I OSK 133/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-11-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, dokonane na podstawie uchylonego rozporządzenia z 1946 r., może wywołać skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie późniejszego rozporządzenia z 1948 r., które nie zawierało przepisów pozwalających na przypisanie takiego skutku uprzednio dokonanym czynnościom?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, dokonane na podstawie rozporządzenia z 1946 r., nie mogło wywołać skutku prawnego w postaci rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie rozporządzenia z 1948 r. Nowe rozporządzenie regulowało tryb postępowania w odniesieniu do gruntów, co do których nie zakończyła się procedura obejmowania gruntów w posiadanie na podstawie poprzedniego aktu prawnego, i nie zawierało przepisów pozwalających na przypisanie skutku prawnego czynnościom rozpoczętym pod rządami uchylonego rozporządzenia, jeśli nie zakończyły się one zgodnie z jego postanowieniami. W związku z tym, wniosek złożony przez spadkobierczynię został uznany za złożony w terminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, który został przejęty przez gminę na podstawie dekretu z 1945 r. i późniejszych rozporządzeń. Wniosek został złożony przez spadkobierczynię właściciela po upływie sześciomiesięcznego terminu liczonego od daty ogłoszenia o objęciu gruntu w posiadanie przez gminę. Organy administracji uznały wniosek za złożony po terminie i umorzyły postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących trybu i terminu objęcia gruntu w posiadanie przez gminę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ryszarda M. i Andrzeja M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r. I SA 1172/02 w sprawie ze skargi Ryszarda M. i Andrzeja M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2002 r. (...) w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej - uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy (...) z dnia 6 grudnia 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2004 r. I SA 1172/02 oddalił skargę Ryszarda M. i Andrzeja M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 10 kwietnia 2002 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z 6 grudnia 2001 r., umarzającą postępowanie z wniosku Heleny M. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. P. 41.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalenia organów, z których wynikało, iż przedmiot decyzji stanowił grunt o pow. 1.461 m2, stanowiący obecnie własność W. i będący częścią dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. nr hip. 3110, 5169 i 5170, położonej przy ul. P. 41. Grunt ten obecnie wchodzi w skład nieruchomości przy ul. G. 96, oznaczonej jako działka nr 28 z obrębu (...) o pow. 4.177 m2. Nieruchomość ta została skomunalizowana na rzecz Związku Dzielnic Gmin W., a następnie w myśl art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju m.st. Warszawy stała się mieniem W. Nieruchomość ta znajduje się w użytkowaniu wieczystym Stołecznego Przedsiębiorstwa Transportowego Handlu Wewnętrznego, co potwierdza decyzja z 4 października 1994 r. Pozostała część nieruchomości nie stanowi własności W.
Dawna nieruchomość położona przy ul. P. objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/ i z dniem 21 listopada 1945 r. na podstawie art. 1 grunt stał się własnością W.
Na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele uprawnieni byli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Obejmowanie gruntów następowało na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy /Dz.U. nr 16 poz. 112/, które następnie zostało zastąpione rozporządzeniem z dnia 27 stycznia 1948 r. o tej samej nazwie /Dz.U. nr 6 poz. 43/.
par. 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. stanowił, że obejmowanie gruntów w posiadanie przez gminę następowało w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego W., podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w W. oraz przez rozplakatowanie.
W myśl par. 3 rozporządzenia gruntu uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. W tej sprawie objęcie gruntu, o którym mowa w niniejszej sprawie nastąpiło 14 listopada 1947 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.
Spadkobierczyni właścicielki Helena M. złożyła wniosek o przywrócenie prawa własności czasowej w dniu 13 grudnia 1948 r. Orzeczeniem administracyjnym z 20 lutego 1951 r. odmówiono jej przyznania prawa własności czasowej, lecz na wniosek jej następców prawnych-Andrzeja i Ryszarda M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 14 lutego 2001 r. stwierdziło nieważność tego orzeczenia.
Rozpatrując wniosek z 13 grudnia 1948 r. Prezydent W. uznał, że został on złożony po upływie przewidzianego w ustawie sześciomiesięcznego terminu. Termin ten, mający charakter prekluzyjny sprawia, że należało umorzyć postępowanie. W odwołaniu od tej decyzji Ryszard i Andrzej M. zarzucili, że organ nie dopełnił obowiązku prawidłowego zawiadomienia o objęciu przez gminę przedmiotowego gruntu. Niezależnie od ogłoszenia w dzienniku urzędowym organ winien zawiadomić b. właściciela i zamieścić ogłoszenie o objęciu w posiadanie w jednym z poczytnych pism codziennych oraz przez rozplakatowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdziło, że rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 1946 r. przewidywało przejmowanie gruntów według planów zabudowy, a Zarząd Miejski miał ogłaszać o przystąpieniu do objęcia gruntów w posiadanie w swoim dzienniku urzędowym. Ogłoszenie to miało być opublikowane w ciągu miesiąca od dnia oględzin przejmowanego gruntu z pouczeniem o przysługujących uprawnieniach i dopiero od tego momentu miał biec termin składania wniosków o prawo do gruntu, bądź odszkodowanie. Powyższe rozporządzenie przetrwało prawie 2 lata, na jego podstawie jednak nie przejęto żadnego gruntu w Warszawie i w dniu 27 stycznia 1948 r. wydano drugie rozporządzenie ogłoszone w Dzienniku Ustaw nr 6 pod poz. 43.
Dopiero w oparciu o rozporządzenie z 27 stycznia 1948 r. zaczęto przejmować grunty warszawskie. Proces ten ostatecznie został zakończony w dniu 25 listopada 1948 r., kiedy to w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego podano ogłoszenie, o przejęciu gruntów W. lewobrzeżnej na obszarze ograniczonym zachodnim brzegiem Wisły oraz południową, zachodnią i północną granicą miasta, a nie objęte dotychczas w posiadanie gminy W. Złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w dekretowym terminie było warunkiem niezbędnym do jego merytorycznego rozpoznania. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony po terminie określonym w powołanym dekrecie, gdyż w dniu 13 grudnia 1948 r., a zatem były właściciel nie uzyskał prawa do ubiegania się o zwrot nieruchomości. Ze znajdującego się w aktach sprawy Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. z dnia 14 listopada 1947 r. wynika, że nieruchomość położona przy ul. G. 96 i P. 41 nr hip. 3110, 5169, 5170 objęta została w posiadanie przez Gminę W. w dniu 14 listopada 1947 r. Sześciomiesięczny termin upłynął zatem w dniu 14 maja 1948 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Ryszard i Andrzej M. zarzucili naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. /Dz.U. nr 16 poz. 112/ oraz z dnia 27 stycznia 1948 r. /Dz.U. nr 6 poz. 43/ i w konsekwencji błędne ustalenie, że Helena M. przekroczyła prekluzyjny termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Przepisy obu rozporządzeń są bardzo restrykcyjne i nie można stosować interpretacji rozstrzygającej na niekorzyść byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, czym dotknięte są obie zaskarżone decyzje. Złożenie wniosku przez Helenę M. o wieczystą dzierżawę gruntu w dniu 13 grudnia 1948 r. wypadło po uchyleniu rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. i jego skuteczność winna być rozpoznawana w świetle rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. Według tych przepisów w powiązaniu z treścią Dziennika Urzędowego Rady Narodowej Nr 27, datą objęcia lewobrzeżnych gruntów warszawskich jest data publikacji tego Dziennika, tj. 25 listopada 1948 r. Licząc od tej daty, wniosek Heleny M. z dnia 13 grudnia 1948 r. został złożony w terminie, zgodnie z obowiązującym wówczas prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organów co do uchybienia terminu przy składaniu wniosku. Zdaniem Sądu początek przejmowania gruntu nieruchomości przy ul. G. 96 - P. 41 nastąpił po rządami rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. o czym świadczy treść ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miasta Nr 25 z dnia 14 listopada 1947 r. W aktach znajduje się protokół oględzin gruntu Marianny M. z dnia 29 października 1947 r. /nieuwierzytelniona kopia/. Proces przejmowania nie zakończył się pod rządami omawianego rozporządzenia, które zastąpione zostało rozporządzeniem z 27 stycznia 1948 r., stanowiącym, że obejmowanie gruntów na obszarze W. nie objętych dotychczas na podstawie rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego W. podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych, wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. Sąd podziela pogląd organu, że wieloetapowy proces przejmowania gruntu, przewidziany w rozporządzeniu z dnia 7 kwietnia 1947 r. spowodował, że pod jego rządami nie zostały objęte w posiadanie żadne grunty na terenie W., gdyż procesy ich obejmowania nie zostały zakończone.
Przepisy nowego rozporządzenia nie tylko odnosiły się do byłych właścicieli gruntów nie objętych dotychczas w posiadanie na mocy przepisów rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r., ale także znacznie upraszczały procedurę obejmowania gruntów w posiadanie gminy W.
Zdaniem Sądu z treści nowego rozporządzenia nie wynikało, aby w razie rozpoczęcia procesu obejmowania gruntów pod rządami poprzedniego rozporządzenia, należało ponowić już dokonane czynności ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego o objęciu gruntów w posiadanie gminy W. par. 3 tego nowego rozporządzenia stanowił wprost, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie.
Sąd powołuje się na uchwałę pięciu sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2000 r. wyjaśniąjącą jak należy rozumieć skuteczne objęcie gruntów w posiadanie. Przytaczając obszerne fragmenty uzasadnienia uchwały i analizę unormowań prawnych Sąd podziela pogląd wyrażony w niej, iż skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę został określony w par. 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r., co następuje z dniem wydania numeru organu urzędowego Urzędu Miejskiego. Oznacza to, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie ma wyłącznie ogłoszenie dokonane w tym organie /ONSA 2000 Nr 4 poz. 142/. Skoro ogłoszenie o objęciu gruntów w posiadanie przez gminę W. nastąpiło co do przedmiotowej nieruchomości 14 listopada 1947 r. to od tej daty należy liczyć początek terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, co prawidłowo ustaliły organy obu instancji. Wniosek został więc złożony z uchybieniem terminu prekluzyjnego, określonego w art. 7 ust. 1 dekretu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Andrzej M. i Ryszard M., reprezentowani przez adwokat Barbarę J. i zaskarżając wyrok w całości zarzucili naruszenie prawa materialnego przez
stosowanie nieistniejącego prawa /rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r., uchylonego rozporządzeniem z dnia 27 stycznia 1948 r./ do wniosku Heleny M. złożonego 13 grudnia 1948 r. gdy z tego rozporządzenia taki obowiązek nie wynika, ani aby czynności częściowe wykonane pod rządami wcześniejszego rozporządzenia były skuteczne, a więc błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie par. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę W. Skarga domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji i zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż Sąd w sposób rozszerzający i na niekorzyść skarżących zinterpretował treść rozporządzenia par. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. przyjmując, że rozporządzenie to sankcjonuje w sposób skuteczny część czynności wykonanych pod rządami poprzedniego rozporządzenia, mimo że w treści tegoż rozporządzenia takiego odwołania nie ma. Sąd powołał się na uchwałę NSA z dnia 5 czerwca 2000 r. która podjęta została na skutek konkretnego pytania wynikającego ze stanu faktycznego uregulowanego przepisami rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r., a w szczególności jego par. 1. Odpowiedź NSA odwołuje się do treści par. 3 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. i interpretuje przepisy tego aktu. Nie odnosi się do przepisów nieobowiązującego rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r.
Sąd I instancji zawarł w wyroku sprzeczność z jednej strony przyjmując, że do wydania rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. proces przejmowania gruntów nie zakończył się i praktycznie grunty warszawskie w tym czasie nie zostały jeszcze przejęte, wniosek Heleny M. z 13 grudnia 1948 r. był złożony już po uchyleniu rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. a pod rządami rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. zaś z drugiej, że gmina skutecznie przejęła własność nieruchomości z datą 14 listopada 1947 r. na mocy rozporządzenia z 7 kwietnia 1946 r. już po jego uchyleniu, a więc gdy nie obowiązywał.
Organ oraz uczestnik postępowania nie wnieśli odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Na rozprawie pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku oraz obu decyzji z uwagi na naruszenie art. 105 par. 1 Kpa i umorzenie postępowania podczas kiedy w tej sprawie należało wydać decyzję odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Pełnomocnik uczestnika postępowania Stołecznego Przedsiębiorstwa Handlu Wewnętrznego wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej, ponieważ strona nie uzupełniła w wyznaczonym przez Sąd Wojewódzki terminie braków skargi, dopiero na skutek ponownego pisma złożono uwierzytelnione odpisy skargi kasacyjnej, zaś jako wniosek ewentualny zgłosiła wniosek o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Badając podniesiony zarzut niedopuszczalności skargi kasacyjnej Sąd odmówił mu trafności.
Z akt wynika, iż pełnomocnik skarżących adwokat Barbara J. pismem z dnia 19 listopada 2004 r. została wezwana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie dwóch egzemplarzy skargi kasacyjnej.
Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi 29 listopada 2004 r., zaś 1 grudnia 2004 r. zostały nadane przesyłką pocztową dwie kserokopie skargi kasacyjnej. Wobec nie poświadczenia tych kopii za zgodność z oryginałem Sąd zwrócił je pełnomocnikowi w celu usunięcia wady załączników stosownie do wymagań z art. 47 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnemu, zakreślając termin 7-dniowy, pod rygorem odrzucenia skargi. Brak ten pełnomocnik usunął w wyznaczonym terminie nadsyłając poświadczone za zgodność odpisy skargi kasacyjnej.
Przedstawione działanie pełnomocnika, chociaż po wezwaniu przez Sąd nadesłał on wadliwe kopie skargi kasacyjnej /gdyż nie poświadczone za zgodność/ nie uzasadniało odrzucenia jej na podstawie art. 180 w zw. z art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
W sytuacji gdy wezwanie Sądu zostało wykonane, gdyż pełnomocnik nadesłał kserokopie a więc egzemplarze odpowiadające treści skargi kasacyjnej, a jedynie nie poświadczył ich za zgodność - odrzucenie skargi kasacyjnej byłoby dotknięte nadmiernym rygoryzmem.
Prawidłowo zatem postąpił Wojewódzki Sąd Administracyjny wzywając ponownie pełnomocnika, aby dopełnił wymogu formalnego poświadczając kserokopie za zgodność.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, iż nie zachodziła przesłanka odrzucenia skargi kasacyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i skargę tę rozpoznał na rozprawie.
Wniesiona skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279 zw. dalej dekretem o własności i użytkowaniu gruntów/ wszelkie grunty na obszarze W. przeszły z dniem jego wejścia w życie na własność gminy W.
Delegację do określenia terminów i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę gruntów zawierał art. 4 dekretu, powierzający wykonanie tego obowiązku Ministrowi Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej. W wykonaniu tej delegacji Minister Odbudowy w dniu 7 kwietnia 1946 r. wydał w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej rozporządzenie w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy /Dz.U. nr 16 poz. 112/, w którym przewidziano wieloetapowy proces obejmowania gruntów. W myśl par. 3 ust. 1 gmina najpierw ogłaszała w organie urzędowym Zarządu Miejskiego o przystąpieniu do objęcia gruntu.
Przepis par. 4 precyzował co powinno zawierać ogłoszenie /dokładne oznaczenie gruntów, termin oględzin, wezwanie dotychczasowego właściciela i innych osób zainteresowanych do wzięcia udziału w oględzinach/. W wyniku przeprowadzonych oględzin sporządzano protokół. Stosownie do par. 8 ust. 1 grunt uważano za objęty w posiadanie - w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu - z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym Zarządu ogłoszenia o sporządzonym protokole, chociażby grunt ten znajdował się pod zarządem lub w faktycznym posiadaniu gminy.
Określenie daty objęcia stanowi istotną czynność a to z uwagi na uprawnienie dotychczasowego właściciela, przewidziane w art. 7 ust. 1 do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, który to wniosek skutecznie mógł być złożony tylko w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę.
W tej sprawie -jak wynika z akt - gmina przystąpiła do obejmowania przedmiotowego gruntu w posiadanie, a ogłoszenie o którym stanowił par. 3 rozporządzenia ukazało się w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr 25 z dnia 14 listopada 1947 r. Ustalenia te, których dokonał organ- Sąd przyjął za miarodajne, ustalając iż dalsze czynności w trybie rozporządzenia z 1946 r. nie miały miejsca.
Opisane rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy /Dz.U. nr 6 poz. 43/. To ostatnie znacznie uprościło procedurę w par. 1 stanowiąc, iż obejmowanie w posiadanie przez gminę W. gruntów na obszarze tej gminy, nie objętych dotychczas w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych, wydawanych w W. oraz przez rozplakatowanie. Przepis par. 3 rozporządzenia wprowadził zasadę, w myśl której grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie.
Z przedstawionych uregulowań prawnych Sąd I instancji wyprowadza wniosek, iż skoro celem nowego rozporządzenia było uproszczenie procedury, a z treści rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. nie wynikała konieczność ponowienia już dokonanych czynności ogłoszenia o przystąpieniu do obejmowania gruntów, to skutek z par. 3 rozporządzenia odnosiło ogłoszenie o przystąpieniu do obejmowania gruntów dokonane na podstawie par. 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r.
Przyjmując datę ukazania się Dziennika Urzędowego Nr 245 na dzień 14 listopada 1947 r. - wniosek Heleny M., złożony 13 grudnia 1948 r. - Sąd - za organami administracji uznał -jako złożony z uchybieniem terminu materialnoprawnego, przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu.
Przyjęta przez Sąd interpretacja przepisów obu rozporządzeń w zakresie skutków dokonywanych po ich rządami ogłoszeń jest błędna.
Już z brzmienia par. 1 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. wynika, że odnosi się on do gruntów dotychczas nie objętych w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. Oznacza to, że nowe rozporządzenie regulowało tryb postępowania w odniesieniu do tych gruntów, co do których nie zakończyła się procedura obejmowania gruntów w posiadanie.
Jeśli więc w odniesieniu do nieruchomości, położonej przy ul. P. 41 nie nastąpiło objęcie gruntu przez gminę w myśl par. 3 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. to grunty te podlegają w pełni procedurze przewidzianej w nowym akcie prawnym.
Uchylając z par. 4 rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 1946 r. ówczesny normodawca nie wypowiedział się co znaczenia prawnego rozpoczętej procedury obejmowania gruntów w posiadanie. W szczególności nowe rozporządzenie nie zawierało żadnego przepisu, który pozwalałby na przypisanie takiego skutku uprzednio dokonanym czynnościom, jeśli nie zakończyły się one w sposób przewidziany w par. 3 rozporządzenia z dnia 1946 r.
Innymi słowy przepis par. 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy /Dz.U. nr 6 poz. 43/ nie daje podstawy do uznania, że objęcie gruntu warszawskiego w posiadanie przez gminę z datą wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., zawierającego ogłoszenie o przystąpieniu do obejmowania gruntów na podstawie par. 3 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. /Dz.U. nr 16 poz. 112/ wywołuje skutek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy /Dz.U. nr 50 poz. 279/.
Nie można było zatem przyjąć w tej sprawie, że skutek, o którym mowa w powołanych przepisach nastąpił 14 listopada 1947 r.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając trafność zarzutów skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, a na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" powołanej ustawy także decyzje organów obu instancji.
Rozpoznając ponownie wniosek stron organ uwzględni dane z akt administracyjnych, z których wynika, iż na wniosku Heleny M. poczyniono adnotację: (...), co może świadczyć, iż ogłoszenie o objęciu przedmiotowego gruntu zostało zamieszczone w dzienniku urzędowym ze wskazanej daty.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji orzekając o zwrocie kosztów na podstawie art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło