II SA/Kr 3199/00

WyrokWSA w Krakowie2004-06-08

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Halina Jakubiec, Wiesław Kisiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie brzmienia nazwiska, motywowany używaniem innego brzmienia nazwiska w kraju i za granicą oraz posiadaniem dokumentów na to inne brzmienie, powinien być rozpatrywany w trybie ustawy o zmianie imion i nazwisk (art. 2), czy w trybie przepisów o ustaleniu pisowni lub brzmienia nazwiska (art. 10), a także czy przepisy rozporządzenia dotyczące stanu cywilnego mogą stanowić podstawę odmowy ustalenia brzmienia nazwiska?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zakwalifikowały wniosek strony. Wniosek, mimo sformułowania jako prośba o 'ustalenie brzmienia nazwiska', w rzeczywistości dotyczył zmiany nazwiska w trybie art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk, a nie ustalenia wątpliwości co do pisowni czy brzmienia w trybie art. 10 tej ustawy. Organy naruszyły przepisy postępowania (art. 61 § 4, art. 9, art. 7, art. 77 kpa) oraz prawo materialne, opierając rozstrzygnięcie na przepisach rozporządzenia dotyczących stanu cywilnego, które nie miały zastosowania w postępowaniu o zmianę nazwiska. Odmowa ustalenia brzmienia nazwiska na podstawie tych przepisów była nieuprawniona.
Stan faktyczny
L. S. złożyła wniosek o ustalenie brzmienia nazwiska na "S.", wskazując, że w USA posługiwała się tym nazwiskiem i posiadała na nie dokumenty. Organy administracji odmówiły, uznając, że żądanie narusza przepisy rozporządzenia dotyczące stanu cywilnego, które nakazują wpisywanie nazwisk zakończonych na '-ski' z zachowaniem rodzaju. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że w Polsce również posiada niejednolite dokumenty i że jej nazwisko w orzeczeniach sądowych brzmiało "S.". Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie : WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel Protokolant:Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 listopada 2000 r, Nr : [...] w przedmiocie ustalenia brzmienia nazwiska uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania L. S., decyzją z dnia 7 listopada 2000r Kol. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2000r znak [...] orzekającą o odmowie ustalenia brzmienia nazwiska L. S. na "S.". Decyzję organu odwoławczego oparto na przepisach art. 10 ust 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r o zmianie imion i nazwisk ( t.j Dz. U. z 1963 r Nr 59, poz. 328 z późn. zm.) oraz §4 ust 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 października 1998 r w sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego, sposobu prowadzenia ksiąg stanu cywilnego, ich kontroli, przechowywania i zabezpieczania oraz wzorów aktów stanu cywilnego, ich odpisów, zaświadczeń i protokołów ( Dz. U. Nr 136, poz. 884 ) i art. 138 §1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyjęto następujące ustalenia faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.. Organ I instancji uznał, że L. S. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie brzmienia nazwiska na " S.". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przebywając w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, przez wiele lat posługiwała się nazwiskiem "S.", na takie nazwisko ma wydane różne dokumenty. W Polsce według aktu małżeństwa zarejestrowanego w Urzędzie Stanu Cywilnego pod Nr [...] nazywa się S., a po powrocie do Polski stara się o wydanie dowodu osobistego na nazwisko S., co umożliwi otrzymanie paszportu na to samo nazwisko. Odmawiając ustalenia brzmienia nazwiska na " S.", z powołaniem się na przepis §4 ust 2 powołanego Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 października 1998 r w sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego ... (dalej - Rozporządzenia), Organ I instancji uznał, że uwzględnienie żądania prowadziło by do stanu sprzecznego z prawem, gdyż wskazany przepis stanowi, że " nazwiska zakończone :- ski,- cki, -dzki wpisuje się z zachowaniem rodzaju żeńskiego lub męskiego w zależności od tego , czy nazwisko dotyczy kobiety, czy mężczyzny". Zdaniem organu ustalenie brzmienia nazwiska w trybie administracyjnym na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r o zmianie imion i nazwisk nie może nastąpić z pominięciem powyższego przepisu, a wnioskowane brzmienie nazwiska koliduje z regułą wyrażoną w tym przepisie, co uzasadniło decyzję odmowną. W odwołaniu od tej decyzji wskazywano, że składająca posiada niejednolite dokumenty także w Polsce na nazwisko " S." i " S.", a w Stanach Zjednoczonych Ameryki na nazwisko " S.", co nie tylko komplikuje, ale wręcz uniemożliwia załatwianie spraw urzędowych. Podejmując rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję Organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść przepisu art. 10 ust 1 ustawy o zmianie imion i nazwisk, wskazując, że zmiana brzmienia nazwiska w drodze decyzji administracyjnej, może nastąpić w razie istnienia wątpliwości a więc w razie zaistnienia nieprawidłowości , zastrzeżeń co do faktycznego, prawidłowego brzmienia nazwiska. Zdaniem Organu odwoławczego w sprawie nie zachodzi sytuacja, na tle której mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości brzmienia nazwiska, które we wszelkich dokumentach sporządzonych na terytorium RP figuruje w brzmieniu "S.". Brzmienie nazwiska jest nadto zgodne z regułami języka polskiego, w którym na terytorium Polski sporządza się akty urzędowe i prowadzi rejestry. Wskazało Kolegium Odwoławcze, iż nie bez znaczenia pozostają przepisy wyżej cytowanego Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych. Podkreślono, że przepis §4 ust 2 wyrażający regułę, że nazwiska zakończone na : -ski, -cki, -dzki wpisuje się z zachowaniem rodzaju męskiego lub żeńskiego, stosuje się odpowiednio przy wpisywaniu zagranicznych aktów stanu cywilnego, dotyczących obywateli polskich, do polskich ksiąg stanu cywilnego i taką zasadę przyjęto przy rejestracji aktu małżeństwa składającej wniosek. Argumentów przemawiających za podjętym rozstrzygnięciem doszukał się organ także w brzmieniu §4 ust 3 powołanego Rozporządzenia. W myśl tego przepisu nazwisko w postaci przymiotnika wpisuje się do aktu stanu cywilnego z zachowaniem rodzaju żeńskiego lub męskiego w zależności od tego czy nazwisko dotyczy kobiety czy mężczyzny, z tym , że osoby w oświadczeniu o nazwisku ( nazwiskach ) składanych bezpośrednio po zawarciu małżeństwa albo przed sporządzeniem przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa mogą wskazać pisownię nazwiska bez uwzględnienia formy właściwej dla rodzaju żeńskiego lub męskiego. Obejmuje to, w świetle ust 4 §4, także sytuacje wpisywania zagranicznych aktów stanu cywilnego, dotyczących obywateli polskich do polskich ksiąg stanu cywilnego. Zdaniem organu odwoławczego, odwołująca się mogła złożyć oświadczenie w przedmiocie pisowni swego nazwiska podczas wpisywania aktu małżeństwa zawartego za granicą do polskiej księgi stanu cywilnego. Akcentując brak wątpliwości co do brzmienia nazwiska, Kolegium Odwoławcze uznało, że nie zachodzą przewidziane art. 10 ust. 1 ustawy przesłanki do ustalenia jego brzmienia w drodze decyzji administracyjnej. Skargę na powyższą decyzję, do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w [...] wniosła L. S.. Skargę oparto na zarzucie błędnych ustaleń faktycznych oraz na naruszeniu prawa materialnego - przepisu "art. 2 pkt 3" ustawy o zmianie imion i nazwisk, przez pominięcie, że podstawę wniosku o zmianę nazwiska może stanowić także okoliczność, zmiany nazwiska na używane od wielu lat. W uzasadnieniu skargi podnoszono, że nazwiska " S." używała skarżąca na terenie USA i na takie nazwisko miała także wystawiane dokumenty w Polsce od czasu zawarcia w 1987 r związku małżeńskiego w USA. Podkreślono, że tak w orzeczeniu Sądu amerykańskiego orzekającym rozwód, jak i w postanowieniu Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].2000 r [...], którym uznano za skuteczne na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej to orzeczenie , nazwisko skarżącej brzmiało "S.". Za wadliwe w związku z tym uznaje skarga ustalenie, że nie zachodzi niejednolitość nazwiska w dokumentach sporządzanych w Polsce. Skarżąca podniosła także , że przy rejestracji stanu cywilnego wynikającego z wyroku rozwodowego, organ wpisał bez pouczenia, uprzedzenia i zgody nazwisko S. mimo treści wyroku Sądu USA i postanowienia Sądu Okręgowego w [...]. Dokonana zmiana narusza osobiste prawo nabyte uprzednio i stosowane tj. prawo do noszenia nazwiska, którego została pozbawiona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, że miarodajny w sprawie przepis art. 10 ust. 1 ustawy o zmianie imion i nazwisk nie daje podstaw do ustalenia brzmienia nazwiska na " S.". Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium zajęło stanowisko, że przewidziana art. 2 ust 2 pkt 3 in fine tej ustawy możliwość zmiany nazwiska dotyczy przybrania nazwiska odmiennego od dotychczasowego, a nie przypadku zmiany na to samo, tylko użyte w innym rodzaju. Zmiana taka pozostawałaby w sprzeczności z § 4 ust 2 powołanego Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 26.10.1986 r, gdyż ustalenie brzmienia nazwiska na Szaliński, byłoby sprzeczne z regułami języka polskiego i sporządzeniem dokumentów urzędowych, a "ponadto uzasadniło by zmianę w trybie przewidzianym art. 2 ust 2 pkt 2 ustawy jako nazwiska w brzmieniu niepolskim". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w [...], przed dniem 1 stycznia 2004r . Stosownie zatem do przepisu art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1271 z późn. zm), wobec nie zakończenia postępowania przed tą datą, sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270), jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest - stosownie do przepisu art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz 1269) - pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawowaniu tej kontroli, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy Prawo o p.s.a). Dokonana na tej płaszczyźnie kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji , iż skarga jest uzasadniona. Przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1956 o zmianie imion i nazwisk ( tj Dz. U. z 1963r Nr 59, poz 328 z późn. zm.), przede wszystkim ukierunkowane są na regulacje zasad zmiany nazwisk i imion obywateli polskich. Wyraża ten cel ustawy przepis art. 1 ust 1 , w myśl którego zmiana imienia lub nazwiska obywatela polskiego na inne wskazane przez niego imię lub nazwisko może nastąpić na jego wniosek na zasadach określonych w przepisach ustawy. W świetle takiej regulacji nie może budzić wątpliwości, że zmiana imienia lub nazwiska obywatela oddana jest jego inicjatywie, a nie inicjatywie organów administracji publicznej. Skutkiem zmiany imienia lub nazwiska w drodze decyzji administracyjnej (art. 8), stosownie do przepisu art. 21 ustawy z dnia 29 września 1986 r Prawo o aktach stanu cywilnego ( Dz. U. Nr 36, poz 180 z późn. zm.), jest wpisanie do aktów stanu cywilnego odpowiednich zmian w formie wzmianki dodatkowej, a także z urzędu zawiadomienie przez organ, który wydał decyzję podmiotów wymienionych w art. 11 ust 1 ustawy. Istotą zatem zmiany nazwiska w drodze decyzji administracyjnej w trybie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1956 r o zmianie imion i nazwisk, jest odnotowanie tej zmiany w aktach stanu cywilnego i m.in. w rejestrach organów prowadzących ewidencję ludności, a także w następczo wystawianych w oparciu o te dane dokumentach urzędowych. Jednakże w świetle regulacji ustawy z 1956 r wola obywatela polskiego co do zmiany swego nazwiska nie stanowi przesłanki samodzielnej i wystarczającej o ile nie jest ona poparta ważnymi względami w rozumieniu art. 2 ust 1 ustawy. Przepis ten, w swym ustępie 2 przykładowo, wymienia cztery przypadki tzw. ważnych względów uzasadniających zmianę nazwiska- trzy określone w punktach 1 - 3, oraz nie oznaczony numeracją przypadek czwarty -używania przez wiele lat innego nazwiska. Ustawa wskazuje zarazem (art. 3) sytuacje, w których wniosek o zmianę nazwiska nie może ulec uwzględnieniu. Ustawa reguluje także- niejako na marginesie przepisów dotyczących zmiany imienia lub nazwiska uzasadnionej ważnymi względami - kwestię ustalenia pisowni lub brzmienia imienia i nazwiska. Przepis art. 10 ust 1 stanowi, że w razie wątpliwości, pisownię lub brzmienie imienia i nazwiska ustala starosta na wniosek strony, przy czym z mocy ust. 2 przepis ust. 1 ma odpowiednie zastosowanie także w przypadku dostosowania pisowni imion i nazwisk do zasad pisowni polskiej zgodnie z fonetycznym brzmieniem. I w tych przypadkach inicjatywa ustalania pisowni lub brzmienia nazwiska albo imienia, należy do strony a nie do organu administracji publicznej. Wyjątkowo - w myśl ust 3 , ustalenie pisowni określone w ust. 2 może nastąpić również z urzędu, jeżeli imię lub nazwisko ma brzmienie polskie. Wynika z tego , że art. 10 ust 1 i 2 ma zastosowanie do pisowni lub brzmienia nazwiska ( imienia) nie polskiego. Przede wszystkim jednak podkreślić należy , iż ustalenie pisowni lub brzmienia imienia albo nazwiska oparte jest na przesłance "wątpliwości" co od pisowni lub brzmienia nazwiska. Jest to zatem przesłanka odmienna od szeroko ujętej przesłanki ważnych względów jako podstawy zmiany imienia lub nazwiska. Oddanie wniosku o ustalenie pisowni lub brzmienia imienia i nazwiska inicjatywie strony, oznacza zarazem, iż - z zastrzeżeniem wyjątku określonego w art. 10 ust 3 - przesłanka wątpliwości co do pisowni lub brzmienia nazwiska ma powstać u strony, która składa taki wniosek. W świetle powyższego, prawidłowe zakwalifikowanie wniosku strony inicjującego postępowanie, czy to o zmianę imienia i nazwiska, czy też o ustalenie jego pisowni lub brzmienia, implikuje oparcie rozstrzygnięcia na odmiennych przesłankach materialnoprawnych, określonych albo w przepisie art. 2 ust 1 i 2 , albo też w przepisie art. 10 ust 1 i 2 ustawy z 15 listopada 1956 r o zmianie imion i nazwisk. Z tego punktu widzenia podjęcie decyzji przez organy administracji nastąpiło przed wyjaśnieniem rzeczywistego przedmiotu postępowania, tym bardziej, że organ I instancji zaniechał przewidzianego art. 61 §4 zawiadomienia o wszczęciu postępowania, w którym musiałby określić jego przedmiot. Wprawdzie skarżąca istotnie we wniosku wniosła o "ustalenie brzmienia nazwiska", lecz z treści uzasadnienia wniosku i powoływanych w nim dokumentów wynika, iż to nie kwestia brzmienia nazwiska jest przyczyną wniosku. Odwołanie się do orzeczenia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] 2000 r ( sygn. akt [...]) uznającego za skuteczny na obszarze Państwa wyrok państwa obcego orzekającego rozwód małżeństwa zawartego w Nowym Jorku pomiędzy W. S. a L. A. S., oraz wskazywanie na przyczyny dla których ważne jest dla skarżącej, by na takie nazwisko wystawiono jej paszport, obligowało organy do ustalenia rzeczywistej treści żądania oraz do informowania strony o okolicznościach prawnych i faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ( art. 9 kpa). Żądanie wniosku jako żądanie, zmiany nazwiska w trybie art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk zostało co prawda wyraźnie wyartykułowane dopiero we wniesionej skardze, jednakże już treść odwołania (powoływanie się na potrzebę zmiany pisowni i brzmienia i dostosowanie nazwiska do dokumentów z USA), wskazywała, że przedmiotem wniosku jest w istocie żądanie zmiany nazwiska w trybie art. 2 ustawy, a nie wyjaśnienie powstałych u skarżącej wątpliwości jak się jej nazwisko pisze czy wymawia. Sprawa na płaszczyźnie przesłanek właściwych dla żądania zmiany nazwiska, przewidzianych art. 2 ustawy nie została zbadana, a zatem zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem zasad określonych art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 9 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zawarte o odpowiedzi na skargę stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że przewidziana art. 2 ust 2 in fine ustawy o zmianie imion i nazwisk możliwość zmiany nazwiska dotyczy przybrania innego nazwiska odmiennego od dotychczasowego, a nie przypadku zmiany na to samo nazwisko, tylko użyte w innym rodzaju, nie znajduje oparcia w powołanym przepisie, który odwołuje się do "nazwiska od wielu lat używanego", nie wprowadzając dalszych kryteriów dopuszczalności takiej zmiany. Nie znajduje też oparcia w przepisach ustawy, zdające się wynikać z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę stanowisko organu odwoławczego, że zmiana imienia i nazwiska ma być " kierunkowa" tzn. na nazwisko (imię) o brzmieniu polskim i o pisowni zgodnej z regułami języka polskiego. W motywach wyroku NSA z dnia 1994.01.18 S.A./ GD 1114/93 ( ONSA 1995/2/56) expressiss verbis stwierdzono , iż przepis art. 2 ust 2 pkt 2 ustawy nie daje podstaw do wyciągnięcia wniosku, iż ustawodawca wymieniając przykładowo jako ważną przesłankę zmiany dotychczasowego nazwiska ( imienia) jego niepolskie brzmienie, jednocześnie zawarł zakaz zmiany odwrotnej. Na tle dopuszczalności nadawania imion o niepolskim brzmieniu ukształtowało się już dawno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego( por. np. wyrok z dnia 1988.06.24 SA. / Wr 115/88 - ONSA 1988/2/73, wraz z przywołanymi w jego uzasadnieniu innymi wyrokami). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 20 kwietnia 2004r II SA/Kr 1175/00 ( niepubl. ), dopuszczono co do zasady, możliwość zmiany w trybie ustawy z dnia 1956r o zmianie imion i nazwisk, imienia na imię o brzmieniu niepolskim, jeśli sama zmiana jest uzasadniona ważnymi względami. Problematyka zmiany imion i nazwisk w trybie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1956r o zmianie imion i nazwisk, uregulowana została na innej połaszczyźnie i na podstawie innych kryteriów niż wskazane przepisami regulującymi tryb i podstawę nadawania imion i nazwisk, a przede wszystkim przepisami kodeksu cywilnego i rodzinnego. Na odmienność tych płaszczyzn i kryteriów wskazał Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 1982.06.21 II SA. 699/82 ( ONSA 1982/1/57). Przepisy ustawy z dnia 29 września 1986 r Prawo o aktach stanu cywilnego ( Dz. U. Nr 36, poz. 180 z późn. zm.), służą przyjętemu systemowi rejestracji stanu cywilnego- a więc rejestracji urodzeń, małżeństw oraz zgonów, a także innych zdarzeń jeżeli mają wpływ na stan cywilny osób (art. 1). Stosownie do przepisu art. 11 ust 1 ustawy z 1956 r o zmianie imion i nazwisk, organ , który rozstrzyga o zmianie imienia lub nazwiska zawiadamia o tej zmianie właściwy urząd stanu cywilnego. Przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1956 r regulując samodzielnie i wystarczająco przesłanki zmiany imienia lub nazwiska nie odsyłają, przy podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie do przepisów rządzących rejestracją stanu cywilnego, zawartych w ustawie z 29 września 1986 r Prawo o aktach stanu cywilnego i do wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Na zupełnie innej płaszczyźnie postawiona jest kwestia przesłanek i trybu prostowania zarejestrowanych aktów stanu cywilnego, regulowana m. in. przepisami art. 30 - 32 prawo o a.s.c, w tym aktów stanu cywilnego sporządzonych za granicą i wpisanych do polskich ksiąg stanu cywilnego, w drodze transkrypcji przewidzianej art. 73 prawa o a.s.c. Skarżąca wybrała tryb postępowania oparty na przepisach ustawy z dnia 15 listopada 1956 r o zmianie imion i nazwisk i materialnoprawne przesłanki tej ustawy winny decydować o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia jej żądania. Nieuprawnione było sięganie przez organy obu instancji do przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 października 1998 r w sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego, sposobu prowadzenia ksiąg stanu cywilnego, ich kontroli, przechowywania i zabezpieczania oraz wzorów aktów stanu cywilnego, ich odpisów zaświadczeń i protokołów ( Dz. U. Nr 136, poz. 884) - zwanego dalej Rozporządzeniem- a w szczególności do jego przepisu §4 ust. 2 regulującego zasady wpisywania nazwisk do aktów stanu cywilnego. Na marginesie odnotować w tym miejscu należy stanowisko zawarte w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2003.08.08 V CK 6/02 ( Biul. SN 2004/1/11) , w myśl którego przy wpisywaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu małżeństwa sporządzonego w Niemczech niedopuszczalna jest zmiana brzmienia ( pisowni) nazwiska małżonków przyjęta w akcie ( art. 73 ust 1 ustawy Prawo o a.s.c). W uzasadnieniu tego orzeczenia ( niepublikowane), Sąd Najwyższy nie tylko wskazał, że właśnie przepis §4 ust 2 rozporządzenia nie ma zastosowania przy transkrypcji aktu małżeństwa jeżeli w akcie tym przyjęte przez kobietę nazwisko kończące się na "- ski" jest wynikiem wyboru dokonanego w oświadczeniu przy zawieraniu za granicą małżeństwa, ale przede wszystkim , podważył zgodność powołanego §4 ust 2 z art. 27 ust 1 ustawy , jako podstawy Rozporządzenia, o ile dotyczy brzmienia ( pisowni) nazwisk przy transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego. Skarga znajduje zatem uzasadnienie, tak w naruszeniu przepisów postępowania, jak i będące jego następstwem naruszenie prawa materialnego, przez przyjęcie mylnych przesłanek za podstawę rozstrzygnięcia. Rozpatrując ponownie sprawę będą organy miały na uwadze powyższe wskazania co do dalszego postępowania oraz okoliczność, że od dnia 27 maja 2001 organem odwoławczym właściwym w sprawie , stosownie do przepisu art. 11 a ust 3 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r o zmianie imion i nazwisk stał się Wojewoda [...]. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 Lit a i Lit c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wobec uchylenia rozstrzygnięć odmawiających ustalenia brzmienia nazwiska, przepis art. 152 ustawy nie miał zastosowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło