II SA/Lu 1453/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Duda, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Wójta Gminy dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: umorzenia postępowania w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonych w N., tj. działki nr 1528, stanowiącej własność M. W. z działką nr 1768 stanowiącą własność Gminy i działką nr 1529/2 – stanowiącą własność Z. B., wobec zawarcia przez strony ugody; umorzenia postępowania w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonych w N., tj. działki nr 1528, stanowiącej własność M. W., z działką nr 1525 – stanowiącą współwłasność A. O., B. O. i K. O. i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi; umorzenia postępowania w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonych w N. tj. działki nr 1528, stanowiącej własność M. W. z działką nr 1532/1 – stanowiącą własność M. Ś. i działką nr 1526/2 stanowiącą współwłasność A. O., B. O. i K. O., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż postanowieniem Wójta z dnia [...] stycznia 2001 r. zostało wszczęte z wniosku M. W. postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką nr 1528, stanowiącą własność wnioskodawcy, a działkami: nr 1768 – stanowiącą własność Gminy, działką nr 1529/2 – stanowiącą własność Z. B., działką nr 1525 i działką nr 1526/2 – stanowiącymi współwłasność A. O., B. O. i K. O. oraz działką nr 1532/2 – stanowiącą własność M. Ś.. Do ustalenia granic powołano uprawnionego geodetę. Po sporządzeniu wymaganych prawem dokumentów Wójt Gminy zaskarżoną decyzją orzekł o: umorzeniu postępowania w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonych w Nieliszu, tj. działki nr 1528, stanowiącej własność M. W., z działką nr 1768 – stanowiącą własność Gminy i działką nr 1529/2 – stanowiącą własność Z. B., wobec zawarcia przez strony ugody; umorzeniu postępowania w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonych w N. tj. działki nr 1528, stanowiącej własność M. W., z działką nr 1525 – stanowiącą współwłasność A. O., B. O. i K. O. i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi; umorzeniu postępowania w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości położonych w N., tj. działki nr 1528, stanowiącej własność M. W. z działką nr 1532/1 – stanowiącą własność M. Ś. i działką nr 1526/2 stanowiącą współwłasność A. O., B. O. i K. O. z uwagi na fakt, iż wymienione działki nie graniczą bezpośrednio z działką nr 1528, stanowiącą własność M. W. – nie było zatem podstaw do wszczynania postępowania rozgraniczeniowego w stosunku do tych nieruchomości. Rozpatrując odwołanie od przedmiotowej decyzji, w którym skarżący zarzucił wykonanemu przez uprawnionego geodetę rozgraniczeniu nieobiektywne ustalenie przebiegu granic i wniósł o przekazanie sprawy dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości, co do których zawarto ugodę do rozpatrzenia sądowi, organ odwoławczy podniósł, iż zaskarżona decyzja pozostaje w zgodności z przepisami. Uzasadniając swoje stanowisko oparł się na art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z poźn. zm.) zgodnie, z którym rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów, linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Z kolei art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą przez strony sporu ma moc ugody sądowej. Ugoda ta nie wymaga zatwierdzenia przez organ administracji. Nie podlega ponadto kontroli ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, ani w wyniku zaskarżania decyzji. Ugoda zawarta przed geodetą kończy spór graniczny, a organ zobligowany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Na wyżej wymienioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. W. złożył skargę, w której wnosi o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w części dotyczącej umorzenia postępowania rozgraniczeniowego w związku z zawartą ugodą. W skardze swojej stwierdza, że podaniem zerwał zawartą ugodę, ponieważ rozgraniczenie odbywało się w ogólnym bałaganie, bez zachowania staranności przez prowadzącego rozgraniczenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. W niniejszej sprawie skarga M. W. opiera się na zarzucie nie rozpoznania sprawy przez organ administracji, które to rozpoznanie miałoby nastąpić wskutek "zerwania ugody" przez skarżącego. Mając na uwadze przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) postępowanie rozgraniczeniowe dzieli się na dwa etapy: administracyjny i sądowy. Jednakże wszczęcie postępowania przed sądem nie może nastąpić wcześniej niż po wyczerpaniu postępowania administracyjnego. Natomiast wyczerpanie postępowania administracyjnego może zakończyć się: zawarciem ugody przed uprawnionym geodetą (art. 31 ust. 4 cyt. ustawy) lub wydaniem decyzji przez organ administracji o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33), bądź, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody i brak jest podstaw do wydania decyzji, o której mowa wcześniej – umorzeniem postępowania administracyjnego i przekazaniem sprawy do rozpatrzenia sądowi (art. 34). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów ugoda zawarta przed geodetą nie jest ugodą w rozumieniu art. 114 – 122 k.p.a., w związku z czym nie wymaga zatwierdzenia przez organ administracji oraz nie podlega kontroli ani w decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego (art. 105 par. 1 k.p.a.), ani w wyniku zaskarżania tej decyzji; ugoda zawarta przed geodetą stanowi bowiem ugodę materialno – prawną, unormowaną w art. 917 – 918 k.c. (por. post. SN z dn. 7 lipca 1981 r. I CR 225/81, opubl. OSPiKA 1982/12, poz. 215). Mając na uwadze art. 31 ust. 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, w razie sporu co do przebiegu granicy, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Tej samej treści uregulowanie zawiera § 13 rozrządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz.U. z 1999 r., Nr 45, poz. 453), który stanowi, że podczas negocjacji geodeta przedstawia stronom wszystkie dowody i argumenty za proponowanym przebiegiem granicy, a także informuje, że w razie braku ugody do rozpatrzenia sporu właściwy jest sąd. Jak wynika z wyżej wymienionych przepisów zawarcie ugody przed geodetą kończy definitywnie postępowanie rozgraniczeniowe bez względu na to, czy organ administracji wyda decyzję o umorzeniu postępowania. Ważność tak zawartej ugody może zostać podważona jedynie w odrębnym procesie, jak każda umowa z zakresu stosunków cywilnoprawnych. Z tych też względów i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.