II SA/Kr 3031/00

WyrokWSA w Krakowie2004-05-17

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Krystyna Kutzner, Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może dokonać zmiany w operacie ewidencji gruntów poprzez sprostowanie błędu, czy też w przypadku sporu co do przebiegu granic nieruchomości konieczne jest przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów może dokonać zmiany w operacie ewidencyjnym poprzez sprostowanie błędów lub pomyłek, jednakże w przypadku sporu co do przebiegu granic nieruchomości, konieczne jest przeprowadzenie odrębnego postępowania rozgraniczeniowego. Zmiany w ewidencji gruntów powinny opierać się na dokumentach wytworzonych poza postępowaniem ewidencyjnym, chyba że zachodzi potrzeba sprostowania błędu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów, polegających na zmianie konfiguracji, powierzchni i oznaczenia działek. Organ pierwszej instancji orzekł o zmianie, uznając, że mapa numeryczna powstała w wyniku modernizacji ewidencji zawiera błąd. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka akcyjna wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zaniechanie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Orzeczono, że decyzje te nie mogą być wykonywane do czasu prawomocności wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner AWSA Dorota Dąbek Protokolant : Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" [...] Spółki Akcyjnej w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 25 października 2000 r. Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, 2. orzeka, że opisane w punkcie I decyzje nie mogą być wykonywane do czasu prawomocności niniejszego wyroku, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] zł ([...] złotych). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując odwołanie "[...]"[...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...], decyzją z dnia [...] 2000r [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2000r znak [...] orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu 3 jedn. ewid. [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 7 "b", 20, 21, 22, 23 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( DZ. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przytoczono następujące ustalenia faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. Na wniosek K. S., wszczęte zostało postępowanie w sprawie sprostowania błędu w operacie ewidencji gruntów dla obrębu 3 jedn. ewid. [...] powstałego w wyniku modernizacji obrębu a dotyczącego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką Nr [...] własności Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. H. A. W. M. "[...]" , a działką Nr [...] stanowiącą drogę, przy ul. [...] w [...], własności Skarbu Państwa. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] 2000r. Prezydent Miasta [...] orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obr. 3 jedn. ewid. [...] polegającej na zmianie konfiguracji, powierzchni i oznaczenia działek ewidencyjnych: - [...] o pow. 0.1232 ha obj. [...] na działkę Nr [...] o pow. 0.1211 ha, -[...] o pow. 1.3170 ha obj. [...] i inne, na działkę Nr [...] o pow. 1.3191 ha, zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzonym przez geodetę uprawnionego w dniu [...].2000r Nr ks. rob. [...], przyjętym do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].2000r Nr KERG [...]. Organ I instancji ustalił, że zgromadzona w związku z wnioskiem o sprostowanie błędu dokumentacja geodezyjna, potwierdza, iż brak było podstaw do zmiany geodezyjnego przebiegu granicy pomiędzy działką Nr [...] a działką Nr [...]odzwierciedlonego na mapie ewidencyjnej przyjętej przy zakładaniu ewidencji gruntów dla obrębu 3 jedn. ewid [...]. Mapa ewidencyjna powstała przy założeniu operatu ewidencji gruntów odzwierciedlała przebieg granicy według stanu prawnego. Według tego stanu prawnego "[...]" uzyskał wieczyste użytkowanie działki [...]. Natomiast przebieg granicy pomiędzy tymi samymi działkami, uwidoczniony na mapie numerycznej powstałej w 1995r. przy modernizacji ewidencji jest, odmienny i wynika z błędu. Sprostowanie błędu operatu ewidencji gruntów wymaga zmian w konfiguracji, powierzchni i oznaczeniu działek w zakresie oznaczonym decyzją i mapą uzupełniającą z pomiaru kontrolnego. W odwołaniu od tej decyzji podnoszono, że w akcie notarialnym z dnia [...] 1998r Nr Rep. [...], którym [...]Spółka Akcyjna "[...]" S.A. nabyła wieczyste użytkowanie działki Nr [...]określono jej obszar na 12 a 32 m², oraz że organ I instancji za podstawę swej decyzji powołał m.in. przepisy nieobowiązującego zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, rozpatrując odwołanie za własne przyjął ustalenia organu I instancji, z których wynika, że dokumentacja pomiaru kontrolnego, potwierdziła, że przebieg granicy w terenie jest zgodny z materiałami archiwalnymi oraz mapą z czasu założenia operatu ewidencji gruntów i do tego stanu nawiązuje decyzja organu I instancji. Podkreślono, że mapa numeryczna, w oparciu o którą sporządzono nową mapę ewidencyjną nie odzwierciedlała stanu faktycznego i ewidencyjnego zarejestrowanego przy założeniu operatu ewidencji gruntów w związku z czym konieczne jest przywrócenie w operacie ewidencji gruntów przebiegu granicy między działkami według stanu z założenia ewidencji gruntów. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożył "[...]"[...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...]. Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 29 i 30 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz przepisów art. 6, 7 i 107 kpa. Zarzutu naruszenia prawa materialnego upatruje skarga w oparciu zaskarżonych decyzji na przepisach uchylonego zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz przez zaniechanie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego między działkami [...] i [...], mimo zajętego przez "[...]" S.A. - po wszczęciu postępowania o sprostowanie błędu ewidencji -, stanowiska z którego wynikało, że skarżący nie zgadza się na wprowadzenie zmian w ewidencji. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja oparta została jedynie na przepisach art. 20-24 ustawy, dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, z pominięciem postępowania rozgraniczeniowego, przy sporze do kogo należy 0.0021 ha. Powtórzono w skardze argumentację odwołania, nawiązującą do powierzchni działki przekazanej w użytkowanie wieczyste " określonej" w 1995r. przez organy prowadzące ewidencję, właśnie z 0.1211 ha na 0.1232 ha i kwestionowano ustalenie, że stan prawny nieruchomości sprzed modernizacji (dokonanej w grudniu 1995r) był podstawą nabycia wieczystego użytkowania. Podniesiono naruszenie przepisu art. 10 §2 kpa, przez zaniechanie zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego, a zarazem wskazano, że pomiędzy doręczeniem [...] lipca 2000r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a decyzją organu I instancji z [...].08.2000r był krótki odstęp czasu, co naruszyło oprawo do obrony. Zarzucono, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza przepis art. 107 §3 kpa, zwłaszcza przez nie wskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności dowodom i argumentom podniesionym w odwołaniu, a zwłaszcza nie odniósł się do wpisu w księdze wieczystej Nr [...], wedle którego działka [...] ma powierzchnię 0.1232 ha. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Geodezji i Kartografii wniósł o jej oddalenie. Nawiązując do zarzutów skargi wskazano, że błąd w operacie ewidencji gruntów, polegający na pokazaniu na mapie ewidencji gruntów po jej modernizacji w 1995r. innego przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością Skarbu Państwa stanowiącą działkę [...] we wieczystym użytkowaniu Przedsiębiorstwa Handlu Artykułami Wyposażenia Mieszkań "[...]", którego następcą prawnym jest strona skarżąca, a nieruchomością Skarbu Państwa składającą się z działki [...]stanowiącej drogę- ul. [...], dostrzegł K. S., wieczysty użytkownik sąsiednich działek, gdyż przebieg granicy na mapie po modernizacji, był odmienny od przebiegu uwidocznionego na mapach opracowanych przy założeniu ewidencji. Podkreślono, że postępowanie ewidencyjne wykazało, że mapa numeryczna na podstawie której sporządzono mapę ewidencyjną nową, nie odzwierciedla stanu faktycznego i ewidencyjnego zarejestrowanego przy założeniu operatu a zmiany działki [...] o pow. 0.1211 ha na [...] o pow. 0.1232 ha w 1995r dokonano bezpodstawnie. Wskazano, że w zw. z przepisem art. 74 ustawy z dnia 21 stycznia 2000r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej ( Dz. U. Nr 12, poz. 136), z dniem 30 czerwca 2000r. utraciło moc Rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów i budynków, na podstawie przepisów którego stosowano przepisy Zarządzenia z 20 lutego 1969r Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów, w związku z czym zaskarżoną decyzję oparto na przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wskazano, że poprzednik prawny skarżącego - Przedsiębiorstwo Handlu Artykułami Wyposażenia Mieszkań "[...]" wg. mapy ewidencyjnej gruntów z 1987r znajdującej się na k. 10 akt miał w zarządzie działkę [...] o pow. 0.1211 ha, z granicami ustalonymi wg stanu faktycznego pomierzonego w 1932r.. Podniesiono, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, gdyż organy nie miały wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości i przebiegu granic. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004r i postępowanie w sprawie przed tym terminem nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ). W sprawowaniu tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając o skardze w granicach danej sprawy ( art. 134 §1 ustawy Prawo o p.s.a). Na płaszczyźnie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skarga jest uzasadniona, gdyż trafne są niektóre z zarzutów podniesionych na jej poparcie. Stosownie do przepisu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. tj z 2000r Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą - przez ewidencję gruntów i budynków ( kataster nieruchomości ) rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Powyższe informacje - zgodnie z art.. 24 ust. 1 ustawy - zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów. Przepis art. 23 nakłada na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przesyłania organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Również właściciele ( a w zakresie określonym art. 20 ust. 2 pkt 1 - także władający) , stosownie do przepisu art. 22 ust. 2 obowiązani są zgłaszać zmiany danych objętych ewidencją gruntów, a na żądanie organu prowadzącego ewidencję dostarczać dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższego wynika, że wprowadzane w postępowaniu ewidencyjnym do operatu ewidencji gruntów dane mają charakter informacyjny. O treści wprowadzanych danych decydują w zasadzie dokumenty ( orzeczenia, decyzje adm., akty notarialne ), wytworzone poza postępowaniem ewidencyjnym w innych postępowaniach. O zakresie i rodzaju zbieranych informacji decyduje ustawa ( art. 20 ) i ewentualnie przepisy wykonawcze. Zupełnie odmiennym od postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, jest regulowane przepisami Rozdziału 6 ( art. 29 i nast.) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Przedmiotem tego postępowania jest - w razie sporu- ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. ( art. 29 ust 1). Właściwymi do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego są inne organy, niż powołane do prowadzenia ewidencji gruntów, inny jest też tryb postępowania odwoławczego. gdyż stronie niezadowolonej z ustalenia decyzją o rozgraniczeniu przebiegu granicy, służy prawo żądania przekazania sprawy sądowi ( art. 30 ust. 1, 33 ust. 3). Prawomocne orzeczenia i ostateczne decyzje ustalające przebieg granic nieruchomości, w świetle art. 37 ust. 2 ustawy należą do dokumentów , na podstawie których następuje ujawnienie zmian w ewidencji gruntów. Postępowanie o rozgraniczenie przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony, przy czym ustawa taksatywnie wymienia przesłanki, w których powstaje obowiązek przeprowadzania z urzędu postępowania rozgraniczeniowego ( art. 30 ust. 1 i 2). Z tych względów całkowicie nietrafne są zarzuty skargi, podważające oparcie zaskarżonej decyzji na przepisach dotyczących wyłącznie ewidencji gruntów, i upatrujące naruszenie prawa, przez zaniechanie postępowania rozgraniczeniowego. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określa zasad prowadzenia ewidencji w postępowaniu ewidencyjnym i wprowadzenia w niej zmian. Po wejściu w życie ustawy czyniły to początkowo postanowienia załącznika do Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów ( Mon. Pol. Nr 11 poz 98 z późn. zm.), określającego zasady i sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów oraz sporządzania wykazów gruntowych. Powyższe Zarządzenie utraciło moc z datą wejścia w życie Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 158 poz 813 z późn. zm.), z tym , że przepisy §65 ust. 2 i §61 Rozporządzenia określały sytuację, w których do prowadzenia ewidencji i istniejących operatów ewidencji gruntów i budynków stosuje się przepisy Zarządzenia z 20 lutego 1969r. Oba powyższe akty prawne, posługiwały się terminem prostowania ujawnionych w ewidencji błędów i pomyłek ( §67 pkt 6 Zarządzenia, §30 ust. 4 Rozporządzenia), regulując przesłanki, oraz tryb i formy rozstrzygnięcia prostującego ewidencję ( §72 ust. 1 i ust. 4 w zw. z §64 Zarządzenia oraz §30 ust. 2 i 4 w zw. z ust. 31 ust 1 Rozporządzenia). Rozstrzygnięcie zatem w jakim zakresie następuje sprostowanie błędów i pomyłek ewidencji gruntów, następowało na podstawie aktu wydanego w postępowaniu ewidencyjnym. Sytuacja taka, stanowiła wyjątek od wskazanej wyżej reguły, wprowadzania w ewidencji zmian na podstawie dokumentów powstałych poza postępowaniem ewidencyjnym. Trafnie skarga zauważa, ze organ I instancji w podstawie prawnej swej decyzji prócz przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne powołał także przepisy nieobowiązującego już w dacie decyzji tego organu (14 sierpnia 2000r.), Zarządzenia z 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarga pomija wszakże, że organ II instancji jest organem merytorycznym i w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie powołał ani przepisów powyższego Zarządzenia ani późniejszego Rozporządzenia z 17 grudnia 1996r, wyjaśniając w odpowiedzi na skargę, iż przepisy te nie obowiązywały w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Pogląd ten Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela, stojąc na stanowisku, że z dniem 1 lipca 2000r utraciły moc przepisy Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji gruntów, a tym samym ustała podstawa stosowania do istniejących operatów gruntów, do czasu założenia operatów przewidzianych tym Rozporządzeniem - przepisów Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r w sprawie ewidencji gruntów. Utrata mocy przez przepisy powołanego Rozporządzenia z 17 grudnia 1996r w sprawie ewidencji i gruntów z dnia 1 lipca 2000r., nastąpiła na podstawie regulacji zawartej w art. 74 w zw. z art. 16 pkt 21 ustawy z dnia 21 stycznia 2000r o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej ( Dz. U. Nr 12 , poz. 136 z późń. zm.), powiązanej z brzmieniem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo geodezyjnym i kartograficzne ( stanowiącym podstawę Rozporządzenia), nadanym od dnia 1 stycznia 1999r., przepisem art. 60 pkt 22 ustawy z dnia 24 lipca 1998r o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106 poz. 668). Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18.09.2001r sygn II SA/Kr 784/01 oraz z dnia 14.02.2002r II SA/Kr 1442/01. W okresie od dnia 1 lipca 2000r, do dnia 3 czerwca 2001r., brak było przepisów wykonawczych opartych na podstawie z art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. do dnia wejścia w życie ( §89 ) Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ).Podstawę wydania rozporządzenia przez ten Organ stanowił przepis art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , w brzmieniu nadanym z mocą od dnia 23 lutego 2001r przepisem art. 31 w zw. z art. 79 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 120, poz.1268) Brak w czasie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uregulowania postępowania ewidencyjnego, w tym w zakresie wprowadzania w ewidencji gruntów zmian w drodze prostowania ujawnionych błędów lub pomyłek, obligował organy prowadzące ewidencję do szczególnej dbałości o zachowanie przewidzianych art. 7 i 77 wymogów dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez zebranie dowodów w zakresie wyczerpującym i zdatnym do poddania ocenie całokształtu materiału dowodowego, przy zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu. Uzasadnienie decyzji winno zaś spełniać wszystkie wymogi art. 107 §3 kpa. Akta postępowania dowodzą, że naruszony został przepis art. 10 §1 kpa, gdyż w postępowaniu przed organami obu instancji skarżący nie był zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań. Ustalenia, do których odwołuje się uzasadnienie decyzji, w świetle zebranego w sprawie materiału, nie poddają się weryfikacji, gdyż w istocie nie ustalono przyczyn dla których opracowana w 1995 r mapa numeryczna, w oparciu o którą sporządzono nową mapę ewidencyjną, miała być obarczona błędem, względem mapy z założenia ewidencji. Organ przyjął, ustalenie że z "przedłożonego operatu kontrolnego wynika , że sytuacja w terenie jest zgodna z materiałami archiwalnymi oraz mapą z założenia operacji ewidencji gruntów". W tym zakresie dokumentacja operatu pomiaru kontrolnego nie została poddana stronom pod możliwość wypowiedzenia się, przy czym wedle oświadczenia pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie przed sądem, przebieg granicy działki jest sporny, a strony przy pomiarze kontrolnym nie były obecne. Istotą ewidencji gruntów jest utrzymywanie jej w stanie aktualnym, tzn. odpowiadającym aktualnemu stanowi faktycznemu lub prawnemu. Samo stwierdzenie różnicy pomiędzy dwiema mapami ewidencyjnymi z różnych lat, jeszcze nie dowodzi, że mapa późniejsza nie jest aktualna. Z wypisu księgi wieczystej KW [...], wynika, że podstawę oznaczenia nieruchomości objętej tą księgą jako działki [...] o pow. 12 a 32m² stanowił wykaz zmian gruntowych z dnia [...].1995r Nr [...]. Nie poczyniono ustaleń wyjaśniających przyczyny i podstawę sporządzenia tego wykazu, a w szczególności nie wykazano, by nie zachodziły żadne faktyczne i prawne przesłanki do wprowadzenia w oparciu o ten wykaz zmiany w ewidencji gruntów. Obszar - powierzchnia nieruchomości, jest elementem jej oznaczania zawartym w dziale I-0 księgi wieczystej stosownie do przepisu art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r o księgach wieczystych i hipotece ( tj Dz. U z 2001, Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Powszechnie jest przyjęte tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1997r..11.24 II CKU 110/97 ( Prok i Pr. 1998/5/28 ) jak i w piśmiennictwie ( por. St. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece , Wyd. III 2000, str. 36 i n. wraz z powołanym orzecznictwem ), że oznaczenie nieruchomości, w tym jej powierzchni, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa ( art. 3 ), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art. 5) statuowanymi tą ustawą. Przeciwnie, w myśl art. 26 ust. 1 tej ustawy, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 27 ustawy reguluje tryb postępowania w przypadku niezgodności danych katastru nieruchomości ( ewidencji gruntów i budynków )z jej oznaczeniem w księdze wieczystej. Samo zatem powołanie się przez skarżącego na powierzchnię działki Nr [...] oznaczoną w akcie notarialnym z [...].1998r. Nr Rep [...] w przedmiocie przeniesienia własności przedsiębiorstwa na rzecz strony skarżącej i na treść księgi wieczystej , nie stanowi samo w sobie przeszkody dla postępowania ewidencyjnego w następstwie którego nastąpić może zmiana powierzchni tej nieruchomości jako elementu jej oznaczenia. Czym innym jednak byłaby zmiana wynikająca z usunięcia niezgodności ewidencji będącej następstwem pomyłek, a czym innym zmiana wynikająca ze zmiany konfiguracji ( granic ) nieruchomości, jeśli przebieg tych granic jest sporny. Z tych przyczyn zaskarżone decyzje ulegały uchyleniu. Rozpatrując ponownie sprawę będą miały organy na uwadze, że postępowanie w sprawie ewidencji gruntów i budynków regulowane przepisami obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ), nie zna terminu "prostowania błędów w ewidencji", a posługuje się instytucją jej " aktualizacji" ( §§46,47), oraz ,że przepis §47 ust. 3 reguluje tryb aktualizacji operatu w zależności od tego czy jej podstawę stanowią wyłącznie dokumenty określone w art. 22 ust. 3 ustawy, czy też zachodzi potrzeba uzyskania wyjaśnień zainteresowanych stron lub innych dodatkowych dowodów. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I -szym na podstawie art. 145 §1 pkt 1 Lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w przedmiocie zakazania wykonania decyzji I i II instancji do czasu prawomocności wyroku, oparto na przepisie art. 152 powołanej ustawy o zwrocie kosztów postępowania skarżącemu zastąpionemu przez pełnomocnika radcę prawnego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy Prawo o p s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło