II SA/Lu 1270/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie NSA Leszek Leszczyński, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia oraz stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o ustaleniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością I uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]. znak [...]; II zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn .akt II SA / Lu 1270/ 03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]maja 2003 r znak: [...] odmawiającej uchylenia oraz stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]listopada 1996 r znak.[...] w sprawie ustalenia dla Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych opłatę roczną z tytułu zarządu nieruchomością Skarbu Państwa, położoną w L. przy ulicy C., oznaczonej numerami 25 / 5 o powierzchni 3083 m2 i 25 / 3 o powierzchni 3477 m 2. Wnosząca o uchylenie , ewentualnie o wygaśnięcie powyższej decyzji Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych uznała , iż naliczenie opłaty z tytułu sprawowania zarządu jest bezprzedmiotowe. Dowodziła, iż instytucja zarządu wykonywana przez Lasy Państwowe w stosunku do posiadanego mienia nie może być utożsamiana z pojęciem trwałego zarządu do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami. W tym przypadku zastosowanie znajdują przepisy rozdziału 6a ustawy o lasach , które w sposób wyczerpujący i pełny regulują wszelkie sprawy związane z gospodarowaniem nieruchomościami przeznaczonymi i nabywanymi na ustawowe potrzeby Lasów Państwowych. Rozpatrujący odwołanie Wojewoda podtrzymał stanowisko Prezydenta Miasta L. odmawiające załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem. W ocenie organu odwoławczego za uznaniem, iż nieruchomości pozostają w trwałym zarządzie wnioskodawcy przemawia treść art.199 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten dotyczył bowiem przekształcenia zarządu istniejącego w dacie wejścia w życie ustawy w trwały zarząd. Według art.1 ust.1 pkt.1 tej ustawy jej przepisy należy stosować do wszystkich nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego , z wyłączeniem nieruchomości wymienionych w odrębnych ustawach .Między innymi przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami są wyłączone w zakresie uregulowanym w ustawie o lasach. Ponieważ przepisy ustawy o lasach są przepisami szczególnymi , zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami będzie wyłączone wtedy ,gdy przepisy ustawy szczególnej takie wyłączenie przewidują. Jednak ustawa o lasach takich wyłączeń , jeżeli chodzi o oddawanie do korzystanie państwowym jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonych pod inne cele niż związane z gospodarką leśną, nie przewiduje. Według Wojewody podstawowym kryterium o zastosowaniu przepisów ustawy o lasach , w kwestii przysługiwania jednostkom służby leśnej tytułu prawnego do nieruchomości Skarbu Państwa , jest wykorzystywanie nieruchomości na cele gospodarki leśnej. Skoro nieruchomości są wykorzystywane pod zabudowę obiektami administracyjno – biurowymi i budynkami mieszkalnymi , a więc dla celów innych niż gospodarki leśnej , należy stwierdzić , iż pozostają one w trwałym zarządzie Dyrekcji Regionalnej Lasów Państwowych , a Skarbowi Państwa przysługują z tego tytułu opłaty roczne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Okręgowa Dyrekcja Lasów Państwowych domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta L. i orzeczenia o wygaśnięciu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1996 r.. Zarzucając organom administracji naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego , w tym braków uzasadnienia oraz błędnej interpretacji art.154 k.p.a poprzez przyjęcie , iż przepis ten oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego , ponownie podniosła zarzut bezprzedmiotowości wspomnianej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego . Zdaniem skarżącej instytucja zarządu wykonywana przez Lasy Państwowe w stosunku do posiadanego mienia skarbu Państwa nie może być utożsamiana z instytucją trwałego zarządu uregulowaną w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Błędne jest powoływanie się na art.199 ust.2 tej ustawy , według którego zarząd nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność Gminy , sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jednostki organizacyjne , przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Powołana ustawa nie narusza bowiem obowiązywania ustawy o lasach ( Art.2 pkt.3 ).Tylko istniejące przed dniem 1 stycznia 1998 r zarządy stały się trwałymi zarządami. Natomiast wszelkie inne formy gospodarowania nieruchomościami uregulowane w ustawach szczególnych , w tym w ustawie o lasach , zachowały swoją aktualność. Na potwierdzenie swojej argumentacji skarżąca powołała akty prawne , gdzie nadal funkcjonuje zwrot " w zarządzie" , a nie "w trwałym zarządzie " , co oznacza w jej przekonaniu , iż nie wszystkie zarządy uległy przekształceniu. Skarżąca podkreśliła ponadto, iż nie ma powodów dla których działalność prowadzoną na przedmiotowych nieruchomościach można uznać za inną niż określana jako gospodarka leśna. Zgodnie z art.4 ust.3 ustawy o lasach w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną , gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami związanymi z gospodarką leśną , także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość. Z kolei § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1994 r w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe ( Dz.U Nr. 134, poz. 692 ) stanowi, iż w Regionalnych Dyrekcjach Lasów Państwowych prowadzona jest działalność administracyjna związana z gospodarką leśną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Pokreślić należy przede wszystkim , iż organy rozpoznające sprawę błędnie zastosowały jako podstawę orzekania art.154 k.p.a. Zgodnie z jego treścią decyzja ostateczna , na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał ,lub przez organ wyższego stopnia , jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Ustalenie , iż decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania wymaga stwierdzenia , iż treść rozstrzygnięcia nie pozwala na sformułowanie korzyści prawnych dla strony, uprawnień ani sprecyzowania swoich obowiązków lub takich obowiązków innych podmiotów , które byłyby korelatem ich uprawnień ( B.Adamiak / j. Borkowski Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz str.680 ). Zasadnym jest zatem stwierdzenie, iż za decyzję nie tworzących praw nabytych dla strony nie może być potraktowana decyzja nakładająca obowiązki , w tym przypadku określająca konieczność ponoszenia opłat z tytułu zarządu majątkiem Skarbu Państwa ( por. wyrok z dnia 15 stycznia 1998 r sygn. akt I SA 855 / 97 , wyrok z dnia 27 maja 2003 r sygn. akt IV SA 3205 / 01 Monitor Prawniczy 2003 /14/627 ). Nie ma natomiast wątpliwości , iż przepis ten oparty jest na uznaniu administracyjnym rozumianym jako możliwość zmiany decyzji ostatecznej przy spełnieniu określonych w nim przesłanek ( por .wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1982 r sygn. akt SA / Wr 245 / 82 , ONSA 1982/ 1/ 62, wyrok z dnia 1 grudnia 1998 r sygn. akt III SA 6952 /97 ). Zgodzić należy się ze skarżącym w ocenie sprawowanego przez Dyrekcję Regionalną Lasów Państwowych sprawowanym w stosunku do lasów stanowiących własność Skarbu Państwa. Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst .jedn. Dz.U z 1991 r Nr. 30 , poz. 127 ze zmianami ) stanowiła, iż zasady gospodarowania gruntami określone w ustawie nie obejmują gruntów zabudowanych , wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonym na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej ( art. 1 ust. 2 ). Odmienną regulację wprowadził natomiast art.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami ( tekst. jedn DZ. U z 2000 r Nr 46 , poz. 543 ze zmianami ) .Zgodnie z jego treścią ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami , a w szczególności ustawy o lasach ( pkt. 3 ). Mimo różnego brzmienia powołanych przepisów nie ma powodów dla których za nieuzasadniony należałoby uznać pogląd o wyłączeniu funkcjonowania ustawy o gospodarce nieruchomościami w stosunku do nieruchomości objętych pojęciem lasu zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r o lasach ( tekst jedn. Dz. U z 2000 r Nr. 56 , poz. 679 ze zmianami ) . W przypadku zarządu określonego w art.4 ust.1 ustawy o lasach dla jego ustanowienia nie jest wymagana decyzja administracyjna, a w jego ramach Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarka leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość ( art.4 ust.3 ). Zasadnicze znaczenie ma w tej sytuacji ustalenie czy nieruchomości oznaczone nr.25 / 5 i 25/3 będące przedmiotem sporu są związane z gospodarką leśną. Jest bezspornym , iż działka oznaczona nr.25 / 5 zabudowana jest budynkami administracyjno – biurowymi w których siedzibę ma skarżąca, natomiast działka 25 / 3 zabudowana jest budynkami mieszkalnymi , w których zgodnie z oświadczeniem skarżącej złożonym przed sadem, zamieszkują byli i obecni pracownicy Lasów Państwowych. Według ewidencji gruntów nieruchomości te oznaczone są symbolem Bi jako przeznaczone pod zabudowę. Art.3 pkt.2 ustawy o lasach stanowi , iż lasem w rozumieniu ustawy jest grunt związany z gospodarką leśną , zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Dla wykazania , iż określona nieruchomość jest wykorzystywana na cele gospodarki leśnej nie jest zatem koniecznym utożsamianie jej z definicja zawarta w art.6 ust.1 pkt.1 ustawy o lasach. Wystarczającym jest ustalenie, iż grunt ma związek pośredni z gospodarką leśną i wykorzystywany jest dla potrzeb gospodarki leśnej.. Skoro jest zatem zabudowany budynkami administracyjnymi wykorzystywanymi przez jednostkę organizacyjna Lasów Państwowych oraz budynkami mieszkalnymi służącymi zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jej pracowników związek taki uznać należy za spełniony ( por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r sygn. akt SA / Wr 1118 / 95 Glosa 1997 / 2 str.27 ) . Z uwagi na powyższe na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr. 153, poz.1270 ) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta należało uchylić .O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.