II SA/Łd 450/03

WyrokWSA w Łodzi2004-07-07

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Andrzej Kozerski, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek pouczyć stronę o braku możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona nie podaje okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji nie naruszył prawa, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kluczowe przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 58 k.p.a., muszą być spełnione łącznie, a strona musi uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. W tej sprawie skarżąca nie wykazała braku winy, a jej pismo z dnia 14 stycznia 2003 r. jednoznacznie wskazywało na chęć wniesienia odwołania, a nie wniosku o wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca T. R. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu przyznającej jej zasiłek przedemerytalny. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, który nastąpił blisko dwa lata po jego upływie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 9 k.p.a. i wniosła o potraktowanie jej pisma jako wniosku o wznowienie postępowania. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, która została wniesiona do NSA przed 1 stycznia 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Kozerski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. 3 II SA/Łd 450/03 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] , działając na podstawie art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 1 i 2, art. 129 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania złożonego przez T. R. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż w dniu 14 stycznia 2003r. T. R. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pismo kwestionujące zasadność decyzji Starosty Powiatu Z. z dnia [...] nr[...], orzekającej o przyznaniu jej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2000r. w wysokości 120% kwoty bazowej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 23 stycznia 2003r. skarżąca złożyła oświadczenie, iż jej pismo z dnia 14 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] Organ wskazał, iż zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., aby można było przywrócić termin do wniesienia odwołania muszą zostać spełnione łącznie cztery przesłanki: 1/ osoba zainteresowana uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, 2/ złoży prośbę (wniosek) o przywrócenie terminu, 3/ prośba o przywrócenie terminu zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 4/ jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin. Wojewoda podał, iż T. R. zapoznała się z decyzją Starosty Powiatu [...] w dniu [...] i mimo wyraźnego pouczenia o 14 dniowym terminie do wniesienia odwołania od tej decyzji nie zaskarżyła jej w powyższym terminie. Zasadność orzeczenia z dnia [...] skarżąca zakwestionowała dopiero w odwołaniu z dnia 14 stycznia 2003r. i złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie podając jednak okoliczności wskazujących, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu, z akt sprawy nie wynika, by skarżąca przez cały czas, od dnia otrzymania decyzji do dnia wniesienia odwołania, nie miała możliwości złożenia środka zaskarżenia, gdyż od dnia 29 grudnia 2000r. regularnie pobierała zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% i zgłaszała się do urzędu pracy celem złożenia wymaganych oświadczeń. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. R. i wniosła o uchylenie postanowienia oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż stosownie do art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. T. R. podniosła, iż organ administracji, do którego składała pismo, nazwane z powodu nie znajomości prawa "odwołaniem", doskonale znał jej sprawę, a mimo to, nie poinformował jej o tym, że decyzja jest już ostateczna i że nie powinna wnosić odwołania, jeżeli nie posiada dostatecznych powodów do przywrócenia terminu do jego wniesienia. Skarżąca dodała, iż została zwolniona z pracy w wyniku zwolnienia grupowego, a mimo to otrzymała zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej. Wskazała, iż sześć innych osób zwolnionych w tym samym, co ona miesiącu, z tego samego zakładu pracy, wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzje w przedmiocie przyznania im zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% i na mocy wyroku sądu Starosta Zduńskowolski zmienił im decyzje i przyznał zasiłek w wysokości 160% kwoty bazowej. Skarżąca podniosła, iż skoro organ na skutek wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego zmienił decyzje w sprawach, które były takie same jak jej i wielu innych to powinien być konsekwentny i zmienić również decyzje, co do reszty uprawnionych. T. R. wskazała, iż jej pismo z dnia 14 stycznia 2003r. organ powinien potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania, gdyż wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. do uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej jej prawo do zasiłku w wysokości 120%. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ dodał, iż treść złożonych przez skarżącą w dniu 14 i 23 stycznia 2003r. pism nie budzi wątpliwości, że chodziło o wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] nr [...], a wobec tego nie było możliwe potraktowanie jej prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jako wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga T. R. wniesiona została w dniu 21 marca 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego orzeczenia pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) mogłoby stanowić podstawę do jego uchylenia. Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę strony zainteresowanej, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnić czynności dla której określony był termin. Aby wniosek o przywrócenie terminu mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, wszystkie cztery przesłanki przywrócenia terminu, wymienione w powołanym przepisie, muszą wystąpić łącznie. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie jest więc dopuszczalne, jeżeli strona nie uprawdopodobni, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Przy ocenie przyczyny uchybienia terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego można w związku z tym mówić, tylko w przypadku stwierdzenia, że wniesienie odwołania w ustawowym terminie było niewykonalne z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia oraz, że po ustaniu tej przeszkody strona w ciągu siedmiu dni wniosła prośbę o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu, sytuacja taka nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła, że wniesienie przez nią odwołania po upływie terminu było przez nią niezawinione. Decyzję Starosty Powiatu Z. z dnia [...] nr [...] doręczono skarżącej w dniu 12 stycznia 2001r. Decyzja ta zawierała pouczenie, zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a., iż przysługuje od niej odwołanie do Wojewody [...] w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia za pośrednictwem Starosty Powiatu [...] – Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Z. Odwołanie od tej decyzji zostało przez skarżącą wniesione blisko dwa lata po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia tj. w dniu 14 stycznia 2003r. Wraz z odwołaniem skarżąca złożyła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie podała jednak żadnej przyczyny, która wskazywałaby, iż niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania było przez nią niezawinione. Wobec tego, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, nie można uznać, iż spełnione zostały przesłanki z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. do pozytywnego rozpatrzenia przez organ jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że organy miały obowiązek pouczyć ją, iż złożenie prośby o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania nie jest możliwe w sytuacji, gdy nie posiada dostatecznych powodów do przywrócenia terminu. Organ mógł dokonać oceny powodów wskazanych przez stronę dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego dopiero rozpatrując prośbę o przywrócenie terminu. Organ nie mógł również potraktować prośby o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, gdyż w treści pism złożonych przez skarżącą w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu 14 i 23 stycznia 2003r. nie została wskazana żadna przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania, a równocześnie wynika z nich jednoznacznie, iż strona pragnęła złożyć odwołanie od decyzji z dnia [...] Należy również dodać, iż w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi rozpoznawane były skargi T. R. na decyzje Wojewody [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej (sygn. akt: III SA/Łd 645/04) oraz w sprawie odmowy zmiany, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji ostatecznej przyznającej prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej (sygn. akt: III SA/Łd 644/04). Wobec tego, że zaskarżone postanowienie zgodne jest z przepisami prawa, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło