I SA 1773/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-20
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Joanna Runge-Lissowska, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie zależne nieruchomości Skarbu Państwa wynikające z umowy najmu lub użytkowania bez tytułu prawnego stanowi "władanie" w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, uzasadniające nabycie tej nieruchomości z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Posiadanie zależne nieruchomości Skarbu Państwa, wynikające z umowy najmu lub użytkowania bez tytułu prawnego, nie stanowi "władania" w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. "Władanie" w tym kontekście oznacza takie władztwo nad mieniem państwowym, które daje możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, zbliżone do wykonywania władztwa przez właściciela, a nie jedynie posiadanie zależne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Powiatu O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie nabycia przez Powiat O. z mocy prawa, nieodpłatnie, nieruchomości Skarbu Państwa. Nieruchomość ta była użytkowana przez Zespół Szkół Rolniczych w P. Strona skarżąca podnosiła zarzut naruszenia art. 60 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, twierdząc, że dokumenty potwierdzają władanie nieruchomością przez instytucje oświatowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji oddala skargę
I SA 1773/02
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2001 roku numer [...] Wojewody [...] o odmowie nabycia przez Powiat O. z dniem 1 stycznia 1999 roku z mocy prawa, nieodpłatnie nieruchomości Skarbu Państwa o powierzchni 1,5092 hektara, objętej treścią księgi wieczystej Kw. [...], będącej w użytkowaniu przez Zespół Szkół Rolniczych w P.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że w dniu 29 września 2000 roku Starosta Powiatu O. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami) i stwierdzenie, iż Powiat O. z mocy prawa nabył mienie Skarbu Państwa opisane w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości numer [...] oraz karcie inwentaryzacyjnej jednostki numer [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 roku numer [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o przepisy ustawy z 10 maja 1990 roku- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32,poz.191 ze zmianami), odmówił przekazania na rzecz Gminy P. nieodpłatnie nieruchomości o łącznej powierzchni 5.3092 hektara, składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...],[...],[...],[...] i objętej treścią księgi wieczystej Kw. [...].
Decyzją z dnia [...] października 2001 roku numer [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o przepis art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami), odmówił nabycia przez Powiat O. z dniem 1 stycznia 1999 roku z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w P. o ogólnej powierzchni 1.5092 hektara, użytkowanej przez Zespół Szkół Rolniczych w P. i składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami[...],[...],[...], dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. [...].
I SA 1773/02
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2001 roku numer [...] Wojewody [...].
Na decyzję z dnia [...] czerwca 2002 roku numer [...] Ministra Skarbu Państwa, skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zarząd Powiatu O.. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest przepisu art.60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami). Zdaniem strony skarżącej znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają fakt władania nieruchomością, objętą treścią wniosku, przez Państwowe Technikum Rolnicze w P., jak również przez Zespół Szkół Rolniczych w P..
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów
I SA 1773/02
administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są chybione i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Podstawę materialnoprawną wydanej w tej sprawie decyzji stanowi przepis art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami). Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 roku przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w opisanym wyżej trybie jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną, przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 roku przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazana wyżej ustawa nie zawiera definicji pojęcia "władania". Powyższa okoliczność powodowała szereg rozbieżności w orzecznictwie organów administracji publicznej oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od jednego z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 roku sygnatura akt III RN 206/01 dokonał wykładni pojęcia "władania", o jakim mowa w art.68 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Pojęcie "władania", jako ustawowa przesłanka, wymienione zostało przez ustawodawcę także w innych przepisach rozdziału 4 ustawy "Nabycie mienia", w tym także w art.60 ust.1. Wykładnia pojęcia "władania", dokonana przez Sąd Najwyższy odnosi się więc, do wszystkich przepisów ustawy, w których ustawodawca używa tego pojęcia, jako ustawowej przesłanki nabycia mienia. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że użyte w art.68 ust.1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną -
I SA 1773/02
pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktycznego władania", jakim posługuje się Kodeks cywilny i nie może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego ( art.222 k.c., art.336 k.c., art.338 k.c., art.394 k.c.). Dalej Sąd Najwyższy wskazał, że nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Natomiast intencją ustawodawcy nie było swoiste "uwłaszczenie" najemców lub dzierżawców mienia państwowego rozumiane jako przyznanie z mocy prawa własności nieruchomości najemcom lub dzierżawcom. Posiadanie zależne nieruchomości Skarbu Państwa wynikające z umowy najmu nie stanowi "władania" w rozumieniu art.68 ust.1 czy art.60 ust.1 w/w ustawy, a tym samym nie może być przesłanką nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości w trybie powołanych wyżej przepisów prawa. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w/w wyroku.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że nieruchomość położona w P. o łącznej powierzchni 1.5092 hektara, dla której jest urządzona księga wieczysta Kw. [...], stanowi własność Skarbu Państwa, a Państwowe Technikum Rolnicze w P., a następnie Zespół Szkół Rolniczych w P. użytkuje tę nieruchomość bez tytułu prawnego dającego podstawę do określenia tegoż użytkowania, jako władania w rozumieniu art.60 ust.1 w/w ustawy. W szczególności z akt sprawy wynika, iż w/w podmiot jest faktycznym posiadaczem nieruchomości i tylko w znaczeniu posiadania zależnego Poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wypis z rejestru gruntów oraz fakt zawarcia umów najmu dotyczących lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku położonym na opisanej wyżej nieruchomości, nie może stanowić dowodów potwierdzających "władanie" nieruchomością Skarbu Państwa, o którym mowa w art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną.
I SA 1773/02
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ) orzekł, jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło