II SA/Po 144/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-07

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Kamieńska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać merytoryczną decyzję o pozwoleniu na budowę, gdy inwestor rozpoczął roboty budowlane przed uzyskaniem ostatecznej decyzji w tej sprawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać merytorycznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestor rozpoczął roboty budowlane przed uzyskaniem ostatecznej decyzji w tej sprawie. W takiej sytuacji postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący S.J. złożył skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej. Skarżący zarzucał m.in. niewłaściwe poinformowanie mieszkańców o inwestycji, szkodliwość promieniowania oraz rozpoczęcie budowy przed uzyskaniem ostatecznej decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając brak uchybień proceduralnych i nie uwzględniając zarzutów dotyczących wpływu promieniowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, określił, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 maja 2004 r. sprawy ze skargi S.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S.J. kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ K.Pawlicki /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska MK Starosta decyzją z dnia [...] września 2001 r. - wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz na podstawie art. 25 ust. 3, art. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2002 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 109, poz. 1157) i na podstawie art. 104 kpa - zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej GSM 900 MHz Nr BT 3689 na działce nr [...] – P. ul. [...] według tego projektu dla inwestora spółki "A" S.A. - Oddział Regionalny w P. Polecił też zachowanie szczególnych warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych oraz szczegółowych wymagań dotyczących nadzoru na budowie, a nadto zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego i przedłożenia analiz porealizacyjnych w zakresie weryfikacji obliczonych obszarów przekroczenia dopuszczalnego poziomu elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego - w terminie do 3 miesięcy po uruchomieniu stacji. W uzasadnieniu wskazał na zachowanie wynikającego z art. 32 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wymogu poinformowania mieszkańców o zamierzonej inwestycji, przez wywieszenie zawiadomień na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w P., w Starostwie oraz w pobliżu projektowanej stacji bazowej. Po wpłynięciu sprzeciwu grupy mieszkańców P. zorganizowane zostało z nimi spotkanie, na którym omówiono i wyjaśniono zgłoszone zastrzeżenia. Organ orzekający wskazał, że Wójt Gminy na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. i ustawy o planowaniu przestrzennym wydał dnia [...] grudnia 2000 r. decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Inwestor przedłożył też raport oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko opracowany przez biegłego mgr inż. J.B., z którego wynika, że planowana lokalizacja stacji bazowej telefonii komórkowej nie powoduje zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi. Podobne anteny lokalizowane są na wielorodzinnych budynkach mieszkalnych. Uciążliwość stacji bazowej występuje dopiero na poziomie 44 m powyżej poziomu terenu i zasięg obszaru wynosi 66,1 m; w pionie zasięg obszaru zawarty jest między 43,1 m a 44,9 m nad poziomem terenu. Wprawdzie w pobliżu stoi już jedna budowla tego typu, ale biegły wyjaśnił w raporcie, że gdy dwie wieże znajdują się w odległości większej niż 100 m, to w obliczeniach ta kwestia jest pomijana. Planowaną inwestycję pozytywnie zaopiniowali: Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G., Wydział Rolnictwa Starostwa Powiatowego w M., Główny Inspektor Lotnictwa Cywilnego, Dowództwo Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej oraz Zespół Parków Krajobrazowych Województwa L. S.J. wniósł odwołanie od tej decyzji bezpośrednio do organu II instancji. W odwołaniu zarzucał, że ogłoszenia o planowanej inwestycji nie spełniły należycie swej roli - jedno wywieszono w Starostwie Powiatowym, w którego obrębie nie zamieszkują mieszkańcy P., a ogłoszenie umieszczone w sklepie przy ul. [...] zostało przez władze zdjęte już po 14 dniach od wywieszenia. Polemizował też ze stanowiskiem, że urządzenia przekaźnikowe telefonii cyfrowej nie są szkodliwe dla organizmów żywych. Zdaniem skarżącego zlokalizowanie stacji na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo przemysłowo-rolnicze "jest przykładem marnotrawienia publicznych pieniędzy i niegospodarności. W pobliżu, na sąsiedniej działce nr [...], została już wybudowana wieża przekaźnikowa i dojdzie do "kumulacji szkodliwego promieniowania z dwóch wież". Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień proceduralnych w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. W szczególności zaś zachowano procedurę związaną z udziałem społeczeństwa w sprawie z zakresu ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że przy projektowaniu planowanej wieży telefonii cyfrowej nie wzięto pod uwagę wpływu promieniowania pochodzącego od istniejącej na sąsiedniej działce stacji bazowej ERA GSM - organ odwoławczy stwierdził, powołując się na wywody raportu oddziaływania na środowisko, że skoro anteny nadawcze tej pierwszej stacji oddalone są o około 100 m od miejsca planowanej inwestycji i nie będą miały wpływu na zasięg pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez anteny PLUS GSM, to przy obliczeniach wpływu ich promieniowania nie uwzględniono promieniowania pochodzącego od obcych źródeł. W raporcie biegły stwierdził też, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać w sposób negatywny na stan środowiska naturalnego i zdrowie ludzi, w związku z czym dopuszcza się bez ograniczeń przebywanie ludzi na poziomie terenu oraz w okolicznych budynkach. W związku z dodatkową informacją przekazaną przez S.J. w toku postępowania odwoławczego o przystąpieniu przez inwestora do realizacji przedmiotowej inwestycji Wojewoda poinformował skarżącego, że "organem właściwym w sprawie rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również w sprawie zaniedbania przez kierownika budowy obowiązku umieszczenia na budowie tablicy informacyjnej, jest organ nadzoru budowlanego (...)". Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. S.J. ponowił argumenty zawarte w odwołaniu, podkreślając zwłaszcza przystąpienie do realizacji inwestycji zanim decyzja udzielająca pozwolenia na budowę stała się ostateczna. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Na każdym etapie postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji stronom zapewniano udział i spełniano inne ustawowe wymagania, natomiast "podnoszona przez skarżącego kwestia przystąpienia do wykonywania decyzji o pozwoleniu na budowę przed jej uprawomocnieniem nie stanowi przedmiotu badania organu odwoławczego". Uczestnik postępowania A.W. wniósł o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Zarzuty skargi skierowane przeciwko lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] w P. przy ul. [...] nie mogą odnieść skutku. Zaskarżona decyzja poprzedzona została wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji - w trybie przepisu art. 39 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Skoro tak, to zgodnie z art. 47 tej ustawy warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Oznacza to, że przesądzona została kwestia możliwości, dopuszczalności oraz zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zabudowy działki nr [...]. Zatem wszelkie wywody dotyczące samego faktu i zasady zabudowy działki inwestorów nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż o dopuszczalności i zgodności z prawem tej zabudowy orzeczono w ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (patrz wyrok NSA z 18.I.1999 r., IV SA/244/99 - Lex nr 46644). W postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy doszło do zagrożenia bądź naruszenia osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, jednakże nie w aspekcie dopuszczalności tej zabudowy, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zaskarżona decyzja wydana została na skutek odwołania wniesionego przez S.J. Wprawdzie odwołanie to wpłynęło w ustawowym terminie bezpośrednio do organu odwoławczego, czyli z naruszeniem trybu pośredniego przewidzianego przepisem art. 129 § 1 kpa, ale nie powoduje to skutków uchybienia terminu. Według bowiem art. 65 § 2 kpa, podanie (a zatem również odwołanie) wniesione do organu niewłaściwego przed upływem określonego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy nie poczynił ustaleń, które pozwalałyby na zakwestionowanie posiadania przez S.J. przymiotu strony w rozpoznawanej sprawie, ani też nie wyciągnął należytych wniosków z zawartej w jego odwołaniu informacji o rozpoczęciu przez inwestora budowy stacji przed ostatecznym zakończeniem sprawy. Tę informację uprawdopodobniło pismo inwestora z dnia [...] października 2001 r., adresowane do Starosty, o zgłoszeniu rozpoczęcia z dniem [...] października 2001 r. budowy stacji bazowej (k. 50 akt administracyjnych). Jeżeli istotnie inwestor rozpoczął prace budowlane przed rozpoznaniem odwołania, to - wbrew stanowisku Wojewody - brak było podstaw do wydania decyzji merytorycznej. Za ugruntowany w orzecznictwie należy bowiem uznać pogląd, iż decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie została wykonana całość robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego (art. 105 § 1 kpa) wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę (patrz m.in. wyroki NSA: z 15.XI.2000 r. IV SA 1164/98 - Lex 53387 i z 6.X.1999 r. IV SA 279/99 - Lex 47832). Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c, art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ K.Pawlicki /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło