II SA/Łd 490/02
WyrokWSA w Łodzi2004-07-06
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły datę realizacji samowoli budowlanej, a tym samym zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego (Prawo budowlane z 1994 r. czy z 1974 r.) przy ocenie wniosku o pozwolenie na użytkowanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organy nie wyjaśniły w sposób należyty kluczowej okoliczności, jaką jest data realizacji samowoli budowlanej. Brak precyzyjnego ustalenia tej daty uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego (ustawy Prawo budowlane z 1994 r. lub z 1974 r.) oraz ocenę zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie realizacji inwestycji. Niewyjaśnienie tych kwestii stanowiło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
B. i S. S. złożyli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego i gospodarczego. Organy uznały, że inwestycja została zrealizowana samowolnie w 1995 r. na terenie objętym zakazem zabudowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący twierdzili, że budynki wzniesiono w 1994 r., a późniejsze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego stworzyły warunki do spełnienia wymogów prawa budowlanego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji i wstrzymania jej wykonania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Wojewody na rzecz B. i S. S. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarządzono zwrot nadpłaconej kwoty 10 zł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy pozwolenia na użytkowanie budynków 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...]; 2/ zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. S. i S. S. solidarnie kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3/ zarządza zwrot nadpłaconej kwoty 10 (dziesięć) złotych zaksięgowanej pod pozycją 672 dnia 2 maja 2002 r. solidarnie na rzecz B. S. i S. S.
Decyzją z dnia [...] nr [...] znak:[...] Starosta Powiatu w W. na podstawie art. 58 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 k.p.a., odmówił B. i S. S. Udzielenia pozwolenia na Użytkowanie dwóch obiektów: budynku letniskowego oraz budynku gospodarczego zlokalizowanych na działce o geodez. Nr 1302/10 położonej w miejscowości M. gm. W.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy W., zatwierdzonym uchwałą Nr XVIII/109/92 z dnia 26 listopada 1992r. zmienionym uchwałą Nr IV/25/1994r. z dnia 25 listopada 1994r. działka o geodez. Nr 1302/10 będąca przedmiotem postępowania znajduje się w terenach upraw rolnych, gdzie obowiązuje całkowity zakaz budownictwa. Nie ma również wpływu na wydanie przedmiotowej decyzji aktualnie toczące się postępowanie związane z podjęciem Uchwały Rady Gminy W. z dnia 31 sierpnia 2000r. o przystąpieniu do opracowania zmian w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, B. i S. S. wnieśli odwołanie do Wojewody [...] podnosząc, że złożyli komplet dokumentów wymaganych przepisami prawa budowlanego w celu uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, że niewypełnienie warunków w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego było niezależne od nich i dopiero uchwała Rady Gminy w W. Nr XXI/229/2001 z dnia 23 listopada 2001r. o zmianie planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi M. stworzyła realne warunki spełnienia wymogów prawa budowlanego co do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazali również, że przedmiotowy obiekt budowlany użytkują od 1994r. i sukcesywnie, za zgodą właściwych władz, wyposażyli go w wodę, prąd i gaz.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) uzyskanie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego jest uzależnione od zgodności ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz od spełnienia wymogów określonych w art. 58 powołanej wyżej ustawy Prawo budowlane. W aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy W. zatwierdzonym uchwałą Nr XVIII/109/92 z dnia 26 listopada 1992r. zmienionym uchwałą Nr IV/25/1994r. z dnia 25 listopada 1994r. teren, na którym zrealizowano samowolnie przedmiotowe obiekty, przeznaczony jest pod uprawy rolne z całkowitym zakazem budownictwa. Organ uznał również, że wszczęte na mocy uchwały Rady Gminy w W. z dnia 31 sierpnia 2001r. postępowanie administracyjne w sprawie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego gminy oraz uchwały Rady Gminy w W. Nr XXI/229/2001 z dnia 23 listopada 2001r. o zmianie planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi M. nie ma wpływu na rozstrzygniecie.
W dniu 16 kwietnia 2002r. B. i S. S. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a nadto o wstrzymanie jej wykonania i zawieszenie postępowania do czasu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto skarżący opisali działania związane z dążeniem do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podnieśli aspekty społeczne związane z sytuacją w gminie i oczekiwaniami mieszkańców gminy, z możliwościami finansowymi i rozwojem gospodarczym gminy jak również okoliczność faktycznej akceptacji istnienia wielu domków letniskowych zarówno przez lokalne władze jak i władze Z. Parku Krajobrazowego.
W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiono również, że działania inwestycyjne w zakresie uzbrojenia terenu dokonane za zgoda władz gminy W., doprowadziły do przekształcenia działek rolnych położonych na terenie Z. Parku Krajobrazowego, w działki rekreacyjne, a tym samym wystąpiła niezgodność sposobu ich użytkowania z przeznaczeniem w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy W.. Zdaniem organu odwoławczego, wszczęte na mocy uchwały Rady Gminy w W. z dnia 31 sierpnia 2001r. postępowanie administracyjne w sprawie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego gminy oraz uchwały Rady Gminy w W. Nr XXI/229/2001 z dnia 23 listopada 2001r. o zmianie planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych we wsi M. nie może stanowić przesłanki do wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zawieszenia postępowania do czasu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W pismach, składanych przez skarżących w toku postępowania podtrzymywali oni swoje wcześniejsze stanowisko jak również wskazywali na dalsze postępy prac związanych z dążeniem do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit.b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c).
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod katem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu, należało skargę uwzględnić, a to z uwagi na naruszenie prawa zarówno materialnego jak i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 145 skutkuje uchyleniem decyzji.
Postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji, powinno zapewniać dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w myśl art.7 k.p.a, a zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, kiedy została zrealizowana inwestycja, będąca przedmiotem postępowania, jako że ustalenie to determinuje zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Prawidłowe ustalenie czasu realizacji samowoli budowlanej ma bowiem wpływ na działania organu podejmowane w toku postępowania jak i właściwe rozstrzygnięcia.
Jak wynika to z zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji, organy obu instancji przyjęły, że inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej w 1995r. Potwierdza to również treść postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] Nr [...] dołączonego do akt sprawy. Tym samym, organy obu instancji jako podstawę swoich rozstrzygnięć, powołały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1995r. Tymczasem skarżący w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego podnosili, iż przedmiotowy domek letniskowy wzniesiony został w 1994r. i od tego czasu jest przez nich użytkowany. Fakt ten konsekwentnie podnieśli również w skardze do sądu. Okoliczność ta nie została w ocenie sądu należycie wyjaśniona. Brak jest bowiem w aktach sprawy dowodów, które pozwalały na przyjęcie, że przedmiotowa samowola zaistniała po 1 stycznia 1995r. Organ nie wskazał na czym oparł swoje ustalenia, nie ustosunkował się również w żaden sposób do odmiennych twierdzeń skarżących. O ile przedmiotowy obiekt został wzniesiony w 1994r., tak jak twierdzą to skarżący, to w przedmiotowej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującego prawa – ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) a to na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Brak rozważań w tym przedmiocie, zarówno co do okoliczności faktycznych jak i prawnych, uniemożliwia ocenę prawidłowości kwestionowanej decyzji.
Precyzyjnego wyjaśnienia wymaga również, podnoszona przez skarżących okoliczność, że obowiązujący w dacie realizacji samowoli budowlanej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sprzed zmiany zatwierdzonej uchwałą Nr IV/25/1994r. z dnia 25 listopada 1994r. nie przewidywał zakazu zabudowy na terenie przedmiotowej inwestycji. Wobec braku w aktach sprawy wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1992r. jak również zmiany wynikającej z powołanej wyżej uchwały, nie można w sposób należyty ocenić słuszności podnoszonego zarzutu i prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie. Zgromadzone w aktach sprawy dokumenty zdają się wskazywać, że zakaz zabudowy na przedmiotowym terenie istniał już w planie z 1992r. Jednakże okoliczność ta, musi być ustalona w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, wobec doniosłych skutków, jakie za sobą pociąga i to zarówno w kontekście poprzednio, jak i obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) i art. 55 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym za bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło