II SA/Kr 537/00

WyrokWSA w Krakowie2004-05-14

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Andrzej Niecikowski, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku, który zgodnie z wcześniejszą decyzją o pozwoleniu na budowę podlega rozbiórce?
Ratio decidendi
Udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku objętego obowiązkiem rozbiórki orzeczonym ostateczną decyzją jest niedopuszczalne ze względu na sprzeczność między obowiązkiem rozbiórki a pozwoleniem na użytkowanie. Organy administracji nie mogą ignorować takiego sprzecznego stanu prawnego i muszą go wyjaśnić przed wydaniem decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatowego, który wcześniej był budynkiem mieszkalnym. Właściciel dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Właściciel budynku mieszkalnego uzyskał pozwolenie na budowę nowego domu z obowiązkiem rozbiórki starego budynku, który następnie był użytkowany jako warsztat. Organy administracji wydały pozwolenie na użytkowanie warsztatu, ignorując obowiązek rozbiórki starego budynku. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. zanieczyszczenia środowiska, samowolnej rozbudowy i braku zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Burmistrza Miasta i Gminy). Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14maja2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004r sprawy ze skargi J. T. i P.T. oraz M. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2000r , Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku jako warsztatu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja, nie może być wykonywana w całości, III zasądza od Wojewody na rzecz J. T. i P. T. kwotę 10 zł ( dziesięć ), a na rzecz M. T. kwotę 260 zł (dwieście sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S.A./Kr 537/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia 24 listopada 1999 r. znak [....] Burmistrz Miasta i Gminy S. , na podstawie art. 55, w związku z art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane udzielił M.T. pozwolenia na użytkowanie budynku warsztatowego w O. nr [....].. W uzasadnieniu podał co następuje: Właściciel budynku nr [....] zmienił bez wymaganego .pozwolenia sposób użytkowania budynku z mieszkalnego na warsztat ślusarski. Zmiana sposobu użytkowania dotyczyła całego budynku. Inwestor prowadził działalność gospodarczą zgodnie z wpisem do ewidencji, ze wskazaniem przedmiotowego budynku jako miejsca działalności. Uznano więc, że brak decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania był spowodowany zaniedbaniem, a nie chęcią ominięcia przepisów prawa. Dlatego też w dniu 2 lipca 1999 r. wydano decyzję o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania. Budynek ten, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 2 MU przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zagrodową, usługi i rzemiosło nieuciążliwe. Decyzja z dnia 2 lipca 1999 r. została uchylona przez organ odwoławczy w dniu 5 sierpnia 1999 r. z tego powodu, że przyjęty tryb postępowania był nieprawidłowy. Wskazano, że jest to samowolna zmiana sposobu użytkowania i organem właściwym do przeprowadzenia postępowania jest organ nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził postępowanie w tej sprawie i pismem z dnia [....] października 1999 r. przekazał komplet dokumentacji do Urzędu Miasta i Gminy celem załatwienia zgodnie z kompetencjami. W piśmie tym stwierdzono, że inwestor przedłożył inwentaryzację architektoniczne - budowlaną, opis techniczny z rysunkami charakteryzującymi zamierzoną adaptację obiektu wraz z wymaganymi uzgodnieniami rzeczoznawców ds. higieniczno - sanitarnych, bhp, ppoż., co kwalifikuje przedmiotowy budynek do wydania pozwolenia na użytkowanie. Stwierdzono też, że nie było podstaw do wydania postanowienia o wstrzymaniu użytkowania na podstawie art. 50 Prawa budowlanego i wydania decyzji na podstawie art. 51 nakazującej zaniechanie użytkowania, bądź nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Wskazano, że na podstawie art. 55 w zw. z art. 49 Prawa budowlanego zachodzi konieczność wydania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. Inwestor dołączył również stanowiska organów : Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Straży Pożarnej. W wyniku zaś prowadzonego postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego w O. na działce nr [....] ta sama działka, na której znajduje się budynek nr [....] zniesiono obowiązek rozbiórki starego budynku nr [....] w terminie 30 dni od daty przystąpienia do użytkowania nowego, co nie powoduje naruszenia obowiązujących warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz nie ogranicza użytkowania bądź zabudowy działek sąsiednich. W odwołaniu od tej decyzji J.T. i P.T. domagając się uchylenia decyzji, podali, że od 1998 r. toczy się postępowanie związane z prowadzoną przez M.T. działalnością powodującą zanieczyszczenie środowiska. Według ustaleń podjętych po wizji przeprowadzonej w dniu [....] czerwca 1998 r. M.T. miała usunąć wszystkie urządzenia do galwanizerni, w tym dwa bębny , wyciszyć zakład przed hałasem i wibracją. Tymczasem przeprowadziła remont budynku polegający na wymianie pokrycia dachowego oraz wymianie niektórych okien i stolarki. Wybudowała też, bez pozwolenia na budowę, dodatkowe pomieszczenie na bęben. Prowadzona przez M.T. działalność jest bardzo uciążliwa , hałaśliwa i szkodliwa dla środowiska. Ponadto odwołujący się zarzucili, że Burmistrz wydał decyzję, mimo że nie zostały zakończone postępowania karne i administracyjne związane ze skażeniem środowiska przez M.T. Odwołanie złożyła również A.S . Podała w nim, że w dniu 3 lipca 1996 r. Burmistrz wydał decyzję udzielającą M.T. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego na działce nr [....] , nakładając obowiązek rozbiórki starego budynku w terminie 30 dni od daty przystąpienia do użytkowania nowego. Budynek nr [....] przeznaczony do rozbiórki położony jest w odległości 5 m od drogi publicznej. Jak wykazała kontrola PIOS przeprowadzona w kwietniu 1998 r, w budynku tym prowadzono działalność ślusarską i galwaniczną z naruszeniem wszelkich zasad . W związku z tym Burmistrz wszczął postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku. Nie wydał jednak decyzji o zakazie prowadzenia działalności, lecz w dniu 24 grudnia 1998 r. zdecydował o zmianie sposobu użytkowania budynku nr [....] na warsztat ślusarski , po czym sam tę decyzję uchylił. Ponownie decyzję o zmianie sposobu użytkowania budynku [....] Burmistrz wydał w dniu 2 lipca 1999 r., a decyzja ta została następnie uchylona przez organ odwoławczy. W toku tego postępowania organy w ogóle problem skażenia środowiska odpadami galwanicznymi pominęły. Decyzją z dnia 28 stycznia 2000 r. znak [....] Wojewoda [....] , na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa uchylił decyzję organu I instancji i udzielił M.T. pozwolenia na użytkowanie budynku nr [....] położonego na działce nr [....] w O. na cele warsztatu ślusarskiego produkującego wyroby z metali i tworzyw sztucznych i wyposażonego w następujące maszyny i urządzenia: 2 szt. pras mimośrodowych, 1 szt. nożyc rolkowych, l wtryskarkę, 2 szt. wiertarek stołowych oraz 1 bęben do czyszczenia półfabrykatów. W uzasadnieniu decyzji podał co następuje: Analiza akt wykazała, że sposób użytkowania jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska i nie wymaga przeprowadzenia uzgodnień z art. 68 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Inwestor do zawiadomienia o zakończeniu budowy przedłożył wymagane dokumenty. Sprawa dotycząca zanieczyszczenia gleby ściekami galwanicznymi stanowi oddzielne zagadnienie nie związane z obecnie prowadzonym postępowaniem. W warsztacie nie może być prowadzona działalność galwanizacyjna. W celu jednoznacznego określenia profilu warsztatu skorygowana została decyzja organu I instancji. Zakres korekty wynika z przedłożonej przez inwestora dokumentacji jak i akceptacji właściwych jednostek wypowiadających się na etapie zgłoszenia obiektu do użytkowania. Należy też wyjaśnić, że postępowanie poprzedzające udzielenie pozwolenia na użytkowanie ma jedynie na celu ustalenie czy spełniono wymagania dla tego typu obiektu oraz ocenę jego zdatności do użytku. Skargi na opisaną decyzję Wojewody wnieśli J.T. i P.T. oraz M.T. J.T. i P.T. powtórzyli treść swego dowołania. Podkreślili, że przed decyzją w sprawie niniejszej winna zostać rozstrzygnięta wszczęta w maju 1998 r. na żądanie Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska sprawa zmiany sposobu użytkowania budynku nr [....] oraz sprawa nielegalnego prowadzenia prac galwanicznych, które doprowadziły do skażenia środowiska. Podali, że nadal obowiązuje decyzja z dnia 3 lipca 1996 r., w której budynek nr [....] . został przeznaczony do rozbiórki. Tymczasem M.T. wybudowała nowy dom mieszkalny w stanie surowym zamkniętym i bez wymaganego pozwolenia przystąpiła do remontu budynku nr [....] i jego rozbudowy. Mimo protestów, organ w tej kwestii nie interweniował, po czym - już na wniosek M.T. / a więc w innym postępowaniu/ - udzielił pozwolenia na użytkowanie warsztatu. Nie rozpoznał przy tym wniosku skarżących o zawieszenie tego postępowania do czasu zakończenia postępowania wcześniej wszczętego, mimo że przedłożona została , sporządzona na użytek postępowania karnego , opinia potwierdzająca skażenie środowiska. Podnieśli też skarżący, że ich prawa zostały naruszone przez to, że o wszczęciu postępowania zawiadomieni zostali pismem z dnia [....] października 1999 r. zakreślającym im termin 7 dni do zapoznania się z aktami i zgłoszenia uwag, a wszystkie uzgodnienia pochodzą z listopada 1999 r. Podnieśli skarżący, że informacja zawarta w protokole PIP z dnia [....] listopada 1999 r., jakoby M.T. wybudowała ogrodzenie wyciszające zgodnie z nakazem z dnia [....] lipca 1998 r. nie jest prawdziwa, podobnie jak nie jest prawdziwe twierdzenie, jakoby M. T. wykonała jakąś decyzję dotyczącą konieczności zbadania skażenia środowiska. Podali, że budynek nr [....] nie posiada prawidłowej kanalizacji sanitarnej, natomiast opadowa, wykonana bez pozwolenia i bez projektu, nie została zinwentaryzowana. Również pozostałe urządzenia budynku np. sanitariat i szambo, nie są zgodne z przepisami prawa budowlanego . Wbrew temu co zapisano w projekcie zmiany sposobu użytkowania, w budynku nie ma szczelnego zbiornika ścieków, jest natomiast studzienka kanalizacji opadowej, w której, w 1998 r. znajdowały się ścieki galwaniczne. Zakwestionowali też skarżący ustalenie, jakoby w budynku nr [....] od [....] sierpnia 1999 r. nie była prowadzona działalność gospodarcza. Działalność ta była prowadzona do [....] sierpnia 1999 r., a od tej daty z przerwami. W dniu [....] września 1999 r., podczas oględzin Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie stwierdził, aby budynek ten spełniał funkcję mieszkalną, a w protokole opisano jego całe wyposażenie warsztatowe. Nadal więc sprawą podlegającą rozstrzygnięciu winna być sprawa samowolnej zmiany przeznaczenia budynku, bo funkcja mieszkalna nie została przywrócona. Organem właściwym zaś w takiej sprawie jest organ nadzoru budowlanego. M.T. w swej skardze zarzuciła, że rozstrzygnięcie w części określającej ilość i rodzaj urządzeń mogących funkcjonować w warsztacie, nie znajduje podstawy prawnej i nie mieści się w ogóle w regulacjach prawa budowlanego. Taka decyzja stanowi naruszenie art. 7 kpa, bo zmusza użytkownika do występowania o wydanie kolejnej decyzji w każdym przypadku wymiany czy zamiany urządzenia, nawet na nowocześniejsze .Wystarczające było określenie celów użytkowania jako zakładu ślusarskiego. Strona przeciwna wniosła o oddalenie obu skarg, podtrzymując swoje stanowisko. Co do pierwszej skargi dodała, że w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu podlegającej zalegalizowaniu, konieczne jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Legalizacja nie musi polegać na przywróceniu stanu sprzed zmiany, lecz może polegać na wydaniu decyzji o pozwoleniu na niniejszą zmianę. Z uwagi zaś na interes sąsiadów, warunki użytkowania obiektu zostały określone w sposób możliwie precyzyjny. Zakres dozwolonego korzystania z budynku nie obejmuje działalności galwanizacyjnej . Co do drugiej skargi strona przeciwna dodała, że zgodnie z art. 59 ust. 2 Prawa budowlanego organ może określić warunku użytkowania . To, w jaki sposób to uczyni, zależy od jego uznania, które jednak musi znajdować odpowiednie uzasadnienie w przepisach, normach i zasadach wiedzy technicznej. Organ może sprecyzować charakter, zakres i natężenie działalności w celu dostosowania inwestycji do zapisów planu, jak również w celu zminimalizowania naruszenia interesów sąsiadów. W takim właśnie celu decyzja organu I instancji została skorygowana, bowiem plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza wyłącznie lokalizacje usług podstawowych i rzemiosło nieuciążliwe. Wyjaśniła też, że poprzez zwiększenie ilości urządzeń jak i ich zmianę na inne, zmienia się równocześnie warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska . Wpływa to na zmianę wielkości lub układu obciążeń, co stanowi podstawę do zmiany sposobu użytkowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył; Punktem wyjścia dla jakichkolwiek rozważań musi być streszczenie przebiegu postępowania w sprawie. Skarżący bowiem odwołują się do różnych jego etapów, do podejmowanych przez organy czynności, a uzasadnienia zaskarżonej jak i poprzedzającej ja decyzji niczego w tej mierze nie wyjaśniają. Tak więc, na podstawie przedstawionych akt administracyjnych stwierdzić należy: W dniu [....] maja 1998 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. sporządził zawiadomienie o wszczęciu w dniu [....] maja 1998 r., "na żądanie Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska" postępowania w sprawie "zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego nr [....] na warsztat ślusarski, oraz prowadzenia bez wymaganego pozwolenia i uzgodnień prac galwanicznych". W dniu [....] grudnia 1998 r. M.T. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na budynek warsztatowy - warsztat ślusarski. We wniosku jako załącznik wymieniona została "dokumentacja techniczno-budowlana wraz z uzgodnieniami". W protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [....] grudnia 1998 r. zapisano m.in., że brak jest decyzji "na zmianę sposobu użytkowania", oraz że pomieszczenia budynku przystosowane są do użytkowania jako warsztat ślusarski z pomieszczeniami gospodarczo-socjalnymi, a pozostałe do wykonania roboty adaptacyjne nie wymagają pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 24 grudnia 1998 r., na podstawie art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego Burmistrz Miasta i Gminy udzielił M.T. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku jednorodzinnego mieszkalnego jako budynku warsztatowego - ślusarstwo. Decyzją z dnia 26 stycznia 1999 r. Burmistrz swą decyzję z dnia 24 grudnia 1998 r. uchylił na podstawie art. 132 kpa. Od tej decyzji M.T. złożyła w dniu [....] lutego 1999 r. odwołanie, które następnie w dniu [....] lutego 1999 r. cofnęła, a stosowne pisemne oświadczenie umieściła pod tekstem odwołania. W piśmie z dnia [....] marca 1999 r. adresowanym do Starostwa Powiatowego, Burmistrz zwrócił się, na podstawie art. 82 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, o ustalenie zakresu i sposobu wykonania likwidacji ew. przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko. Podał w piśmie, że w wyniku przeprowadzonej kontroli Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził wykonywanie w budynku nr [....] procesów galwanicznych oraz odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków do kanalizacji deszczowej. Decyzją z dnia 2 lipca 1999 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. , na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane udzielił M.T. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na warsztat ślusarski. Decyzją z dnia 5 sierpnia 1999 r. Wojewoda [....] decyzję Burmistrza z dnia 2 lipca 1999 r. uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, że skoro w sprawie chodzi o samowolną zmianę sposobu użytkowania budynku, to organem właściwym do przeprowadzenia postępowania jest organ nadzoru budowlanego. Stwierdził też, że "odrębnym zagadnieniem jest ustalenie legalności istniejącego budynku, bowiem w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [....] lipca 1996 r. został nałożony obowiązek rozbiórki tego budynku . W tej sytuacji jedynie w przypadku ustalenia przez organ nadzoru budowlanego możliwości pozostawienia tego budynku, organ administracji architektoniczno-budowlanej może, w przypadku złożenia stosownego wniosku, rozpatrzyć możliwość udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń oznaczonych w projekcie nr [....]. W dniu [....] października 1999 r. M.T. złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie starego budynku nr [....] jako warsztatu ślusarskiego nieuciążliwego. Pismem z dnia [....] października 1999 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu w dniu [....] października 1999 r. postępowania o tak określonym przedmiocie. W dniu [....] listopada 1999 r. do Urzędu Miasta i Gminy wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym stwierdzono co następuje: Podczas przeprowadzonych w dniu [....] września 1999 r. oględzin nie stwierdzono w budynku nr [....] prowadzenia żadnej działalności produkcyjnej. W dniu oględzin M.T. oświadczyła, że nie użytkuje budynku na cele produkcyjne od [....] sierpnia 1999 r., dostarczyła też inwentaryzację architektoniczno-budowlaną, opis techniczny z rysunkami charakteryzującymi zamierzoną adaptację obiektu wraz z uzgodnieniami rzeczoznawców ds. higieniczno-sanitarnych, inspekcji pracy i sanepidu. Dołączona też została ocena stanu technicznego budynku. Stwierdza się, że przedmiotowy budynek kwalifikuje się do wydania pozwolenia na użytkowanie. Nie było podstaw do wydania postanowienia na podstawie art. 50, ani do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W tej sytuacji pozwolenie na użytkowanie, na podstawie art. 55 w związku z art. 49 Prawa budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej. W dniu [....] listopada 1999 r. J.T. i P.T,. oraz A.S. złożyli wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego nr [....] jako budynku warsztatowego twierdząc, że budynek nie uzyskał zmiany przeznaczenia na warsztat, a co więcej ma zostać wyburzony zgodnie z decyzją z 3 lipca 1996 r. W przedłożonych aktach administracyjnych znajduje się ponadto decyzja z dnia 3 lipca 1996 r., którą udzielono M.T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [....] w O. "na zasadzie wymiany substancji budowlanej" i nałożono na inwestora obowiązek rozbiórki starego budynku w terminie 30 dni od daty przystąpienia do użytkowania projektowanego budynku mieszkalnego, oraz decyzja Wojewody [....] z dnia 27 stycznia 2000 r. znak [....] , uchylająca, na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 24 listopada 1999 r., którą zmieniono decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 3 lipca 1996 r. w ten sposób, że "zdejmuje się z inwestora obowiązek rozbiórki starego budynku nr [....] ". W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej Wojewoda wskazał, że rozstrzygnięcie, oparte na przepisach art. 36a Prawa budowlanego i art. 163 kpa, przyjęto przedwcześnie. Warunkiem bowiem zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę jest to, aby zmieniona decyzja była zgodna z warunkami decyzji wzizt. W sprawie niniejszej decyzja wzizt z dnia 24 maja 1996 r. ustalała warunki dla budynku jednorodzinnego na zasadzie wymiany substancji. Zmiana zatem decyzji o pozwoleniu na budowę w orzeczonym zakresie uzależniona jest więc od zmiany decyzji o ustaleniu wzizt. W aktach znajduje się również datowany na listopad 1998 r. i opatrzony pieczątką Urzędu Miasta i Gminy S. /bez daty i bez podpisu/ "projekt zmiany sposobu użytkowania budynku nr [....] ". Zapisano w nim, że właściciel budynku już od 1978 r. większą jego część przeznaczył na prowadzenie rzemiosła , a jedynie pomieszczenia na parterze nr [....] /pokój, sień i kuchnia/ stanowiły mieszkanie. Obecnie te pomieszczenia mają być przeznaczone na warsztat. Opisany stan znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji graficznej. Zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, jest wadliwa. Okolicznością mającą w sprawie zasadnicze znaczenie jest - zupełnie pominięta w rozważaniach organów - decyzja z dnia 3 lipca 1996 r. o udzieleniu M.T. pozwolenia na budowę. Decyzją tą nałożono na inwestora obowiązek dokonania, w określonym terminie, rozbiórki budynku nr [....]. W dacie wydawania decyzji w sprawie niniejszej obowiązek ten pozostawał aktualny. Próba jego uchylenia nie powiodła się, bowiem w dniu 27 stycznia 2000 r. /a więc dzień przed datą decyzji zaskarżonej/ Wojewoda [....] uchylił pozytywną w tej kwestii decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Los budynku nr [....] "na przyszłość" był zatem przesądzony. Pomiędzy obowiązkiem rozbiórki budynku, a pozwoleniem na jego użytkowanie /lecz z innym przeznaczeniem/ zachodzi oczywista sprzeczność. Organy zaś, nie dostrzegając tej sprzeczności, nie wyjaśniły dlaczego w określonej dacie uznały za dopuszczalną akceptację użytkowania przedmiotowego budynku w dalszym ciągu jako budynku warsztatowego. Zauważyć zaś trzeba , że ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. nie zawiera przepisu odpowiadającego przepisowi art. 39 Prawa budowlanego z 24 października 1974 r. Już więc tylko z tego powodu zaskarżona, jak i poprzedzające ją decyzje nie mogą się ostać. Udzielenie, na podstawie art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenia na użytkowanie /choćby w inny niż dotychczasowy sposób/ istniejącego budynku, objętego obowiązkiem rozbiórki orzeczonym ostateczna decyzja, jest niedopuszczalne. Wobec powyższego tylko dla porządku stwierdzić należy co następuje: Pozwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej z określeniem miejsca /wpis do ewidencji/ nie zastępowało, ani nie zastępuje zgody właściwego organu budowlanego na zmianę sposobu użytkowania budynku. Brak takiej zgody czyni zmianę sposobu użytkowania obiektu samowolną bez względu na istnienie czy nasilenie złej woli osoby wprowadzającej zmiany. Uwagi organu I instancji odnoszące się do tej kwestii są więc zupełnie zbędne. Nie mają racji skarżący twierdząc, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku nr [....] jako warsztatowego uzależnione winno być generalnie od zlikwidowania skutków poprzednio prowadzonej działalności /skażenia/. Warunku takiego nie wprowadzają przepisy Prawa budowlanego. Istotne jest to, aby decyzja organu budowlanego nie obejmowała takiego sposobu użytkowania obiektu, który sprzeczny jest z przepisami / w tym techniczno - budowlanymi/ lub z planem zagospodarowania przestrzennego. Pozytywna dla inwestora decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku jako warsztatowego nie oznacza sama w sobie akceptacji dla poprzednio nielegalnie prowadzonej /i następnie zaniechanej/ działalności powodującej skażenie terenu. Usuwanie skutków tej działalności odbywa się w drodze zupełnie odrębnych postępowań. Uwagi powyższe oczywiście nie dotyczą sytuacji, kiedy - z uwagi na miejsce i rodzaj skażeń czy też innych skutków nielegalnej działalności - sam obiekt nie nadaje się do użytkowania we wskazany sposób, lub też wymaga wykonania stosownych robót. W tym zakresie sprawa nie została wyjaśniona ; organy nie poczyniły żadnych ustaleń i nie odniosły się do twierdzeń i zarzutów stron. Swą decyzję organ I instancji oparł w istocie na twierdzeniach zawartych w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] listopada 1999 r. Nie przeprowadził żadnej własnej analizy zgromadzonych materiałów, nie przeprowadził własnych oględzin, nie wyjaśnił nawet przyjętej za pismem PINB podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Co więcej nie zidentyfikował i nie uczynił załącznikiem do decyzji dokumentacji technicznej, z której stan budynku i zakres jego "adaptacji" miałby wynikać, a która tylko ogólnikowo została wymieniona w piśmie PINB /bez daty, autora itp./ Jedyna zaś znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja o takim charakterze to opisany "projekt zmiany sposobu użytkowania" pochodzący z listopada 1998 r. i opatrzony pieczątką Urzędu Miasta i Gminy bez daty i podpisu. Podnoszone zaś przez strony twierdzenia o samowolnym wykonaniu przez M.T. robót budowlanych polegających nawet - jak się wydaje - na rozbudowie przedmiotowego budynku, w ogóle przez organy nie zostały zauważone. Nie zajęły też organy samodzielnego stanowiska co do zgodności nowej funkcji budynku z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego . W aktach postępowania administracyjnego nie ma ani wypisu ani wyrysu z planu, a w decyzjach powtarza się jedynie stwierdzenie dotyczące położenia działki w terenie 2 MU przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną, zagrodową, usługi i rzemiosło nieuciążliwe. Nie wyjaśniono jednak co, w rozumieniu planu, oznacza "nieuciążliwe rzemiosło" i dlaczego fakt, iż - zgodnie z tymże planem – M.T. miała wybudować dom mieszkalny "na zasadzie wymiany substancji" nie ma w sprawie znaczenia. Nie sposób też nie przyznać racji skarżącej M.T. Organ odwoławczy w podstawie swego rozstrzygnięcia nie wskazał przepisu art. 59 ust. 2 Prawa budowlanego, uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę. Przepis ten upoważnia organ do określenia "warunków użytkowania" obiektu. Niewątpliwie użytemu przez ustawodawcę pojęciu przyporządkować można różne stany, nie jest ono bowiem precyzyjne, konkretne i zamknięte. Każde jednak rozstrzygnięcie organu konkretyzujące w/w normę musi odpowiadać jej istocie. Rzeczywiście, tak jak powiedziano to w odpowiedzi na skargę może tu chodzić o sprecyzowanie charakteru, zakresu i natężenia działalności w celu doprowadzenia do zgodności użytkowania z przepisami i w celu ochrony interesów sąsiadów. Rzecz w tym , że nie zostało wyjaśnione , dlaczego umieszczenie w decyzji listy konkretnych maszyn i urządzeń, w które warsztat może być wyposażony tym wymaganiom ma odpowiadać. Określenie warunków nie może wszak w sposób nieuzasadniony ograniczać użytkownika w jego prawach. Zauważyć przy tym trzeba, że lista owych maszyn i urządzeń została spisana /bez żadnego komentarza czy oceny/ z "projektu zmiany sposobu użytkowania" z listopada 1998 r., w którym zawarto "wykaz maszyn i urządzeń stosowanych w procesie technologicznym warsztatu". Wobec stwierdzonych uchybień, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło