II SA/Gd 430/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-16

Skład orzekający: Janina Guść, Krzysztof Ziółkowski, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, oparta na przepisie uznanym następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu, który został następnie uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd administracyjny powinien uchylić taką decyzję, nawet jeśli podstawa wznowienia nie istniała w chwili jej wydania.
Stan faktyczny
K. A. złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Wniosek został odrzucony przez Prezydenta Miasta, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które powołało się na art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. K. A. złożył skargę do sądu administracyjnego, wskazując, że przepis stanowiący podstawę decyzji został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Gd 430/01(s) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie : NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1999 r. Nr [...]. Sygn. akt II SA/Gd 430/01(s) Uzasadnienie Decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1,2,5 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 123, poz.781), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1999r. Nr [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku K. A. dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] oznaczonej jako działka Nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że K. A. złożył w dniu 16 listopada 1998 r. wniosek o przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym położonej w G. przy ul. [...] oznaczonej jako działka Nr [...], dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą Nr Kw [...]. Udział wnioskodawcy w prawie użytkowania wieczystego wynosi 5/100 części i jest związany z własnością lokalu mieszkalnego Nr [...]. Cześć lokali się w budynku położonym w G. przy ul. [...], w którym znajduje się lokal wnioskodawcy stanowi własność Gminy Miasta. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu jeżeli 1) wniosek o przekształcenie złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści do dnia 31 grudnia 2000 r., w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 k.c. 2) w wyniku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności współużytkownicy wieczyści staną się wyłącznymi współwłaścicielami całej nieruchomości gruntowej. Ponieważ w niniejszej sprawie cześć lokali nadal stanowi własność Gminy – wobec niespełnienia przesłanek art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności - wniosek nie podlegał uwzględnieniu. K. A. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z uwagi na fakt, iż część lokali w budynku przy ul. [...] w G. stanowi własność Gminy Miasta jest bezzasadna, a przepis stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. uznany za niezgodny z Konstytucją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, wskazując, iż zaskarżona decyzja była zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją uzasadnia żądanie wznowienia postępowania. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, stanowiący, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności może nastąpić jeżeli w wyniku przekształcenia współużytkownicy wieczyści staną się wyłącznymi współwłaścicielami całej nieruchomości gruntowej. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. K 10/00 (OTK 2000/8/298) stwierdził, że art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw z dnia 20 grudnia 2000 r. (Dz.U. nr 114, poz. 1196) art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności utracił moc. Zgodnie z art. 145a. § 1 kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji (vide: wydany w analogicznej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. II SA 375/00 Lex Nr 76114). Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Jak się bowiem przyjmuje (np. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III S.A. 4728/97, OSP zeszyt Nr 1 z 2000 r., poz. 16), mimo że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 k.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny. W niniejszej sprawie zachodzi przewidziana w art. 145a. § 1 k.p.a. podstawa wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło