II SA/Kr 1056/00
WyrokWSA w Krakowie2004-06-14
Skład orzekający: Andrzej Irla, Joanna Tuszyńska, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych może zostać wydana bez wcześniejszego ustalenia, czy sprawa nie podlega rygorom art. 48 Prawa budowlanego (budowa bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją akty, ponieważ organy administracji nie poczyniły ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że w sprawie nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego może być prowadzone tylko w odniesieniu do obiektów, które nie wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a w przypadku samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego) organ jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego. Organy administracji wstrzymały roboty, nałożyły obowiązek wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, a następnie wydały pozwolenie na wznowienie robót. Strony skarżące zarzuciły m.in. samowolę budowlaną, naruszenie przepisów techniczno-budowlanych oraz brak pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją akty, uznając, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego i nie zastosowały właściwych przepisów prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 kwietnia 2000r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14.02.2000r., jak również decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19.08.1999r. oraz postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6.08.1999r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10.06.1999r. o wstrzymaniu robót budowlanych.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) AWSA Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2004r. sprawy ze skargi M. Z., M. Z., D. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 kwietnia 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji jak również decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19.08.1999r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności oraz postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. 6.08.1999r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10.06.1999r. znak: [...] o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego na działce w K. II nr [...]. II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz D. Z. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1056/00
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14.02.2000r , na podstawie art.104 kpa oraz art.51 ust. 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89 poz.414/ , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. udzielił H. K. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego z przeznaczeniem na magazyn płodów rolnych na działce nr ewid. 1 w miejscowości K. zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym integralną część decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że inwestor, realizował budowę budynku gospodarczego w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych i zgłoszeniu zamiaru budowy z dnia 31.07.1998r.
Organ podał, że postanowieniem z dnia 10.06.1999r wstrzymano prowadzenie robót budowlanych przy budowie tego budynku. W terminie ważności w/w postanowienia decyzją z dnia 19.08.1999r nałożono na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.
Wykonując nakazane czynności w wyznaczonym terminie H. K. w dniu 8.12.1999r wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót przy budowie przedmiotowego budynku. Dlatego też orzeczono jak w sentencji.
W odwołaniu od tej decyzji M. Z., M. Z. i D. Z. wnieśli o jej uchylenie.
Zarzucili , że cytowane przez organ zgłoszenie obejmowało zamiar budowy wiaty.
Przedmiotowy obiekt zrealizowano samowolnie, gdyż na jego budowę było potrzebne uzyskanie pozwolenia na budowę.
Podnieśli, że z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wynika, że realizowany budynek posiada 2 kondygnacje a powierzchnia zabudowy przekracza 35 m kw.
Usytuowanie budynku narusza przepisy rozporządzenia z dnia 14.12.1994r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zarzucili również, że decyzja organu I instancji narusza przepis art.30 pkt 1 i 4 oraz art.48 prawa budowlanego.
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2000r znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że działania organu I instancji należy uznać za zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Organ odwoławczy, po przedstawieniu historii postępowania administracyjnego w sprawie, przytaczając treść art.51 ust. 1 a prawa budowlanego z 1994r, stwierdził, że po wykonaniu obowiązku /wykonania czynności określonych w decyzji z dnia 19.08.1999r/, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej na powyższą decyzję A. Z., M. Z. i D. Z. wnieśli o jej uchylenie, podtrzymując argumenty przedstawione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podzielając stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r., i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
Stosownie do utrwalonego stanowiska doktryny, gdyby w toku postępowania przeprowadzonego na podstawie art. 50 i 51 zostało bezdyskusyjnie ustalone, że samowola budowlana odpowiada dyspozycjom art. 48, wówczas postępowanie wszczęte na podstawie art. 50 podlegałoby umorzeniu, a zostałoby wszczęte postępowanie na postawie art. 48 prawa budowlanego /Kodeks budowlany. Komentarz Ludwik Bar, Edward Radziszewski, wyrok NSA z dnia 16.03.2000r IV SA 228/98A.
Dlatego też dokonując w niniejszej sprawie kontroli legalności decyzji z dnia 3.04.2000r, stosownie do treści art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie musi ograniczać się tylko do badania zgodności z prawem tej decyzji. Sąd może podjąć przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Jak już wyżej wyjaśniono, sprawą administracyjną było postępowanie w przedmiocie rozpoczęcia robót budowlanych bez wymaganego zezwolenia albo zgłoszenia.
Dlatego też kontrolą Sądu objęta została również decyzja organu I instancji z dnia 14.02.2000r., decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19.08.1999r znak : [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności /na podstawie art.51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego/ oraz postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak : [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10.06.1999r znak : [...] o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego na działce w K. nr [...] będącego na etapie stanu surowego przykrytego częściowo zamkniętego z powodu prowadzenia ich w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych i zgłoszeniu zamiaru budowy dokonanym w dniu 31.07.1998r/.
W niniejszej sprawie postanowienie z dnia 10.06.1999r o wstrzymaniu robót wydane na podstawie art. 50 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego, jak i decyzja z dnia 19.08.1999r oparta na przepisie art. 51 tej ustawy zostały wydane przedwcześnie, gdyż organ nie poczynił ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że w sprawie nie ma zastosowania art. 48 prawa budowlanego. W ramach unormowania z art. 51 ust.1 prawa budowlanego mieszczą się tylko takie obiekty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia i tylko w stosunku do takich obiektów organ uprawniony jest wszcząć postępowanie w tym trybie.
Ponadto, jak wynika z treści art. 51 ust. 1 pkt 2 , na jego podstawie organ wydaje decyzję /a więc rozstrzygnięcie co do istoty sprawy/ nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art.51 ust. 1 a) miał następujące brzmienie: "Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych."
Rozstrzygnięcie dokonane na podstawie art. 51 ust. 1 a) musiało być poprzedzone ustaleniem, że w sprawie nie zachodzi wypadek z art. 48 prawa budowlanego , o czym była mowa już wyżej.
Konstrukcja przepisu art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane jest jednoznaczna i kategoryczna, nie dająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru budowy i zrealizowanie obiektu bez dopełnienia tych warunków skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane.
Dlatego też w pierwszej kolejności organ winien ustalić, czy w sprawie nie zachodzi przypadek określony tym przepisem.
Cytowane wcześniej akty objęte kontrolą Sądu, takich ustaleń nie zawierają. Wobec powyższego, stwierdzając, że zaskarżona decyzja, jak i wcześniej wymienione akty ją poprzedzające naruszają art.7, 77 i 107 kpa, na podstawie cytowanych wyżej przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 200 ustawy, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło