II SA/Gd 3137/00
WyrokWSA w Gdańsku2004-04-07
Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Janina Guść, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji mogą prowadzić postępowanie merytoryczne w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, gdy postępowanie to zostało wcześniej zawieszone z powodu konieczności zajęcia stanowiska przez inny organ lub sąd, bez formalnego podjęcia zawieszonego postępowania po ustaniu przyczyny zawieszenia?Ratio decidendi
Organy administracji nie mogą prowadzić postępowania merytorycznego w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, jeśli postępowanie to zostało wcześniej zawieszone z powodu konieczności zajęcia stanowiska przez inny organ lub sąd, bez formalnego podjęcia zawieszonego postępowania po ustaniu przyczyny zawieszenia. Naruszenie tej zasady, polegające na prowadzeniu postępowania bez jego formalnego podjęcia, stanowi poważny błąd proceduralny, który rzutuje na prawidłowość wydanych rozstrzygnięć i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych. Skarżący zarzucał, że budowany obiekt jest zlokalizowany zbyt blisko granicy działki i ma charakter mieszkalny, a nie gospodarczy. W toku postępowania administracyjnego wydano szereg decyzji i postanowień, w tym postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie rozbiórki do czasu zajęcia stanowiska przez sąd cywilny. Organy nadzoru budowlanego podjęły czynności w sprawie i wydały decyzje kończące postępowanie bez formalnego podjęcia zawieszonego wcześniej postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2000r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2000r. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego E. P. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie WSA Janina Guść Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2000r. nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2000r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego E. P. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie może być wykonana.
II SA/Gd 3137/00
U z a s a d n i e n i e
W rozpatrywanej sprawie wydany został szereg decyzji administracyjnych i postanowień i tak:
1) decyzją z dnia 28 czerwca 1996r. Nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art.28 ust.1 i ust.34 ust.5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz.414 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie dla Z. Ś. na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...], obręb [...] przy ul. S. [...] w B.;
2) postanowieniem z dnia 22 września 1997r. Nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art.50 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego postanowił wstrzymać prowadzone roboty budowlane przy realizacji ww. budynku gospodarczo-garażowego z uwagi na niezgodność ich wykonania z projektem budowlanym zatwierdzonym opisaną wyżej decyzją z dnia 28.06.1996r.
3) postanowieniem z dnia 7 listopada 1997r. nr [...] Wojewoda na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie,
4) decyzją z dnia 27 listopada 1997r. Nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art.51 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał Z. Ś. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego w B. przy ul. S. [...], zrealizowanego w stanie otwartym z uwagi na niezgodność jego wykonania z zatwierdzonym decyzją z dnia 28.06.1996r. projektem budowlanym,
5) decyzją z dnia 27 lutego 1998r. nr [...] Wojewoda na podstawie art.138 § 2 K.p.a. oraz art.87 ust.1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego uchylił opisaną wyżej decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
6) postanowieniem z dnia 27 marca 1998r. Nr [...] na podstawie art.97 § 1 pkt 4 K.p.a. Prezydent Miasta B. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego, realizowanego na terenie posesji przy ul. S. [...] w B. przez Z. Ś. do czasu przedłożenia w Wydziale Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta B. orzeczenia Sądu Rejonowego,
7) postanowieniem z dnia 23 czerwca 1998r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art.123 K.p.a. w zw. z art.138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie ,
8) decyzją z dnia 23 maja 2000r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. na podstawie art.51 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora Z. Ś. obowiązek opracowania i dostarczenia inwentaryzacji budowlanej realizowanego obiektu wraz z orzeczeniem technicznym oraz inwentaryzacji geodezyjnej przedmiotowej nieruchomości zrealizowanej na działce przy ul. S. 77 w B.,
9) decyzją z dnia 17 sierpnia 2000r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. Nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B..
Następnie decyzją z dnia 11 października 2000r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. na podstawie art.51 ust.1a Prawa budowlanego udzielił pozwolenia na wznowienie wstrzymanych Postanowieniem Prezydenta Miasta B. Nr [...] z dnia 22.09.1997r. robót budowlanych przy realizacji obiektu przy ul. S. 77 w B.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że inwestor dostarczył wymagane od niego dokumenty, co pozwalało na podjęcie prac budowlanych.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł E. P. domagając się jej uchylenia z tej przyczyny, że budowany obiekt jest zlokalizowany bliżej niż 3m od granicy działki.
Rozpatrując to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 21 listopada 2000r. Nr [...] na podstawie art.135 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, opisując przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego oraz stwierdzając, że inwestor wywiązał się z obowiązku przedłożenia dokumentów pozwalających wznowić roboty budowlane.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że kwestionowana odległość od granicy działki powstała na skutek zniesienia współwłasności, a zatem nie może być brana pod uwagę w tym postępowaniu.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł E. P. ponownie opisując, że przedmiotowy budynek zlokalizowany jest zbyt blisko granicy jego działki oraz, że ma on charakter mieszkalny a nie gospodarczy, jak twierdzą organy administracji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270).
W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, acz z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Jak wynika bowiem z akt sprawy oraz przedstawionych wyżej zestawień rozstrzygnięć administracyjnych postępowanie w sprawie "legalizacji" samowoli budowlanej w B. przy ul. S. 77 było zawieszone do czasu zniesienia współwłasności nieruchomości. Postanowienie to stało się prawomocne, w związku z czym wywoływało skutki prawne polegające na wstrzymaniu wszelkich działań organów administracji. W przypadku zawieszenia postępowania z uwagi na konieczność zajęcia stanowiska przez inny organ lub sąd organ administracji zgodnie z postanowieniami art.100 § 2 K.p.a. może załatwić sprawę jedynie w przypadku wystąpienia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo powstania poważnej szkody dla interesu społecznego.
W rozpatrywanym przypadku organy administracji nie wykazały aby w rozpatrywanej sprawie zadziałała którakolwiek z przesłanek określonych w art.100 § 2 K.p.a. W związku z tym postępowanie w sprawie powinno być prowadzone w normalnym trybie to jest po ustaniu przyczyny stanowiącej podstawę zawieszenia organy administracji na podstawie art.97 § 2 K.p.a. powinny na wniosek strony lub z urzędu podjąć zawieszone postępowanie.
W sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania organy nadzoru budowlanego po ustaniu przyczyny zawieszenia podjęły czynności w sprawie i wydały decyzje kończące postępowanie. Odbyło się to jednak bez podjęcia zawieszonego wcześniej postępowania. Okoliczności tej nie usprawiedliwia również fakt, że z dniem 1.01.1999r. kompetencje do rozpoznania sprawy przeszły na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B.. Postępowanie w sprawie nadal było zawieszone, a zatem organy administracji nie mogły go prowadzić .
Przedstawione wyżej naruszenie zasad postępowania administracyjnego ma poważne znaczenie i rzutuje na prawidłowość podjętych w sprawie rozstrzygnięć. Dlatego też Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na błędy w postępowaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji w pierwszej kolejności powinny podjąć zawieszone postępowanie, a dopiero później podjąć rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym.
Z uwagi na uchylenie zaskarżonych decyzji Sąd na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane.
Ponieważ art.97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.Nr 74, poz.368 z późn. zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło