II SA/Po 288/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004r. sprawy ze skargi A.G. i A.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/ K.Pawlicki /-/ B.Kamieńska /-/ St.Małek Prezydent Miasta – działając na podstawie art. 104 kpa, art. 36 ust. 3, 4, 6, 7 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), uchwały nr XIX/211/2000 Rady Miejskiej z dnia 9.03.2000r. w sprawie ustalenia zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta L. zatwierdzonego uchwałą nr XXXIX/297/93 Rady Miejskiej z dnia 7.09.1993r. w rejonie ulicy: [...],[...],[...] i terenu PKP (Dz.Urz.Woj.Wlkp. z dnia 29.05.2000r. nr 36, poz. 419) i uchwały nr XIX/212/2000 Rady Miejskiej z dnia 9.03.2000r. w sprawie ustalenia zmiany miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w L. - "G." zatwierdzonego uchwała nr III/15/84 Miejskiej Rady Narodowej w L. z dnia 29.11.1984r. w rejonie ulic: [...],[...],[...] i terenu PKP (Dz.Urz.Woj.Wlkp. z dnia 29.05.2000r. nr 36, poz. 420) – decyzją z dnia [...] października 2001r. ustalił jednorazową opłatę w wysokości [...],-zł należną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowaną zmianą planu zagospodarowania przestrzennego – położonej w L. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz udział w ¼ części w działce nr [...] o powierzchni [...] ha, przed zbyciem zapisanej w KW nr [...] i zobowiązał do jej uiszczenia po połowie (po [...],-zł) współwłaścicieli: A. G. i A. F. W uzasadnieniu wskazano, że w następstwie zmiany planu ogólnego i miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego w L. "G." – zawartej w powołanej na wstępie uchwale nr XIX/212/2000 z dnia 9 marca 2000r. – nastąpił wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, której funkcja uległa zmianie z terenów upraw ogrodniczych z dopuszczeniem do zabudowy zagrodowej MR/RO, na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z nieuciążliwymi usługami MN/U. Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2000r. A. G. i A. F. sprzedali działki nr [...] oraz udział wynoszący ¼ w działce nr [...], stanowiącej drogę wewnętrzną. Ponieważ zbycie nastąpiło przed upływem 5 lat od dnia wejścia w życie zmiany planu miejscowego mającej wpływ na zwiększenie wartości nieruchomości – powstał obowiązek wniesienia przez sprzedających na rzecz Miasta L. jednorazowej opłaty w wysokości 30% wzrostu wartości nieruchomości. Taka stawka procentowa została określona w § 22 uchwały Rady Miejskiej z dnia 9 marca 2000r. nr XIX/212/2000 w sprawie zmiany planu. Podstawą do ustalenia opłaty był – zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami – operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę L.K. Wynika z niego, że przed uchwaleniem zmiany planu przedmiot sprzedaży przedstawiał wartość [...] zł, a po uchwaleniu zmiany planu jego wartość wzrosła do kwoty [...] zł, czyli o kwotę [...] zł. 30% od kwoty wzrostu wyraża się sumą [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji A. F. i A. G. zarzucili, że z naruszeniem art. 18 ustawy z 1999r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie byli zawiadomieni o zamierzonej zmianie planu i w rezultacie nie mogli skorzystać z trybu określonego w art. 24 tej ustawy. Także ich poprzednik M. F. nie był skutecznie zawiadomiony w trakcie postępowania o zmianę planu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2001r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśniając, że jest ona zgodna z prawem i zawiera prawidłowe wyliczenia. Kolegium w rozpoznawanej sprawie nie ma kompetencji do dokonywania oceny trybu sporządzania i uchwalania obowiązującej zmiany miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego z dnia 9 marca 2000r., którego konsekwencją jest ustalenie opłaty planistycznej. Uchwała zmieniająca plan weszła w życie 14 dni po jej ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Przepisy uchwały stanowią prawo miejscowe, obowiązujące na obszarze, dla którego plan został zmieniony. Nadto w § 7 umowy sprzedaży notariusz zawarł pouczenie o treści art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez A. G. i A. F. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucili, że Uchwała Rady Miasta nr XIX/212/2000 z dnia 9 marca 2000r. "jest wątpliwa", gdyż w trakcie postępowania zmierzającego do jej uchwalenia, z naruszeniem art. 18 pkt 5a i b ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nie byli zawiadomieni o podejmowanych czynnościach. Uniemożliwiło im to skorzystanie z uprawnień określonych w art. 23 i 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wyjaśnili, że przedmiotowe działki nabyli w wyniku dziedziczenia po ojcu M. F. zmarłym [...] lutego 1999r. O podziale nieruchomości także nie wiedzieli. Wobec tych wszystkich zaniedbań – zdaniem skarżących – art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie powinien mieć zastosowania. W piśmie z dnia [...] maja 2004r. skarżący stwierdzili, że kwestionowana Uchwała o zmianie planu jest bezwzględnie nieważna wobec naruszenia procedury planistycznej, stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie dołożono bowiem w trakcie procedury planistycznej elementarnej staranności doręczając zawiadomienie, o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym "jedynie rzekomemu sąsiadowi naszego ojca i to bez pośrednictwa poczty". Skarżący wskazali też, że Wojewoda, do którego zwrócili się o stwierdzenie nieważności uchwały nr XIX/212/2000 Rady Miasta z dnia 9 marca 2000r. w sprawie zmiany miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w L. G. i decyzji podziałowych Prezydenta Miasta, pismem z dnia [...] grudnia 2002r. powiadomił ich, że brak podstaw faktycznych i prawnych do wszczęcia takiego postępowania, wobec czego dnia [...] maja 2004r. wystąpili do Wojewody o merytoryczne rozpoznanie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Istota obowiązku uregulowanego w art. 36 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiącego formę tzw. renty planistycznej, sprowadza się do konieczności uregulowania przez właściciela opłaty w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: a) zmiany wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, b) zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu bądź dokonanej w nim zmiany. Oba te warunki, jak słusznie podniosły organy obu instancji i czego nie kwestionują skarżący, zostały w sprawie spełnione. Jest poza sporem, że w § 22 pkt uchwały Rady Miejskiej nr XIX/212/2000 z dnia 9 marca 2000r, wysokość opłaty jednorazowej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustalona została na 30%. Wyliczenia obciążających skarżących opłat planistycznych, dokonane na podstawie szacunku rzeczoznawcy, nie były w sprawie kwestionowane i nie ma podstaw do ich podważania. Wymierzenie opłat na podstawie art. 36 ust. 3 cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest obligatoryjne. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 1999r. sygn IV SA 899/97 – Lex nr 47 308, zarzuty skargi odnoszące się do trybu uchwalania zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie mogą być rozpatrywane w niniejszej sprawie. Zmiana planu po opublikowaniu stała się obowiązującym prawem miejscowym. Z tych samych względów dla przedmiotu sprawy – dotyczącej opłat planistycznych – nie ma znaczenia i nie może doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji zarzut skarżących odnośnie naruszenia postępowania o podział nieruchomości. Podjęte przez skarżących – już po wydaniu kwestionowanej uchwały – działania w celu doprowadzenia do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, w tym złożenie dnia [...] maja 2004r. do Wojewody wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały o zmianie planu (k. 49 i 50 akt sadowych) nie mogą wpłynąć na zmianę przedstawionego wyżej stanowiska. Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji uwzględnia bowiem stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Pomijając już kwestię, czy w ogóle doszło do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały o zmianie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, należy podkreślić, iż skoro przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie nie jest ta uchwała, lecz decyzja administracyjna w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, to Sąd nie miał podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w oczekiwaniu na wynik nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w innej sprawie. Przepis art. 56 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) nakazuje zawieszenie postępowania sadowego tylko, wtedy, gdy najpierw zostało wszczęte postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, a dopiero później wniesiono na ten akt skargę do sądu. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ K.Pawlicki /-/ B.Kamieńska /-/ St.Małek MarK