II SA/Lu 1398/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant ref. staż. Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia J. K. na postanowienie Burmistrza z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych we F. przy ul. P., tj. działki nr 718, stanowiącej współwłasność po ½ części J. K. i B. K. z działkami: nr 715 i 716 – stanowiącymi własność J. W. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło ustalić koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę: 1492,80 zł i zobowiązać do ich poniesienia po ½ części J. K. i B. K. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż po przeprowadzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych we F., z wniosku J. K. i B. K. Burmistrz decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych we F. przy ul. P., tj. działki nr 718, stanowiącej współwłasność po ½ części J. K. i B. K. z działkami: nr 715 i 716, stanowiącymi własność J. W., z uwagi na fakt zawarcia przez strony aktu ugody, który zlikwidował spór graniczny. Jako, że ugoda w postępowaniu rozgraniczeniowym zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ma moc ugody sądowej, przedmiotowe postępowanie należało umorzyć. Po rozpatrzeniu wniosku J. K. o rozliczenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...], Burmistrz odmówił uwzględnienia wniosku w sprawie rozliczenia kosztów w/w postępowania rozgraniczeniowego. Swoje postanowienie uzasadnił faktem, iż strona składając wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i wybierając uprawnionego geodetę do przeprowadzenia czynności w przedmiotowej sprawie powinna liczyć się z faktem konieczności poniesienia kosztów z tym związanych, które uregulowała w całości. Ponadto art. 262 par. 1 k.p.a. stanowi, że stronę obciążają koszty wynikłe z jej winy albo poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie administracyjne. Niniejszy przepis nie daje podstawy do orzeczenia o obowiązku zwrotu części kosztów postępowania przez jedną stronę na rzecz drugiej. Na przedmiotowe postanowienie J. K. złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i zobowiązania J. W. do poniesienia połowy kosztów postępowania. Rozpatrując niniejszą sprawę organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 264 par. 1 k.p.a., organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia i sposób ich uiszczenia. W myśl art. 262 par. 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie strony lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W niniejszej sprawie postępowanie toczyło się na wniosek J. K. i B. K. W związku z tym, że postępowanie rozgraniczeniowe wymaga wykonania prac przez uprawnionego geodetę, wnioskodawczyni uiściła na jego rzecz za wykonanie rozgraniczenia kwotę w wysokości 1.492,80 zł. Kwota ta w całości pokryła koszty wyznaczonego do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, uprawnionego geodety. Postanowienie o kosztach postępowania ma byt odrębny od decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. O kosztach nie rozstrzyga się w również w ugodzie, gdyż jej przedmiotem jest ustalenie przebiegu granic w celu zlikwidowania sporu granicznego. Rozstrzygnięcie postanowienia obejmuje koszty postępowania oraz osoby zobowiązane do ich poniesienia. Skoro J. K. w toczącym się postępowaniu takie koszty poniosła mogła żądać administracyjnego ustalenia i rozliczenia tych kosztów. Mając jednak na uwadze przebieg postępowania rozgraniczeniowego oraz udział stron należy stwierdzić, że osobami zobowiązanymi do ich poniesienia są wnioskodawczynie. Postępowanie zostało wszczęte na ich wniosek. Pozostała strona postępowania uczestnicząc w nim, nie przyczyniła się do wzrostu kosztów poprzez spowodowanie konieczności powołania dodatkowych biegłych. J. K. i B. K. składając wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego były świadome, że postępowanie wiąże się z określonymi kosztami. Mając na uwadze powyższe, a także fakt, iż przepisy prawa geodezyjnego kartograficznego nie określają zasad ustalania kosztów takiego postępowania, należy w niniejszej sprawie zastosować przepis art. 262 par 1 k.p.a. i uznać, iż koszty wynikłe z postępowania wszczętego na wniosek strony i w jej interesie obciążają tę stronę. Na przedmiotowe postanowienie J. K. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu swojej skargi podała, że organy orzekające dokonały błędnej wykładni przepisu art. 262 pkt 1 i 2 k.p.a. dotyczącego interesu prawnego w ustaleniu granicy pomiędzy nieruchomościami, zwłaszcza w świetle faktu, iż uczestnik postępowania rozgraniczeniowego, J. W. umyślnie zatarł granicę pomiędzy ich działkami, niszczył ogrodzenia stawiane przez wnioskodawczynie na co dowód stanowi wyrok w sprawie sygn. akt: II K 338/00. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają koszty wynikłe z jej winy albo poniesione w jej interesie lub na jej żądanie i nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie administracyjne. W sprawie niniejszej bezsporne jest, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek J. K. i B. K. oraz, że decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., Nr [...] wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia w związku ze zlikwidowaniem sporu granicznego i zawarciem ugody przez uczestników postępowania. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż faktycznie J. K. i B. K. wywołały postępowanie rozgraniczeniowe i przyczyniły się wyłącznie do jego przeprowadzenia nie znajduje uzasadnienia w świetle powołanego wcześniej art. 262 § 1 k.p.a. Należy bowiem odróżnić interes faktyczny i subiektywny J. W. od interesu prawnego zdefiniowanego w wyżej wymienionym przepisie. W stanie faktycznym sprawy interes ten został określony zasadą wyrażoną w przepisach art. 152 i 153 kodeksu cywilnego wskazującą, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości podlegających rozgraniczeniu, a koszty rozgraniczenia ponoszą strony po połowie. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zasada ta odnosi się również do postępowania administracyjnego – art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 3 czerwca 1998 r., sygn. akt S.A. 479/98, iż pojęcie interesu w poniesieniu kosztów postępowania w rozumieniu przepisu art. 262 § 1 k.p.a., nie należy ograniczać jedynie do wąsko pojmowanych korzyści w przeprowadzaniu postępowania rozgraniczeniowego wyrażających się w inicjatywie wszczęcia tegoż postępowania, ale dotyczy również interesu prawnego wynikającego z przepisów ustawy (art. 152 i 153 k.c.), jakim jest w tym przypadku ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami dla obu stron – właścicieli tych nieruchomości. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.