II SA/Bd 349/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Bronisława S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego postanawia umorzyć postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2004 r., wydaną na podstawie art. 1 ust. 1, art. 17 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (jedn. tekst Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r.) oraz art. 27 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (jedn. tekst Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998 r. ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Bronisława S. od decyzji Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku stałego wyrównawczego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Od powyższej decyzji Bronisław S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd, orzekając w sprawach skarg na decyzje administracyjne, bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszym postępowaniu przedmiotem rozpoznania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004 r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, uregulowanego przepisami ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Z dniem 1 maja 2004 r. wymieniona ustawa straciła moc. Wchodząca natomiast w tym dniu w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zawiera w przepisie art. 149 zapis, zgodnie z którym z dniem wejścia w życie omawianej ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji ściśle określonych ustawą. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że zaskarżona decyzja wygasła z mocy prawa (ex lege), co jest równoznaczne z tym, że od dnia 1 maja 2004 r. wyeliminowana ona została z obrotu prawnego. W konsekwencji powoduje to bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – dalej zwanej p.p.s.a.). Potwierdzeniem dla takiego stanowiska jest teza zawarta w komentarzu J. P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Lexis Nexis W-wa 2004 (str. 235). Wprawdzie z istoty kasacyjnych kompetencji Sądu Administracyjnego wynika, że sprawa jest rozpatrywana na podstawie stanu faktycznego i prawnego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, to jednocześnie Sąd w konkretnej sprawie musiał uwzględnić zmianę stanu prawnego sprawiającą, że przedmiotowa decyzja przestała istnieć. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że rzeczą Sądu w postępowaniu rozpoznawczym byłoby zbadanie zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. W sytuacji, gdy nie występuje niezgodność decyzji z prawem, jaka uzasadniałaby wydanie orzeczenia o uchyleniu, stwierdzeniu nieważności lub niezgodności z prawem – Sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że skutkiem proceduralnym wyroku oddalającego skargę jest w istocie utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W sytuacji natomiast, gdy skarga podlega uwzględnieniu, Sąd uchyla zaskarżony akt (decyzję) w całości lub w części, albo stwierdza jego nieważność, bądź stwierdza jego wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że wyrok uchylający zaskarżoną decyzję wywołuje skutek taki, że uchylona decyzja traci moc obowiązującą w chwili uchylenia (ex nunc), co ma związek z konstytutywnym charakterem takiego orzeczenia. Inaczej jest przy stwierdzeniu nieważności decyzji, gdzie wyrok o charakterze deklaratoryjnym powoduje, że następstwa nieważnej decyzji znoszone są z mocą wsteczną (ex tunc). (por. L. Żukowski, R. Suwała Postępowanie administracyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis W-wa 2002 r. str. 276-277). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż wygaśnięcie decyzji zaskarżonej skargą czyniło niedopuszczalnym merytoryczne orzekanie w niniejszej sprawie. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby bowiem do tego, że w zależności od kierunku rozstrzygnięcia zawartego w wyroku, Sąd np. utrzymywałby w mocy albo uchylałby decyzję, która wcześniej wygasła. Z tych względów Sąd przyjął, że zaistniałe na mocy art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) wygaśnięcie decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) – czyniło bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wskutek skargi na pochodzącą sprzed dnia 1 maja 2004 r. decyzję organu odwoławczego w przedmiocie stałego zasiłku wyrównawczego, a w konsekwencji prowadziło do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.