niego w dyspozycji obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ nadzoru budowlanego stosujący ten przepis podejmował rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili orzekania. Miał więc on obowiązek orzeczenia rozbiórki części obiektu budowlanego, jeżeli było ewidentnym, że inwestor nie dysponował w czasie jej budowy pozwoleniem budowlanym. Bez znaczenia jest w tym przypadku kwestia, iż pozostała część obiektu budowlanego została wzniesiona wcześniej w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Tym samym nie ma podstaw prawnych do akceptacji poglądu skarżącego iż przepis art. 48 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w przypadku prowadzonej przez niego budowy, bowiem posiadał on pozwolenie na budowę. Zaskarżona decyzja nie nakazuje bowiem rozbiórki pozostałej części budynku gospodarczego wzniesionego w oparciu o posiadane pozwolenie. Samo zestawienie art. 28 i 48 Prawa budowlanego, z których pierwszy stanowi o "ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę", a drugi o budowie lub wybudowaniu obiektu budowlanego bądź jego części "bez wymaganego pozwolenia na budowę", nie pozwala na przyjęcie założenia, iż przepis art. 48 dotyczy wyłącznie tych obiektów budowlanych, które są w budowie lub zostały wybudowane bez jakiegokolwiek pozwolenia na budowę. W wyrokach z dnia 12 stycznia 1999 r. (sygn. akt P 2/98 OTK 1999/1/2) i z dnia 26 marca 2002 r. (sygn. akt SK 2/01 OTK-A 2002/2/15) Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że w sprawie stosowania art. 48 Prawa budowlanego (w ówczesnym brzmieniu) należy mieć na uwadze przede wszystkim konieczność zagwarantowania porządku publicznego, ochrony środowiska jak również ochrony przed ewentualnym zagrożeniem dla praw lub wolności innych osób. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.).