II SA/Bd 218/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-07-01
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uwzględniając skargę na własną decyzję, może umorzyć postępowanie przed organem I instancji, opierając się na art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, czy też takie rozstrzygnięcie jest wadliwe prawnie?Ratio decidendi
Wojewoda, działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA (obecnie art. 145 PPSA), może uwzględnić skargę w całości lub w części, ale nie może umorzyć postępowania przed organem I instancji. Umorzenie postępowania przed organem I instancji nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć, jakie sąd administracyjny może podjąć w przypadku uwzględnienia skargi. W związku z tym, rozstrzygnięcie Wojewody w tej części jest wadliwe i podlega stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. P. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Włocławka zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Wojewoda, działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, uchylił własną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, powołując się na nowe okoliczności dotyczące naruszenia własności i rozpoczęcia robót przed uprawomocnieniem się pozwolenia. Skarżąca D. P. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody, zarzucając rażące naruszenie prawa i brak podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody w części dotyczącej umorzenia postępowania przed organem I instancji, a w pozostałej części skargę oddalił. Stwierdził również, że w zakresie stwierdzonej nieważności zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie przed organem I instancji, w pozostałej części skargę oddala, 2. w zakresie stwierdzonej nieważności zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Prezydent Miasta Włocławka decyzją nr [...] z dnia [...] znak [...], po rozpoznaniu wniosku D. P., zatwierdził projekt budowlany na budowę budynku mieszkalnego i udzielił pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i S. S.
Wskazali m.in., że nie można pobudować budynku na granicy ze względu na problem z umieszczeniem otworów okiennych. Budynek zaczyna się od narożnika działki, zasłania widoczność, jak również utrudnia naturalną cyrkulację powietrza. Wskazano, że zbudowano już I kondygnację.
W czasie od 3 grudnia 2002 r. do 26 sierpnia 2003 r. sprawa była zawieszona ze względu na wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji o rozbiórce.
Wojewoda [...] ustosunkował się do odwołania w decyzji z dnia [...] nr [...].
Decyzją tą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organ II instancji ocenił, że inwestycja nie narusza przepisów prawa budowlanego, w szczególności § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten przewiduje usytuowanie budynku w granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy. Projektowany budynek posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej 240 minut oraz stropy o odporności ogniowej 60 min. Zasadniczo uciążliwości dla otoczenia związane z eksploatacją inwestycji powinny mieścić się w granicach władania działki właściciela lub użytkownika działki. W świetle art. 5 ust. 2 prawa budowlanego takich uciążliwości ta inwestycja nie przewiduje.
Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i S. S.
Wojewoda [...], działając na mocy art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), uwzględnił skargę w całości i uchylił decyzję własną z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]; uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] znak [...] nr [...] udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przy ul. M. we W. i umorzył postępowanie w sprawie przed organem I instancji.
Uzasadniając tą decyzję wskazał, że w skardze do NSA, którą złożyli skarżący zwrócono uwagę na to, że mur pobudowany w 1995 r. zniszczył granicę między nieruchomościami. Było on elementem inwestycji, co do której orzeczono nakaz rozbiórki, ale mur ten pozostał - zatem decyzja nie została w pełni wykonana. Jak wynika z opinii geodezyjnej mur ten wchodzi 20 cm na teren działki skarżących zajmując powierzchnię 3 m2, co stanowi naruszenie własności. Skarżący utrzymują, że w lipcu 2003 r. wybito w murze i w ścianie nośnej otwór okienny skierowany na ich nieruchomość. W ocenie organu II instancji są to nowe okoliczności i wymagają wyjaśnienia przez organ nadzoru budowlanego. Wniosek o budowę staje się bezprzedmiotowy, a organ I instancji zobowiązany był ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym, którym było zbadanie tych okoliczności.
Z uwagi na fakt rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych przed uprawomocnieniem się pozwolenia na budowę, wydanie pozwolenia na budowę w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Taki pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 04.09.2003 r. sygn. II SA/Gd 3621/01, wskazując na organy nadzoru budowlanego jako właściwe do prowadzenia postępowania, a nie organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła D. P.
Wniosła o uchylenie wskazanej wyżej decyzji Wojewody [...] wobec rażącego naruszenia obowiązującego prawa.
W uzasadnieniu wskazała, że decyzja ta rażąco narusza jej interes, bowiem uchyla ona decyzję ostateczną bez stosownego postępowania i opiera się jedynie na niesprawdzonej skardze państwa S., której zawartość oscyluje na nieprawdziwych danych, co jasno wynika z enigmatycznego uzasadnienia.
W oparciu o ostateczną decyzję prowadził roboty budowlane i ukończył budowę. Decyzja ta przywraca stan zerowy, co jest nie do przyjęcia. Nie można się oprzeć na opinii geodezyjnej z [...] 1995 r., która nie jest prawdziwa (bez jej sprawdzenia) i sprzeczna z inwentaryzacją geodezyjną otrzymaną z Urzędu Miasta W. Nie jest prawdą, by w murze stanowiącym obecnie ścianę budynku wybito otwór okienny. Otwór ten został wypełniony luksferami. Organ I instancji dokonał sprawdzenia na nieruchomości wykonanie wydanych decyzji rozbiórkowych i przedstawił swoje stanowisko Prezydentowi. Uchylenie decyzji ostatecznej narusza prawo i nie znajduje oparcia w podanej podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 albowiem uniemożliwia jej zweryfikowanie przez NSA.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona decyzja ma swoją podstawę prawną przede wszystkim w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Przepis ten przewidywał, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do wyznaczenia przez sąd terminu rozprawy.
W orzecznictwie sądowym przyjęto, że rozstrzygnięcia podejmowane w tym trybie muszą być tożsame z rozstrzygnięciami podejmowanymi przez Sąd. Jest to związane z tym, że wniesienie skargi powoduje zawiśnięcie sprawy przed sądem. Dysponentem skargi nie jest organ administracji publicznej, ani też rozstrzygnięcie to nie zapada w toku postępowania administracyjnego. Tok postępowania administracyjnego został już wyczerpany i dlatego nieprawidłowe jest podawanie w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.
Weryfikacja własnej decyzji może nastąpić pod kątem zgodności z prawem, a sposoby rozstrzygnięcia muszą być tożsame z możliwościami, jakie w tym zakresie ma Sąd. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (obecnie art. 145 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia albo stwierdza niezgodność z prawem decyzji lub postanowienia. Wśród tych możliwości nie ma sytuacji umorzenia postępowania przed organem I instancji. W związku z tym należy uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie w tej części jest podjęte bez podstawy prawnej, co skutkuje częściowym stwierdzeniem nieważności.
W pozostałej części Sąd uznał, że uwzględnienie skargi przez Wojewodę [...] jest słuszne i prawa nie narusza.
Jednym z warunków uzyskania pozwolenia na budowę jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem z opinii geodezyjnych wynika, że mur, który był objęty nakazem rozbiórki, wchodzi 20 cm na teren działki B. i S. S., zajmując powierzchnię 3 m2. Jest to istotne naruszenie prawa własności. Zniszczenie granicy nastąpiło poprzez pobudowanie w 1995 r. muru, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
Skarżący powołują się w tym zakresie na projekt zagospodarowania działki. Projekt zagospodarowania ma do spełnienia inne funkcje, a opinia geodezyjna została wydana specjalnie w celu ustalenia przebiegu granic. Sprawa ta wymaga bezsprzecznie zdecydowanego wyjaśnienia.
Sąd w niniejszej sprawie jest związany oceną prawną zawartą w wyroku NSA z 04.09.2003 r. sygn. II SA/Gd 3621/01. Należy podzielić pogląd, że z uwagi na fakt rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowisko w tej sprawie winny zająć organy nadzoru budowlanego.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło