II SA/Gd 134/01

Sygn. akt II SA/Gd 134/01 (s) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie: NSA Jacek Hyla WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Karolina Wielgosz - Rogocz po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia własności gospodarstwa rolnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. W. kwotę 10 (dziesięć) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Gd. 134/01(s) Uzasadnienie P. W. złożył do Wójta Gminy wniosek o przeniesienie własności działek gruntu pod budynkami i działki rolnej o powierzchni 0,50 ha o numerach [...], [...], [...], [...], [...] w C. jako następca prawny rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne na rzecz Skarbu państwa w zamian za emeryturę rolniczą. Wójt Gminy decyzją z dnia 15 września 1999 r. Nr [...] orzekł o przeniesieniu nieodpłatnie na rzecz P. W. działki gruntu Nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,82 położonych w C. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zamianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10 poz. 53) i art. 118 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. Nr 7, poz.24 ze zm.) oraz porozumienie Kierownika Urzędu Rejonowego i Rady Gminy w sprawie prowadzenia przez organy Gminy niektórych spraw z zakresu administracji rządowej (Dz. Urz. Woj. Gdańskiego Nr 4 z 15 lutego 1993 r. poz. 22 ze zm.) W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że P. W. jest następcą prawnym A. M.. A. M. przekazał swoje gospodarstwo rolne na rzecz Skarbu Państwa w zamian za emeryturę rolniczą, zachowując prawo własności budynków oraz prawo do bezpłatnego użytkowania działki deputatowej o powierzchni 0,50 ha. Na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zamianie ustawy o podatku rolnym właściciele budynków mogą domagać się nieodpłatnego przeniesienia na własność działki gruntu, na której zostały wzniesione budynki. Nadto na podstawie art. 118 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. Nr 7, poz.24 ze zm.) wnioskodawcy przysługuje prawo żądania przeniesienia własności działki deputatowej. P. W. w piśmie z dnia 28 września 1999 r. kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie dlaczego w decyzji pominięto o 0,22 ha. wskazując, że jego ojciec otrzymał działkę o powierzchni 1,04 ha. Decyzją z dnia 16 listopada 2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 16 i art. 104 k.p.a. oraz art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zamianie ustawy o podatku rolnym i art. 118 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzja jest prawidłowa i dokonał analizy stanu faktycznego i przepisów prawa także odnośnie pozostałych działek, których dotyczył wniosek, a których nie uwzględniono w decyzji I –instancyjnej. P. W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia i uwzględnienia w całości złożonego wniosku. Nadto skarżący złożył wniosek o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która powinna rozstrzygać sprawę co do jej istoty w całości lub części (§ 2). Istotą tą jest w sprawach wszczętych na żądanie strony - jej żądanie zawarte we wniesionym podaniu . Skarżący złożył do organu administracji wniosek o zwrot pięciu wymienionych we wniosku nieruchomości gruntowych. Decyzją organu I instancji uwzględniono jego wniosek odnośnie dwóch działek. W decyzji nie rozstrzygnięto wniosku w pozostałej części. W sentencji decyzji brak jest rozstrzygnięcia w tym zakresie. Na marginesie wskazać należy, iż także w uzasadnieniu decyzji organ administracji nie powołał żadnych argumentów przemawiających za oddaleniem wniosku w pozostałym zakresie. Wydana w I – instancji decyzja była dla skarżącego korzystna, uwzględniając częściowo jego wniosek nie zawierała bowiem orzeczenia o jego oddaleniu w pozostałym zakresie. W niniejszej sprawie nie zapadła decyzja organu I-instancji rozstrzygająca w całości złożony wniosek. Stronie przysługiwało w tej sytuacji prawo złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. Nie przysługiwało jej natomiast prawo złożenia odwołania od decyzji niekorzystnej, która nie została wydana. Przesłanką wniesienia odwołania jest bowiem zgodnie z art. 127 1 k.p.a. istnienie zaskarżonej odwołaniem decyzji. W przypadku wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji, organ I instancji winien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy, któremu przedstawiono odwołanie powinien stwierdzić jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 k.p.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1988 r. sygn. akt III AZP 10/888 OSCN 1990/9/116) Zaś w razie oświadczenia, że intencją strony było uzupełnienie decyzji organu I instancji winien zgodnie z treścią art. 65 k.p.a. przekazać to żądanie właściwemu organowi. (vide: Grzegorz Łaszczyca Andrzej Matan "Umorzenie ogólnego postępowania administracyjnego" Zakamycze 2002 str. 126) Co do zasady nie można wyłączyć możliwości zaskarżenia przez stronę orzeczenia dla niej korzystnego jakim była wydana decyzja Wójta Gminy. Wola zaskarżenia takiej decyzji winna jednak wynikać z treści odwołania. Pismo P. W. z dnia 28 września 1999 r. nie kwestionowało faktu przywrócenia mu własności działek Nr [...] i [....] o łącznej powierzchni 0,82 położonych w C. i nie było intencją wnoszącego pismo by Samorządowe Kolegium Odwoławcze badało prawidłowość decyzji w tym zakresie. Przeciwnie wniosek strony dotyczył wyjaśnienia braku decyzji pozytywnej odnośnie pozostałych działek, wymienionych we wniosku, a pominiętych w decyzji. Pisma tego organ administracji nie mógł zatem potraktować jako odwołania od korzystnej dla strony decyzji. Przesłanką wniesienia odwołania jest istnienie zaskarżonej decyzji, a przesłanką rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji wniesienie odwołania. W niniejszej sprawie brak było podstaw do wniesienia oraz rozpoznania odwołania, a organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji decyzja organu II instancji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest dotknięta wadą nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej (vide: orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 1994 r. w sprawie sygn. akt II S.A./Gd 2365/93, B. Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz. Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2003, str. 716). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153 poz.1270) Sąd stwierdza nieważność decyzji jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym Sąd, w związku z uwzględnieniem skargi, na wniosek skarżącego, zasądził na jego rzecz od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 10 zł. tytułem zwrotu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona decyzja dotyczyła utrzymania w mocy decyzji oddalającej wniosek, która w istocie nie została wydana i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.