I SA/Gd 608/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA BOGUSŁAW SZUMACHER /spr./ Sędziowie NSA ELŻBIETA RISCHKA MAŁGORZATA TOMASZEWSKA Protokolant MARZENA CYBULSKA po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi SYNDYKA MASY UPADŁOŚCI "A" SPÓŁKA z o.o. w UPADŁOŚCI w T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 6 marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1996 postanawia umorzyć postępowanie. I SA/Gd 608/01 U z a s a d n i e n i e Syndyk Masy Upadłości "A" Spółka z o.o. w upadłości w T. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargą z dnia 7 kwietnia 2001 r. decyzję Izby Skarbowej z dnia 6 marca 2001 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia 30 listopada 2000 r., na podstawie której "A" Spółce z o.o. w upadłości w T. określono zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1996 w kwocie 210.436,- zł wraz z odsetkami za zwłokę do dnia ogłoszenia upadłości Spółki. Po wyznaczeniu terminu rozprawy Syndyk Masy Upadłości poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że prawomocnym postanowieniem z dnia 17 stycznia 2003 r. wykreślono Spółkę "A" z Krajowego Rejestru Sądowego po ukończeniu postępowania upadłościowego. Z dołączonego do informacji odpisu postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy w T. z dnia 17 stycznia 2003 r. sygn. sprawy TO.VII NS-REJ.KRS/164/3/640 wynikało, że postępowanie upadłościowe ukończone zostało dnia 22 listopada 2002 r., zaś podmiot wykreślony został z Krajowego Rejestru Sądowego. Akta Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uzupełnione zostały o kserokopię decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2003 r. nr [...], na mocy której umorzono z urzędu zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1996 w kwocie 210.436,- zł. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – dalej jako "ustawa o p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Według przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy o p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Sformułowanie użyte w omawianym przepisie "z innych przyczyn" wskazuje na to, że poza wymienionymi expressis verbis w pkt. 1 i pkt. 2 art. 161 § 1 dwoma zdarzeniami powodującymi bezprzedmiotowość postępowania istnieje ponadto nie zamknięty katalog innych przyczyn bezprzedmiotowości postępowania. Istotne jest tylko to, że powodem umorzenia postępowania może być zdarzenie zaszłe w toku postępowania, tj. takie, które nie istniało przed jego wszczęciem, a wystąpiło dopiero w toku rozpoznawania skargi (por. J.P. Tarno – Komentarz do prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, W. Praw. "LEXIS NEXIS", str. 235). Jeżeli więc niewątpliwe powinno być, że w dacie wniesienia skargi Spółka posiadała zdolność sądową, to brak byłoby obecnie podstaw do odrzucenia skargi z uwagi na treść art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z § 2 ustawy o p.p.s.a. Niezasadne byłoby również zawieszenie postępowania z mocy art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z § 2 ustawy o p.p.s.a., gdyż upadłość nastąpiła przed zamknięciem rozprawy. Stanowisko to wzmocnić należy stwierdzeniem, że skutkiem wykreślenia Spółki z KRS, a przede wszystkim umorzenia zaległości podatkowej, odpadłaby podstawa do orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu Spółki (art. 116 Ordynacji podatkowej). W przeciwnym razie osoby te mogłyby dążyć do tego, żeby w postępowaniu sądowym dokonać kontroli decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, bowiem wynik tej kontroli mógłby mieć wpływ na zakres odpowiedzialności członków zarządu Spółki. Jeżeli się zatem zważy, że skutkiem umorzenia zaległości podatkowej, której wysokość stanowiła przedmiot skargi, jest jej brak, to tym samym Sąd nie mógłby w tym zakresie wyrokować, gdyż musiałby odnieść się do przedmiotu skargi, który już nie istnieje. Zatem nastąpiło zdarzenie będące trwałą przeszkodą powodującą niemożność prowadzenia postępowania, aż do zakończenia go merytorycznym orzeczeniem. W pewnym sensie omawiana sytuacja odpowiadałaby przesłance umorzenia postępowania określonej w art. 355 § 1 k.p.c. w ten sposób, że wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne. Skoro jednak przepis art. 161 § 1 ustawy o p.p.s.a. takiej przesłanki nie wymienia wprost, to jednakże stan faktyczny sprawy zezwala na zajęcie uprawnionego stanowiska, że w sprawie niniejszej postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na umorzenie zaległości podatkowej, której wysokość określono w decyzji pierwszoinstancyjnej utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją. Dodać należy ponadto, iż zgodnie z przepisem art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa wskutek umorzenia zaległości podatkowej. W konkluzji zatem stwierdzić należy, że postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe z innej przyczyny (art. 161 § 1 pkt 3 ustawy o p.p.s.a.) wtedy, gdy organ podatkowy I instancji odrębną decyzją umarza zaległość podatkową, której wysokość określona została w decyzjach zaskarżonych do sądu administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, jak w postanowieniu.