II SA/Gd 2482/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-05-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, as. WSA Krzysztof Gruszecki (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania A. K. uprawnień kombatanckich, opierając się na niewystarczających dowodach i nieprzeprowadzając wszystkich proponowanych przez stronę dowodów?Ratio decidendi
Postępowanie organu administracji naruszało podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), poprzez nadmierny formalizm, przywiązanie do formularzy i brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Organ nie podjął działań zmierzających do sprecyzowania zeznań świadków ani nie ustosunkował się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt Urzędu Bezpieczeństwa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżone decyzje zostały uchylone.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich. Organ administracji, decyzją z dnia 24 lutego 2000 r., odmówił przyznania tych uprawnień. Decyzją z dnia 12 czerwca 2001 r. organ utrzymał w mocy własną decyzję, uznając, że przedstawione dowody (w tym zeznania świadków) są niewiarygodne i nie potwierdzają działalności konspiracyjnej. A. K. złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organowi nadmierny formalizm.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję organu "A" z dnia 12 czerwca 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 24 lutego 2000 r. Zasądził od organu "A" na rzecz A. K. 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie NSA Barbara Skrzycka-Pilch as. WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant – Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję "A" z dnia 12 czerwca 2001 r., Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję "A" z dnia 24 lutego 2000 r. [...] oraz zasądza od "A" na rzecz A. K. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Gd 2482/01
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia 12 czerwca 2001 r. Nr [...] "A" na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 22 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit.a i art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku A. K. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 24 lutego 2000 r. Nr [...] o odmowie przyznania A. K. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji stwierdził, że Urząd przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił, iż wnioskodawca do wniosku dołączył: życiorys, oświadczenia świadków (A. O., W. L., J. L.), zaświadczenie niemieckie dokumentujące fakt pracy. Do odwołania wnioskodawca nie dołączył żadnych nowych dowodów a jedynie prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W związku z tym organ administracji nie uwzględnił zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dokonując ich oceny stwierdzono, że fakty złożenia przysięgi w organizacji podziemnej, otrzymania pseudonimu i wykonywania konkretnych zadań nie zostały potwierdzone, natomiast w zeznaniach świadków dostarczonych przez wnioskodawcę występują poważne rozbieżności co do miejsca i czasu prowadzonej działalności konspiracyjnej.
Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach oraz osobach represjonowanych organ przyjął, że fakt prowadzenia działalności uzasadniającej otrzymanie uprawnień kombatanckich nie został przez wnioskodawcę udowodniony, w związku z czym, zdaniem organu, brak było podstaw do zmiany wcześniejszej decyzji.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A. K. wnosząc o jej zmianę, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że postępowanie organu administracji cechował nadmierny formalizm oraz przywiązanie do formularzy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Dla oceny prawidłowości postępowania organu administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, że o spełnieniu warunków do przyznania uprawnień kombatanckich orzeka "A" lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanego oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Rekomendacji udziela się bez względu na to, czy osoba ubiegająca się o uprawnienie zgłosi zamiar wstąpienia do stowarzyszenia.
Z postanowień zacytowanego przepisu wynika, że ustawodawca, w zakresie przyznawania uprawnień kombatanckich wprowadził pewne odrębności polegające na konieczności złożenia przez osobę zainteresowaną udokumentowanego wniosku wraz z rekomendacją. Nie wyłącza to jednak obowiązywania w zakresie prowadzonego postępowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wynikających z niego zasad.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wynikającą w art. 7 K.p.a. jest zasada prawy obiektywnej zobowiązująca organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym organy administracji nie mogą ciężaru udowodnienia niektórych kwestii przenosić tylko i wyłącznie na stronę postępowania.
W rozpatrywanym przypadku organ administracji ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że potwierdzenia świadków dołączone są mało wiarygodne. Nie próbując nawet ich skonfrontować. Nie podjęto żadnych działań zmierzających do ich sprecyzowania, co niewątpliwie stanowi istotne naruszenie zasady prawdy obiektywnej.
Ponadto z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jednoznacznie wynika, że A. K. wnioskuje o przeprowadzenie dowodu z jego akt w Urzędzie Bezpieczeństwa w B., co powinno potwierdzić jego działalność konspiracyjną. Do postulatu tego organ administracji w żaden sposób się nie ustosunkował, nie przeprowadzono również proponowanego dowodu.
Dlatego też należy stwierdzić, że postępowanie organu administracji naruszało podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a nieprawidłowości te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązany był do uchylenia kwestionowanych decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji przede wszystkim powinien podjąć działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, co powinno umożliwić podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz.1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Prawo wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art.55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r.
o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.).
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło