II OSK 139/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Leszek Włoskiewicz, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2005 r. na rozprawie skargi kasacyjnej Naczelnej Izby Lekarskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2004 r. sygn. akt I SA 2634/02 w sprawie ze skargi W. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Naczelnej Rady Lekarskiej dla W. S. 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 2.07.2004 r. sygn. akt I SA 2634/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania ograniczonego prawa wykonywania zawodu, uchylił tę uchwałę i poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej [...] Izby Lekarskiej z dnia [...] nr [...]. Przyczyną odmowy był postawiony W. S. zarzut nie spełnienia warunku nienagannej postawy etycznej z tego względu, iż świadczył on na terenie Rzeczypospolitej Polskiej usługi w zakresie medycyny niekonwencjonalnej, nie posiadając prawa wykonywania zawodu lekarza. Uchylając uchwały, Wojewódzki Sąd podkreślił, iż organy nie wykazały na podstawie jakich ustaleń orzekły o nieetycznej postawie, a w szczególności nie wskazały z jakich względów prowadzenie przez W. S. działalności gospodarczej nosiło znamiona nieetycznej postawy. Sąd wskazał na art. 65 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zapewniający każdemu wolność wyboru i wykonywania zawodu i miejsca pracy, co uprawniało skarżącego do prowadzenia działalności w dziedzinie medycyny niekonwencjonalnej zwłaszcza, że prowadzona ona była przed uzyskaniem obywatelstwa polskiego i stwierdził, że wystąpienie o przyznanie prawa wykonywania zawodu lekarza po uzyskaniu tego obywatelstwa było właściwe i zgodne z art. 5 ustawy o zawodzie lekarza, mówiącym o nienagannej postawie etycznej. Stwierdzenie organów, że skarżący nie spełnia warunku nienagannej postawy etycznej bez pełnego uzasadnienia takiego stanowiska Sąd uznał za naruszające art. 7 i art. 77 kpa. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyła Naczelna Rada Lekarska, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając : - naruszenie prawa materialnego, art. 65 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie jego wykładni w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 104 ze zm.) tj. art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 5, art. 50, 50a, 50b, 50c tej ustawy poprzez zastosowanie zbyt szerokiej wykładni art. 65 Konstytucji i nie wzięcie pod uwagę wymogów, jakie nakładają na lekarza przepisy ustawy o zawodzie lekarza. Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz należytą starannością, a przepisy ustawy określają w jakiej formie lekarz może być zatrudniony, wykonywać praktykę lekarską, tj. świadczyć usługi medyczne; - - naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 113 w zw. z art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie wyjaśnienie przez Sąd sprawy w stopniu dostatecznym, co mogło mieć wpływ na treść wyroku uchylającego uchwały. Znalazło to odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku, w którym Sąd w ogóle nie odniósł się do postawy i działań zainteresowanego, który rozpoczął świadczenie usług medycznych w zakresie medycyny niekonwencjonalnej nie posiadając prawa wykonywania zaworu lekarza, a wykonywał je na terenie Polski 10 lat; - - naruszenie przepisów postępowania: art. 145 § 1 pkt 1 lit.a Prawa o postępowaniu w zw. z art. 50c ustawy o zawodzie lekarza poprzez nie wzięcie pod uwagę, że świadczenie usług medycznych jest dozwolone jedynie w oparciu o przepisy tej ustawy, a nie ustawy o działalności gospodarczej oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, polegające na innym naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 77 § 1 kpa przez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego i pominięcie w uzasadnieniu okoliczności dotyczących postawy etycznej lekarza w kontekście świadczenia usług medycznych w zakresie medycyny niekonwencjonalnej przez lekarza posługującego się dyplomem Naczelnej Izby Uzdrowicielskiej w [...]. W. S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną i w piśmie procesowym z dnia 25.10.2005 r. domagał się oddalenia skargi, podkreślając jej niezasadność w świetle materiału dowodowego sprawy i trafności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127o ze zm.), zwanej dalej "ppsa", stanowi, że podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego, powinna formułować zarzut w dwóch aspektach – naruszenia tego prawa przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Sformułowanie zaś zarzutu: naruszenie przepisów prawa materialnego... poprzez zastosowanie wykładni w oderwaniu od przepisów..., poprzez zastosowanie zbyt szerokiej wykładni nie mieści się w podstawie skargi kasacyjnej wymienionej w tym przepisie. Tak postawiony zarzut skargi kasacyjnej jak uczyniła to Naczelna Izba Lekarska wymagałby od Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni czy skarżącemu chodziło o naruszenie prawa materialnego, tj. art. 65 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez błędną wykładnię tego przepisu, dokonaną w oderwaniu od wskazanych dalej w pkt 2 przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2001 r. Nr 21, poz. 104 ze zm.), zwanej dalej "ustawa o zawodzie lekarza", które zostały przytoczone jako uzasadnienie tej błędnej wykładni, czy też np. o niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów ustawy o zawodzie lekarza, w świetle których Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien ocenić wydane rozstrzygnięcia organów. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd ten nie jest uprawniony do dokonywania wykładni, interpretacji czy uzupełniania skargi kasacyjnej, wręcz przeciwnie – przepis ten takich zabiegów nie dopuszcza. Przytoczenie podstawy kasacyjnej odnoszącej się do naruszenia prawa materialnego tak, jak to zostało uczynione w skardze kasacyjnej Naczelnej Izby Lekarskiej do takiego działania zmuszałoby Naczelny Sąd Administracyjny, a tego uczynić nie może. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał błędnej wykładni art. 65 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzając, że w świetle zasady w nim wymienionej W. S. miał prawo podjąć i wykonywać działalność w zakresie medycyny niekonwencjonalnej, co miało miejsce przed uzyskaniem obywatelstwa polskiego i ubiegania się o przyznanie ograniczonego prawa wykonywania zawodu lekarza. Art. 174 w pkt 2 ppsa zawiera też drugą podstawę kasacyjną naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postawiony został zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 113 w zw. z art., 141 § 4 ppsa poprzez nie wyjaśnienie przez ten Sąd sprawy w stopniu dostatecznym, co mogło mieć wpływ na treść wyroku uchylającego uchwały. Takie przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej czyni ją nietrafną. Art. 113 ppsa składa się z dwóch paragrafów, z których każdy reguluje inną kwestię i wobec tego profesjonalista, który sporządza skargę kasacyjną, zgodnie z wymogiem art. 175 § 2 ppsa, powinien wskazać dokładnie przepis. W przeciwnym wypadku Naczelny Sąd Administracyjny musiałby się domyślać o co skarżącemu chodziło, a to jest niemożliwe z przyczyn wskazanych wyżej. Jeśli idzie zaś o naruszenie art. 141 § 4 ppsa to uzasadnienie zawiera elementy w nim wskazane, natomiast niemożliwość odniesienia się do podstawy W. S. wynikała z braku ustaleń organów, co Sąd również w uzasadnieniu wskazał. Wojewódzkiemu Sądowi zarzucono też naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa w zw. z art. 50c ustawy o zawodzie lekarza przez naruszenie art. 77 § 1 kpa. Sąd nie naruszył art. 50c ustawy o zawodzie lekarza bowiem przepisów tych nie omawiał ze względów, którym dał wyraz w uzasadnieniu wyroku. Uznał bowiem, że materiał dowodowy sprawy nie jest wystarczający do stwierdzenia nieetyczności postawy W. S. Nie można zatem zarzutu naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ppsa uznać za uzasadniony, skoro nie wiadomo na czym naruszenie przez Sąd prawa materialnego miałoby polegać, zaś wywód Sądu sprowadza się w istocie do braków materiału dowodowego. Z kolei, jeśli idzie o naruszenie przez Sąd art. 77 § 1 kpa. a co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa, to takiego zarzutu postawić Sądowi nie można. Wojewódzki Sąd w swoim postępowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje, w ich świetle ocenia natomiast postępowanie organów, co też Sąd uczynił. Nie mógł zatem naruszyć art. 145 § 1 pkt 2 lit.c ppsa z uwagi na naruszenie art. 77 § 1 kpa, bowiem tego ostatniego nie stosował. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ppsa . O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 tej ustawy.