II SA/Bd 319/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Jan Grzęda Sędzia WSA: Grażyna Malinowska - Wasik Asesor WSA: Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant: Magdalena Flinik po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. na rozprawie ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2003 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne ( Dz. U. nr 115, poz. 1229, ze zmianami ) oraz art. 104 i 107 k.p.a. odmówił nakazania Zbigniewowi S. właścicielowi gruntu położonego w B. przy ul. [...], działka nr [...], przywrócenia stanu poprzedniego na tym gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, wobec nie stwierdzenia zmian stanu wody na tym gruncie spowodowanych przez jego właściciela, szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wszczęte postępowanie administracyjne na wniosek Kazimierza R. oraz Stefana S. w przedmiocie zmiany stosunków wodnych wskutek podwyższenia przez Zbigniewa S. powierzchni swojej działki o około 80 cm ponad poziom działek których byli wnioskujący, a do którego to wniosku dołączyli się Zbigniew B., Zygmunt B., Paweł Z., Lucyna S., Dariusz Z. i Zbigniew G., po przeprowadzeniu to którego postępowania w dniu [...]2002 r. wydana została decyzja odmawiająca nakazania właścicielowi gruntu Zbigniewowi S. przywrócenia stanu poprzedniego na tym gruncie była przedmiotem odwołania skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2002 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości wskazując przy tym, że należy bezspornie ustalić kiedy, w jakich okolicznościach doszło do podwyższenia działki przy ul. [...] oraz na ile w stosunku do działek sąsiednich podwyższono tę działkę i czy zakłóciło to stosunki wodne na sąsiednich działkach. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego organ orzekający ustalił, że teren ogrodnictwa Zbigniewa S. przy ul. [...] graniczy od strony zachodniej z działką nr [...] należącą do Stefana S., od strony zachodniej z działką przy ul. [...] i południowej z działką nr [...] należąca do skarżącego Kazimierza R., od strony południowej graniczy z ul. [...] i m. in. z działką nr [...] należącą do Zbigniewa B., działka nr [...] należąca do Zygmunta B. i działką nr [...] należącą do Pawła Z. Działki oznaczone nr [...] należąca do Lucyny S., nr [...] należąca do Dariusza Z. oraz działka nr [...] należąca do Zbigniewa G. nie graniczą z nieruchomością przy ul. [...]. Teren osiedla C. przed rozpoczęciem budowy osiedla domów jednorodzinnych był użytkowany rolniczo, a uprawa pól była możliwa na skutek stałego obniżania zwierciadła wody gruntowej drenażem systematycznym, odprowadzającym ją do całego systemu rowów melioracyjnych. Rów biegnący częściowo przez teren ogrodnictwa ( działka nr [...] ) do [...]1994 r. był urządzeniem melioracji wodnej, zgodnie z ówcześnie obowiązującą ustawą z dnia 27.10.1974 r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 38, poz. 230 ) służącym do regulacji stosunków wodnych i polepszenia zdolności produkcyjnej gleby. Jednocześnie rów ten obniżał poziom wody gruntowej na nieruchomościach sąsiednich nie wykorzystywanych rolniczo. Zgodnie z decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. został on zdjęty z ewidencji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych z dniem [...]1994 r. nastąpiło to w związku z przeznaczeniem terenów osiedla C. uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] 1994 r. na cele mieszkalnictwa, usługowe i usługowo – techniczne. Podczas oględzin w dniu [...] 2003 r. ustalono, iż przedmiotowy rów został zasypany w części przechodzącej przez teren nieruchomości przy ul. [...] a prawdopodobnie w połowie 1996 r., czyli po wykreśleniu go z ewidencji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Następnie teren ten został w latach 1996 – 1997 sztucznie podniesiony przez nawiezienie warstwy piasku o miąższości około 50-90 cm. W tym samym czasie podwyższeniu uległy także inne działki budowlane w rejonie ul. [...]. Decyzja powyższa stanowiła przedmiot odwołania złożonego przez Kazimierza R., który zarzucił stronniczość ze strony organu I instancji oraz samowolę i brak działań w przedmiocie egzekwowania zaleceń straży pożarnej i straży miejskiej dotyczących uporządkowania terenu przez Zbigniewa S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w całości w mocy, uznając że dowód z opinii hydrogeologicznej sporządzonej przez Wojciecha A. będący podstawowym dowodem na którym oparł się organ I instancji przy wydawaniu decyzji jest dowodem rzetelnym, a tym samym w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające zastosowanie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18.07.2001 r. – Prawo wodne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Kazimierz R. zarzucając zbytni formalizm prawny, przewlekłość postępowania i naruszenie przepisów k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 k.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w sprawie, a wynikającego z dyspozycji przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229, ze zmianami ) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Uzasadnienie decyzji organu I instancji, które jest podstawą przyjętych ustaleń w decyzji odwoławczej wskazuje, przy powołaniu się na opinię hydrologiczną (opinia hydrogeologiczna dotycząca rejonu posesji przy ul. [...] w B. wykonana przez mgr inż. J. J. i opinia hydrogeologiczna w sprawie podtapiania działek nr [...] i [...] w sąsiedztwie nieruchomości przy ul. [...] w B. wykonana przez mgr inż. W. A.), iż przyczyna podtapiania niżej położonych działek wynika głównie ze zmian poziomu wody gruntowej. Zmiany te bezpośrednio związane są ze zróżnicowaną, zarówno w cyklu rocznym jak i wieloletnim ilością opadów. Wobec braku odniesienia do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącego znajdujących się w aktach administracyjnych, a wskazujących na podtapianie gruntów należących do Kazimierza R., uzupełnionych dokumentacją fotograficzną, wskazujących na konieczność ustalenia jaki wpływ ma m.in. usytuowanie tuneli foliowych na nieruchomości Zbigniewa S. , z powierzchni których jest odbierana znaczna ilość wody opadowej, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, lecz nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Dlatego też należy stwierdzić, że orzekające w niniejszej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania ( art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. ) oraz przepisy prawa materialnego ( art. 29 prawa wodnego ), których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz orzekł zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.