I SA 3055/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie opłaty adiacenckiej: I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę 285 zł (dwieście osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia l kwietnia 1999 r. "[...]", zatwierdzony został projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy O., będącej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej A w O., w skład której wchodzi działka nr 142 położona w obrębie ewidencyjnym nr "[...]" w O. przy ul. "[...]". W związku z powyższym, decyzją wydaną w dniu 13 marca 2002r. Zarząd Miasta O. - działając na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uchwały Rady Miejskiej w O. z dnia 14 listopada 2001 r., Nr "[...]", w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku zatwierdzenia jej podziału oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego - ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału, w wysokości 213 zł, na rzecz Gminy O. od Spółdzielni Mieszkaniowej A w O. oraz wyznaczył termin jej płatności. W uzasadnieniu decyzji Zarząd podniósł, iż ustalenia opłaty adiacenckiej dokonano w oparciu o operat szacunkowy, w którym rzeczoznawca majątkowy, określił wartość nieruchomości przed podziałem - na kwotę 930 531 zł oraz wartość nieruchomości po podziale - na kwotę 931 241 zł. W oparciu o powyższe, Zarząd Miasta stwierdził wzrost wartości tej nieruchomości wynikający z jej podziału o kwotę 710 zł. Ponieważ, zgodnie z powołaną wyżej uchwałą Rady Miasta O. z dnia 14 listopada 2001 r. wysokość opłaty adiacenckiej wynosi 30% różnicy wartości nieruchomości przed i po podziale, Zarząd ustalił opłatę w wysokości 213 zł. Od decyzji tej odwołali się przedstawiciele spółdzielni, wskazując na ograniczenie w dysponowaniu działką pod stację transformatorową i kwestionując aktualność wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę we wrześniu 2000 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., decyzją z dnia 11 września 2002 r. "[...]", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji podniósł, że w operacie szacunkowym uwzględniony został fakt zabudowy jednej z działek stacją transformatorową, zaś w aneksie do tego operatu rzeczoznawca, powołując się na Standardy Zawodowe Rzeczoznawców Majątkowych, wskazał, iż wymaga on ponownego przeszacowania dopiero po upływie dwóch lat W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia Mieszkaniowa A. w O. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że wzrost wartości nieruchomości o 710 zł był następstwem jej podziału. W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, iż w/w przepisem ustawodawca nie wprowadził zasady obligatoryjności wymierzania opłaty adiacenckiej. Decyzja o niej musi mieć uzasadnienie w korzyściach płynących ze zwiększenia atrakcyjności rynkowej działek a więc korzyści, jakie odnosi właściciel lub użytkownik wieczysty. Zdaniem skarżącej, z tytułu dokonania podziału nieruchomości tylko dla potrzeb Zakładu Energetycznego w celu uporządkowania stanu prawnego działki zabudowanej budynkiem trafostacji, nie nastąpił wzrost jej wartości. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy stwierdził, że choć art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie nakłada obowiązku ustalenia opłaty adiacenckiej, to jednak organ I instancji miał prawo skorzystać ze swojego uprawnienia wynikającego z tego przepisu. Rzeczoznawca majątkowy wykazał bowiem w operacie szacunkowym, iż podział działki nr 142 spowodował wzrost wartości nieruchomości, co było zasadniczą przesłanką do ustalenia opłaty adiacenckiej w kwocie 213 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Powyższa skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.). Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wyłącznie z punktu widzenia jej legalności, a więc z punktu widzenia jej zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące wzruszeniem zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie, Sąd, niezależnie od zarzutów skargi, stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, czego konsekwencją była konieczność stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie ze stanem faktycznym sprawy, decyzją z dnia l kwietnia 1999 r. Prezydent Miasta O. zatwierdził projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta, w związku z brakiem jej zaskarżenia, stała się ostateczna w dniu 23 kwietnia 1999 r. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania przez organ I instancji decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, czyli w dniu 13 marca 2002 r., podstawą obciążenia strony obowiązkiem jej zapłaty był art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, póz. 741 ze zm.) w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 6, póz. 70). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, zarząd gminy może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką z tego tytułu. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Przepisy art. 145, art. 146 ust. 2 i ust. 3, art. 147 oraz art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, póz. 543 ze zm.), ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi albo od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. W przypadku opłaty adiacenckiej, określonej w art. 98 ust. 4 tej ustawy, odpowiednie stosowanie wskazanego wyżej przepisu, będzie oznaczało przyjęcie, iż momentem od którego liczy się bieg tego terminu, jest dzień, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości stała się ostateczna. Zgodnie bowiem z ugruntowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem, potwierdzonym m.in. w uchwale NSA z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt OPK 21/99, obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem staje się wymagalny właśnie w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca projekt jej podziału stała się ostateczna. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie wskazany wyżej 3-letni termin nie został zachowany. Decyzja Zarządu Miasta O. wydana została wprawdzie w trakcie tego terminu, ale z uwagi na wniesienie od niej odwołania decyzja ta nie stała się ostateczna, a więc opłata nią ustalona prawnie nie obowiązywała. Natomiast zaskarżona decyzja Kolegium, która utrzymała wskazaną wyżej decyzję w mocy została wprowadzona do obrotu prawnego 7 listopada 2002 r. a zatem po upływie wskazanego wyżej 3-letniego terminu. W tym stanie sprawy, należało stwierdzić , że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem cytowanego wyżej art. 98 ust. 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ jej doręczenie nastąpiło po upływie terminu, przewidzianego w art. 145 ust. 2 ustawy, mającego odpowiednie zastosowanie w sprawie i wyłączającego możliwość obciążenia strony obowiązkiem zapłaty opłaty adiacenckiej po jego upływie. Z tych przyczyn, wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego stało się konieczne z punktu widzenia wymagań praworządności. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy a zgodnie z art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzekł, że decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.