II SA/Bd 34/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2004-05-06

Skład orzekający: Jan Grzęda, Renata Owczarzak, Ireneusz Fornalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca umiarkowany stopień niepełnosprawności, zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, może ubiegać się o zasiłek stały na podstawie ustawy o pomocy społecznej, jeśli przepisy te traktują ją jako całkowicie niezdolną do pracy?
Ratio decidendi
Osoba zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, jest traktowana jako całkowicie niezdolna do pracy. Taka kwalifikacja wyklucza możliwość przyznania zasiłku stałego na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy. Dodatkowo, zbieg uprawnień do zasiłku stałego i zasiłku stałego wyrównawczego, zgodnie z art. 27 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, również wyklucza przyznanie zasiłku stałego.
Stan faktyczny
Kierownik Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił L. C. przyznania zasiłku stałego, uznając ją za całkowicie niezdolną do pracy ze względu na orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. L. C. wniosła skargę do WSA, zarzucając organom manipulację prawem i kwestionując uznanie jej za całkowicie niezdolną do pracy, powołując się na opinię lekarską ZUS.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia (del. SSO) Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy Na podstawie decyzji Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w B. z dnia [...] nr [...] odmówiono L. C. przyznania zasiłku stałego w październiku 2003 r. W uzasadnieniu wskazano, że zainteresowana nie spełnia kryterium zawartego w art. 27 ust. 2 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998 r. ze zm.), jakim jest zdolność do pracy. Na podstawie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z 30.08.2002 r. należy ją uznać za całkowicie niezdolną do pracy (art. 2a ust. 1 pkt 4 ustawy). W odwołaniu zainteresowana podkreśliła, że wobec zapisu w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności nr [...] z 30 sierpnia 2002 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. zaskarżenie dotyczy odpowiedniego zatrudnienia – pracy na stanowisku przystosowanym. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [....] utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ust. 1, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność. Stosownie natomiast do ust. 3a powołanego art. 27 zasiłek stały nie przysługuje w wypadku zbiegu uprawnień między innymi do zasiłku stałego wyrównawczego. Problemem spornym było uznanie zainteresowanej za osobę zdolną do pracy. Zdaniem organu osobą zdolną do pracy jest osoba, która może zostać zatrudniona stosownie do posiadanych kwalifikacji bez dodatkowych ograniczeń. Orzeczenie Zespołu zalicza skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm.) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, zdolną do wykonywania zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności, wymagającej w celu pełnienia ról społecznych częściowej lub okresowej pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co w ust. 4 art. 4 w/w ustawy zostało zdefiniowane jako naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokojenie bez pomocy innych osób, podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się, komunikację i komunikowanie się. Dla potrzeb świadczeń z zakresu pomocy społecznej, stosuje się art. 2a ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej, a osoby zaliczone do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności uważa się za całkowicie niezdolne do pracy. Takie osoby mają prawo ubiegać się o zasiłek stały wyrównawczy pod warunkiem spełnienia kryterium dochodu określonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy. Zainteresowana takie świadczenie otrzymała. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. C. wniosła o przyznanie zasiłku stałego co najmniej od października 2003 r. z uwagi na konieczność systemowej i systematycznej pomocy. Organom zarzuciła manipulację prawem polegającą na chęci przyznania zasiłku wyrównawczego zamiast stałego. W tej sytuacji, jak oświadczyła, postanowiła zrezygnować z otrzymanego zasiłku stałego wyrównawczego. Ponadto skarżąca nie zgodziła się z oceną, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, powołując się na opinię lekarską orzecznika ZUS z maja 2002 r. o zdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z [...] zaliczono skarżącą do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności o charakterze trwałym. Dla oceny prawidłowości decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w B. z [...] konieczne jest ustalenie, czy w świetle takiego orzeczenia skarżąca spełnia warunki uzasadniające przyznanie zasiłku stałego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998 r. ze zm.). Wśród przesłanek, które powinna spełnić osoba ubiegająca się o przyznanie tej formy pomocy jest zdolność do pracy. Skarżącą zaliczono do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm.), a to przesądza o konieczności zakwalifikowania jej jako osoby całkowicie niezdolnej do pracy. Przedstawiona interpretacja wynika z brzmienia art. 2a ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej. W słowniku pojęć nie wymienia się zdolności do pracy, definiując jedynie całkowitą niezdolność do pracy. Za całkowitą niezdolność do pracy zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 4 przyjmuje się całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo posiadanie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. W jakimkolwiek zatem przypadku stwierdzenie niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo posiadanie znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, wyklucza przyznanie świadczenia w postaci zasiłku stałego na podstawie art. 27 ust 1 ustawy o pomocy społecznej. W tych okolicznościach należy uznać stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji za trafne. Dodatkowym argumentem wyłączającym możliwość przyznania zasiłku stałego jest zbieg uprawnień do zasiłku stałego i wyrównawczego. W takim przypadku stosownie do art. 27 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały nie przysługuje. Skarżąca posiada uprawnienia do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, stąd zarzuty przywołane w skardze nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. R. Owczarzak J. Grzęda I. Fornalik

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło