III SA/Lu 21/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant ref. staż. Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], Nr [...] na podstawie art. 138 par. 1 pkt. 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i z par. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), po rozpatrzeniu odwołania I. P. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu i odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] uchylającej własną, wcześniej wydaną decyzję z dnia [...], Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u I. P. choroby zawodowej i uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty skarżącej, że choroba narządu głosu, na którą cierpi, powstała w związku z wykonywaniem pracy nauczycielki, zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej, są bezzasadne. Mając na uwadze przepis par. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z powyższego przepisu wynika, że do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki: rozpoznane schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, a przyczyną tego schorzenia muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy. Z przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego wynika, że I. P. pracowała na stanowisku nauczyciela od 1952 r. do 1974 r. i była wówczas narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Od 1974 r. do 1991 r. skarżąca pracowała na stanowisku dyrektora szkoły i pomimo prowadzenia zajęć dydaktycznych w ilości kilku godzin tygodniowo, nie była wówczas narażona na taki wysiłek. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, upoważniona na podstawie par. 7 ust. 1 i 4 cyt. rozporządzenia do rozpoznawania i orzekania w sprawie chorób zawodowych nie rozpoznała u I. P. choroby zawodowej. Choroby zawodowej u skarżącej nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy upoważniony na podstawie par. 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych do wykonywania ponownych badań pracowników kwestionujących treść orzeczeń lekarskich Poradni Chorób Zawodowych W.O.M.P. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u I. P. jest zgodna z przepisami. W uzasadnieniu decyzji ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Powiatowego z dnia [...], Nr [...] uchylająca wcześniejszą decyzję merytoryczną z powodu nie powiadomienia strony o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej dotknięta została wadą nieważności, bowiem wydano ją pomimo istnienia wcześniejszego rozstrzygnięcia merytorycznego w tej sprawie. Dlatego też przedmiotową decyzję należało uchylić, a postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Na wyżej wymienioną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego I. P. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, w której wnosi rozpatrzenie sprawy i podjęcie odpowiedniej decyzji. W uzasadnieniu skargi I. P. podnosi, iż komisja lekarska w Ł. stwierdziła u niej przewlekły nieżyt krtani, przerosty w obrębie przedniego fałdu przedsionkowego oraz dysfonię funkcjonalną. Ponadto od 1952 roku pracowała w wymiarze 36 godzin tygodniowo, a po objęciu funkcji dyrektora szkoły 18 godzin tygodniowo, co dla nauczyciela związane jest z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Mając na uwadze powyższe, decyzje o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu, zarówno organu pierwszej instancji jak i odwoławczego są niesłuszne i krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie na celu ocenę działania tego organu. Z tego względu nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia. Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r., Nr 65, poz. 294), w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1115) obowiązującego od 3 września 2002 r.. Zgodnie z przepisami wyżej wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z przepisu tego wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: 1) zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, 2) ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględniać okoliczności wymienione w par. 1 ust 2 tego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, z warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok Sądu najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r., III RN 110/98, OSNAPiUS 1999/22, poz.709 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1984 r., II PRN 9/84, OSNCP 1985/4, poz. 53). W niniejszej sprawie postępowanie epidemiologiczne wykazało, że skarżąca pracowała jako nauczycielka od 1952 r., w tym od 1974 d0 1991 r. na stanowisku dyrektora szkoły. Orzeczeniem lekarskim, wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy rozpoznano u I. P. przewlekły nieżyt gardła i krtani, natomiast w wyniku przeprowadzonego wskutek odwołania od przedmiotowego orzeczenia ponownego badania lekarskiego skarżącej, orzeczeniem lekarskim wydanym przez Instytut Medycyny Pracy rozpoznano u niej przewlekły nieżyt krtani, cechy przerostu w obrębie przedniego fałdu przedsionkowego i dysfonię hyperfunkcjonalną. We wnioskach niniejszego orzeczenia stwierdzono, że stopień zaawansowania stwierdzonych zmian morfologiczno - czynnościowych w zakresie krtani nie uzasadnia rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, zwłaszcza, że od ponad 12 lat I. P. nie jest narażona na wysiłek głosowy. Zważywszy, że skarżąca przez 39 lat pracowała jako nauczycielka, natomiast orzeczeniem lekarskim wydanym przez Instytut Medycyny Pracy rozpoznano u niej m.in. cechy przerostu w obrębie przedniego fałdu przedsionkowego zachodzi domniemanie, iż schorzenie to miało związek z wykonywaną pracą. Mając na uwadze, że w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych wymienione są zmiany przerostowe jako przewlekłe choroby narządu głosu (punkt 7 wykazu), należy rozważyć, czy "cechy przerostu w obrębie przedniego fałdu przedsionkowego" są tożsame ze "zmianami przerostowymi". W przypadku stwierdzenia tożsamości przedmiotowych schorzeń, uznanie, że rozpoznane zmiany w zakresie krtani ze względu na mały stopień zaawansowania nie uzasadniają rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu jest pozbawione znaczenia prawnego w sprawie choroby zawodowej. W ocenie sądu dla niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma wyjaśnienie czy rozpoznane u skarżącej "cechy przerostu" są równoznaczne ze "zmianami przerostowymi" wymienionymi w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Dopiero po uzyskaniu jednoznacznej opinii w tym zakresie możliwe będzie ustalenie, czy u I. P. istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie poprzez uzyskanie szczegółowej opinii lekarskiej w części dotyczącej rozpoznania bądź nie rozpoznania u skarżącej zmian przerostowych jako przewlekłej choroby narządu głosu.