II SA/Łd 449/03

Dnia 7 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski /spr./, p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. 3 II SA/Łd 449/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o przyznaniu Z. P. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 23 grudnia 2000 r. w wysokości 536,10 zł miesięcznie. W dniu 27 stycznia 2003 r. Z. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia 29 grudnia 2000 r. Organ wskazał, że w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które muszą wystąpić łącznie:1/ osoba zainteresowana uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, 2/ złoży prośbę (wniosek) o przywrócenie terminu, 3/ prośba o przywrócenie terminu zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 4/ jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność dla której określony był termin. Organ podniósł, że Z. P. zapoznał się z treścią decyzji Starosty Powiatu [...] i potwierdziła osobiście jej odbiór w dniu 16 stycznia 2001 r. Mimo pouczenia o trybie i 14- dniowym terminie zaskarżenia decyzji, Z. P. dopiero w odwołaniu z dnia 27 stycznia 2003 r. zakwestionował zasadność ww. orzeczenia organu I instancji i w tym dniu także złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie uprawdopodobnił jednak, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest obowiązkiem strony, która winna wykazać, iż mimo należytej staranności, z przyczyn od niej niezależnych przez cały czas tj. aż do wniesienia odwołania nie miała żadnych możliwości wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że taka sytuacja nie miała miejsca w przypadku Z. P. , który od dnia 23 grudnia 2000 r. pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 % i regularnie zgłasza się do urzędu pracy celem złożenia wymaganych oświadczeń. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi Z. P. wniósł o uchylenie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Powołując się na art. 9 k.p.a. wskazał, że organ administracji, do którego składał pismo nazywane przez niego, z powodu nieznajomości przepisów “odwołaniem", pomimo tego, że szczegółowo znał jego sprawę nie poinformował go, iż decyzja w sprawie jest ostateczna i nie powinien wnosić odwołania, jeżeli nie posiada dostatecznych powodów do przywrócenia terminu do jego wniesienia, a może wnosić o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania w trybach nadzwyczajnych. Wyjaśnił, że jego sprawa dotyczy przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % zamiast 160 %. W 2000 nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego w niższej wysokości. Został zwolniona z pracy ze spółki “A" S.A. w Z. w wyniku zwolnienia grupowego. Sześć osób, które w tym samym miesiącu (grudniu) zostały zwolnione z pracy ze spółki “A" S.A. w Z. złożyły w terminie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi i otrzymały we wrześniu 2002 r. wyroki, na mocy których Starosta [...] zmienił decyzje w ich sprawach i przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty bazowej (np. Sygn. akt II SA/Łd 434/01, II SA./Łd 503/01). Wcześniej pozostałe osoby były zapewniane przez Zakładową Organizację Związkową, że nie jest konieczne zarzucanie sądów sprawami , wystarczy uzyskanie korzystnych rozstrzygnięć w kilku przykładowych sprawach i organ administracji zmieni stanowisko w stosunku do pozostałych. Skarżący podał, że po zmianach decyzji w tych sprawach , w których wydawał wyrok NSA, zwrócił się do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty bazowej i uzyskał od niego informację, że decyzje co do reszty uprawnionych nie zostaną zmienione . Zdaniem skarżącego , organ powinien rozważyć w takiej sytuacji, czy jego pisma ze stycznia 2003 r nie potraktować jako podania o wznowienie postępowania . Wyjaśnił, że o tym, iż organ administracji podjął decyzję na korzyść kilku wybranych osób i nie zmienił decyzji co do reszty uprawnionych dowiedział się w marcu 2003 r . Z uwagi na powyższe okoliczności skarżący wnosił o uchylenie postanowienia Wojewody [..] i rozpatrzenie jego pisma jako wniosku o wznowienie postępowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Podkreślił, że treść pism złożonych przez skarżącego w dniu 27 stycznia 2003 r. jest jasna. Skarżący wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i równocześnie składa pismo , które może być zakwalifikowane jako odwołanie . Jednocześnie skarżący przyznaje, że nie ma dostatecznych powodów do przywrócenia terminu. W piśmie z dnia 19 marca 2003 Wojewoda [...] poinformował , że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczy się postępowanie ze skargi Z. P. na decyzję o odmowie wznowienia postępowania . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie jednak należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.p.s.a.). W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodności z przepisami prawa procesowego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 wymienionej ustawy ( p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie miał żadnych podstaw aby uznać, że pismo skarżącego z dnia 27 stycznia 2003 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania. Treść pisma nie wskazywała na taki zamiar skarżącego. Art. 222 k.p.a., na który powołuje się zarówno skarżący jak i organ stanowi, że o tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna. Zakwalifikowanie pisma jako skargi lub wniosku następuje więc niezależnie od tego, jak zostało ono nazwane przez wnoszącego. W niniejszej sprawie z treści pisma złożonego 27 stycznia 2003 r. wynikało jedynie, że skarżący domaga zmiany decyzji wydanej w [....] i przedstawia na poparcie swojego stanowiska stosowne argumenty. Jednocześnie składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przesądzając tym samym charakter pisma złożonego w tym samym dniu . Organ nie mógł wbrew woli strony nadać pismu innej treści. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 kwietnia 2002r., sygn. I SA 2188/00 ( niepublikowany) “zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostateczne strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska." Tak samo wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2001 r. II SA/Gd 315/00 ( niepublikowany) W rozpoznawanej sprawie z akt sprawy nie wynika wprawdzie, aby organ wzywał skarżącego do wyjaśnienia jaki charakter ma jego pismo z 27 stycznia 2003 r. bądź udzielał mu pouczeń co do jego sytuacji prawnej, ale jest faktem, że składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący jednoznacznie określił charakter złożonego przez siebie pisma . Organ odwoławczy nie musiał więc już zwracać się o zajęcie stanowiska określającego żądanie strony, skoro strona sama sprecyzowała swoje stanowisko. Organ nie mógł też pisma skarżącego, w którym wnosił o zmianę decyzji z [...] potraktować jako wniosku o wznowienie postępowania, bądź wskazywać stronie na możliwość sprecyzowania , że jego pismo stanowi taki wniosek , gdyż w treści pism złożonych przez skarżącego w styczniu 2003 r. nie została wskazana żadna przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania. Pouczenie takie byłoby więc błędne. Ocena dopuszczalności wniesienia odwołania i ewentualnie jego zasadności a także zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania mogła nastąpić jedynie w formie przewidzianej przez przepisy prawa, przy rozpoznawaniu tego wniosku . W żadnym wypadku pouczenia udzielane przez organy administracji nie mogą wpływać na określenie przez stronę jej żądania , przez informowanie jej o tym, jakie prawdopodobnie rozstrzygnięcie zostanie wydane. Organ administracji państwowej , zgodnie z art. 9 k.p.a. ma obowiązek informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, tak aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W żadnym wypadku pouczenia takie nie mogą jednak wpływać na treść żądania strony, przez jej poinformowanie o prawdopodobnej treści orzeczenia, jakie może zapaść w sprawie. Żaden przepis, nie nakłada też na organy administracji publicznej obowiązku informowania o przysługującym prawie do wnoszenia prośby o przywrócenie uchybionego, w tym wypadku - terminu do wniesienia skargi do NSA., co zarzuca skarżąca . Nie są to bowiem okoliczności prawne w rozumieniu art. 9 k.p.a. ( patrz wyrok NSA z 6 grudnia 1999 r. IV S.A. 2028/97 – niepublikowany ). W rozpoznawanej sprawie, w świetle wskazanych wyżej okoliczności, Wojewoda [...] zasadnie zakwalifikował pismo skarżącego jako odwołanie od decyzji Starosty [...] i prawidłowo ocenił, że brak jest okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania . Podkreślić należy, że wydanie przez Wojewodę [...] zaskarżonego postanowienia nie zamykało skarżącemu drogi do złożenia wniosku o zmianę decyzji ostatecznej( art. 155 k.p.a.), który to tryb - nie przesądzając o wyniku postępowania - był właściwy. Skarżący de facto skorzystał z możliwości złożenia odrębnego wniosku o wznowienie postępowania a zatem brak stosownego pouczenia nie pogorszył jego sytuacji prawnej . Z powyższych względów uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a . oddalił skargę.