II SA/Bd 312/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Związku D. Zarządu okręgowego w T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Na oryginale właściwe podpisy Decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta G. orzekł na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) o zameldowaniu na pobyt stały W., R. i R. M. oraz małoletniej N. M. na terenie Pracowniczych Ogródków Działkowych im. [...] przy ul. [...] w G. Postępowanie administracyjne wszczęto w związku z nie uzyskaniem potwierdzenia na drukach meldunkowych przebywania wyżej wymienionych pod wskazanym adresem od Zarządu tychże ogródków. Podjęte w jego trakcie czynności potwierdziły fakt zamieszkiwania W. M. wraz z rodziną w obiekcie budowlanym na działce nr [...] przy ul. [...], którą to działkę nabyła od innej osoby i jako członek Związku [...] użytkowała. Organ nie uwzględnił negatywnego w kwestii zameldowania stanowiska Oddziału Okręgowego Związku D. w T., wskazując na spełnienie określonej w art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy przesłanki "faktycznego przebywania" obligującej do wydania pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia i podkreślając stricte rejestracyjny charakter czynności zameldowania. W odwołaniu od powyższej decyzji Związek D. - Okręgowy Zarząd [...] w T. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie o odmowie zameldowania wyżej wymienionych osób. Odwołujący się podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 6 ust. 1 w związku z art.9b ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) poprzez dokonanie zameldowania na terenie ogródków przy ul. [...] w G., bez określenia numeru domu (lokalu), przy czym za tego rodzaju numer, jego zdaniem, nie można uznać dokonanego przez ZD dla własnych potrzeb, oznaczenia numerem [...] działki użytkowanej przez rodzinę Mk. Nadto wskazano na sprzeczność zameldowania z funkcją pracowniczego ogrodu działkowego, którą - zgodnie z ustawą z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz. 390 ze zm.) oraz statutem ZD i regulaminem Pracowniczych Ogrodów Działkowych - jest zapewnienie aktywnego wypoczynku i rekreacji oraz umożliwienie prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby użytkowników działek, jak również na przystosowanie infrastruktury ogrodu wyłącznie do tej funkcji (wąskie drogi i alejki uniemożliwiają swobodny dojazd do działki pojazdów ratunkowych, sieć energetyczna nie jest przystosowana do obciążeń kuchenkami, piecami grzewczymi, pralkami, brakuje sieci kanalizacyjnej, sieć wodociągowa ułożona jest powyżej strefy przemarzania itd.). Z odwołania wynika także, że wzniesiona w ogrodzie altana nie jest domem, ani lokalem przeznaczonym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, tym samym przeznaczonym na stały pobyt ludzi, lecz stanowi jedynie wyposażenie działki. Nie uwzględniając odwołania, decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta G. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że w dacie wydawania decyzji I instancji, w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K/20/01 orzekającego o niezgodności z konstytucją przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960), jedynym warunkiem zameldowania było potwierdzenie na formularzu meldunkowym faktu pobytu w lokalu (pomieszczeniu), a w razie nie uzyskania takiego potwierdzenia, stwierdzenie tej przesłanki w wyniku postępowania administracyjnego, co w niniejszym przypadku miało miejsce. Jak bowiem z zebranego materiału dowodowego wynika W. i R. M. oraz ich syn R. M. i niepełnoletnia córka A. M. (w decyzji I instancji omyłkowo wpisano imię dziecka - [...]) w 2000 r. zamieszkali w zaadaptowanym własnym nakładem na mieszkanie domu położonym na działce nr [...] Pracowniczych Ogródków Działkowych im. [...] w G. przy ul. [...] i tamże koncentrują swoje sprawy życiowe, a wcześniej rodzina ta wymeldowała się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w W. Nadto, w ocenie organu II instancji, zameldowanie nastąpiło pod oznaczonym adresem w rozumieniu art. 9b ust. 2 ustawy, a do organów ewidencji ludności nie należy ustalanie, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi i uzależnianie od tego możliwości zameldowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] Związek D. - Okręgowy Zarząd [...] w T. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. zarzucając, tak jak w odwołaniu, naruszenie poprzez zameldowanie rodziny M. przy ul. [...] w G., przepisów art. 6 ust. 1 oraz 9b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz podkreślając, że w myśl treści decyzji Prezydenta Miasta G. wnioskodawcy są zameldowani na całym terenie ogródków działkowych, chociaż faktycznie zamieszkują na części tego terenu, tj. w altance na działce nr [...], co można porównać z zameldowaniem np. "na terenie osiedla mieszkaniowego X, przy ulicy Y, nawet gdyby przy ulicy Y znajdowało się wiele domów z wieloma lokalami". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W wywodach udzielonej odpowiedzi w szczególności zaakcentowano, że organy ewidencji zajmują się wyłącznie rejestracją stanu faktycznego - pobytu osób i nie mogą uzależniać zameldowania od innych okoliczności, zaś zadaniem [..] Związku D. winno być zapobieganie i eliminowanie zasiedlania altan na stały pobyt w oparciu o przepisy statutowe i regulaminowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) nakłada na osoby spełniające określone w niej kryteria obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub pobyt czasowy pod oznaczonym adresem. W przypadku zameldowania na pobyt stały niezbędne jest, w myśl art. 6 ust. 1 wymienionej ustawy, zamieszkanie z zamiarem stałego przebywania pod oznaczonym adresem. Z art. 9b ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy wynika, że adres w gminach o statusie miasta określa się (oznacza się go) przez podanie nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu (pomieszczenia) oraz nazwy województwa. Wskazany w decyzji Prezydenta Miasta G., jako adres zameldowania W., R., R. i A. M., teren Pracowniczych Ogródków Działkowych nim. [...] przy ul. [...] w G. nie odpowiada wskazanym w art. 9b ust. 2 pkt 1 ustawy wymogom. Ogrody im. [...] zajmują obszar ponad 6 ha, podzielony na 151 działek, na których znajduje się wiele altan, w związku z czym, podany w decyzji o zameldowaniu adres [...] jest adresem całej nieruchomości, a nie konkretnego domu przy tej ulicy. Nadto, gdyby nawet można było numer [...] uznać za numer ewidencyjny domu w rozumieniu pkt 1 ust. 2 art. 9b, konieczne byłoby oznaczenie numeru mieszkania, skoro rodzina M. zajmuje obiekt wykonany na jednej z wielu objętych tym numerem działek. Jednakże takiej możliwości nie ma, gdyż ustalony przez administrację ogródków dla celów wewnętrznych dla działki użytkowanej aktualnie przez strony nr [...] nie jest tożsamy z numerem lokalu (pomieszczenia). Podzielić należy także przedstawione w skardze stanowisko, że nadany nr [...] działce w pracowniczym ogrodzie działkowym nie oznacza również numeru porządkowego domu, gdyż tryb ustalania numerów porządkowych i właściwe do tego organy określa ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). Zatem nie można przyjąć, że zameldowanie decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] 2004 r. nastąpiło pod oznaczonym adresem. Na terenach pracowniczych ogrodów działkowych mogą być wznoszone obiekty mające charakter altan o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 4-5 m w zależności od rodzaju dachu. Budowa ich nie wymaga uzyskania pozwolenia w drodze decyzji właściwego organu, a przeznaczenie ich związane jest z funkcjonowaniem ogrodu działkowego. Praktyka wykazuje, że niektóre z tych obiektów wyposażane są w urządzenia dające możliwość całorocznego przebywania w nich. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych używając w przepisach art. 9b ust. 2 oraz art. 29 pojęcia lokalu (pomieszczenia) wprawdzie go nie definiuje, ale skoro chodzi o stałe przebywanie w nim ludzi (art. 9b ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1), to nie ulega wątpliwości, że lokal (pomieszczenie) w rozumieniu przepisów ewidencji ludności winien spełniać wymagania techniczno-budowlane określone dla pomieszczeń mieszkalnych przepisami prawa budowlanego. Tymczasem skoro dla wzniesienia altany nie jest wymagane pozwolenie organu budowlanego oznacza to, że poza wymaganymi parametrami nie muszą one odpowiadać jakimkolwiek określonym przepisami innym warunkom i pod tym względem nie podlegają kontroli organów nadzoru budowlanego. Identyczny charakter ma obiekt zaadaptowany na cele mieszkalne przez rodzinę M. Oczywistym jest, że nie rzeczą organu ewidencji ludności jest badanie we własym zakresie, czy obiekt (lokal, pomieszczenie), w którym ma nastąpić zameldowanie odpowiada warunkom technicznym dla pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Miarodajne w tym zakresie jest stanowisko organu nadzoru techniczno-budowlanego wyrażone w przewidzianej przepisami prawa budowlanego formie. Małżonkowie M. adaptując altanę na cele mieszkalne dokonali samowolnie zmiany sposobu użytkowania tego obiektu w rozumieniu art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718). Nie posiadając pozwolenia na tego rodzaju adaptację, nie uzyskali także - w trybie cyt. przepisu - po zakończeniu prac legalizującego samowolę pozwolenia na użytkowanie obiektu. Oznacza to, że przystąpienie do użytkowania go jako budynku mieszkalnego nie było prawem dozwolone, a tym samym nie jest także zgodny z prawem stały pobyt w nim ludzi, jak również legalizacja takiego pobytu w postaci zameldowania. Reasumując, skoro obiekt w przeznaczeniu swym niemieszkalnym (takowy charakter mają altany na terenie ogrodów) nie został uznany przez organ nadzoru budowlanego za kwalifikujący się do stałego pobytu w nim ludzi (wnioskujący o zameldowanie nie wykazali tego odpowiednim dokumentem), właściwa interpretacja wymienionych wyżej przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. wykluczała możliwość zameldowania ich pod adresem wskazanym w decyzji Rady Miasta G. Uznając z przedstawionych wyżej względów, że brak było podstaw do wydania przez organ I instancji korzystnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, a następnie utrzymania go w mocy przez Wojewodę [...], orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jak w sentencji.