II SAB/Rz 26/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie AWSA Magdalena Józefczyk NSA Jerzy Solarski /spr./ Protokolant: ref. - staż Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w W. na bezczynność Kuratora Oświaty w R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej zobowiązuje Kuratora Oświaty do załatwienia wniosku Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w W. z dnia [...]r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania wyroku; zasądza od Kuratora Oświaty na rzecz Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w W. kwotę 375 zł /trzysta siedemdziesiąt pięć złotych/ tytułem kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 26/04 UZASADNIENIE W skardze z daty W., 22.06.2004 r. Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy zarzucił Kuratorowi Oświaty w R. bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej. Związek wniósł o zobowiązanie Kuratora do udzielenia informacji w zakresie i w sposób określony we wniosku z dnia 19.04.2004 r. ewentualnie wy-dania decyzji odmownej w sprawie. Uzasadniając skargę działający za Krajowy Zarząd Związku jego Wiceprezes podał, że wnioskiem z 19.04.2004 r. Związek zażądał od organu udzielenia informacji publicznej. Pomimo upływu ustawowego terminu informacja w sposób żądany nie została udostępniona ani nie została wydana decyzja odmowna. Bezczynność organu została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa co nastąpiło w dniu 18.05.2004r. Wezwanie to było bezskuteczne. Jeśli chodzi o stanowisko organu odnośnie do sposobu udzielenia informacji to przepisy nie przewidują takiego działania po stronie organu, a decydentem co do sposobu udostępnienia informacji jest wnioskodawca. Odpowiadając na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej odrzucenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie przyznał, że w dniu 22.04.2004 r. skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie mu wszystkich kserokopii decyzji wydanych przez organ w zakresie uznania kierunku studiów za zbliżony. Na wniosek ten organ udzielił odpowiedzi 5.05.2004 r. W dniu 24.05.2004r. strona skarżąca wezwała Kuratora do usunięcia naruszenia prawa, na co uzyskała pismem z dnia 3.06.2004 r. informację o braku możliwości przesłania kserokopii wszystkich decyzji. Jednocześnie zaproponowano wnioskodawcy wgląd do dokumentów w siedzibie organu. Wnioskodawca z możliwości tej nie skorzystał. W piśmie procesowym z daty W., 14.07.2004 r. występujący w imieniu Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w W. pełnomocnik podtrzymał skargę i jednocześnie wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do udostępnienia informacji publicznej w zakresie i w sposób określony we wniosku skarżącego z 19.04.2004r. albo wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów procesu w łącznej kwocie 375 zł. Podkreślił przy tym, że skarga na bezczynność stanowi środek wymuszenia na zobowiązanym zachowań przewidzianych w ustawie. Po złożeniu wniosku organ był wezwany do usunięcia naruszenia prawa gdzie jasno podkreślono, że Kurator nie jest uprawniony do ograniczenia form udostępnienia informacji. Wynika to z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie jest załatwieniem wniosku pismo organu, gdyż załatwienie wniosku następuje albo poprzez udostępnienie informacji w sposób i w zakresie żadnym we wniosku albo poprzez wydanie stosownej decyzji. Końcowo pełnomocnik naprowadził, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji nie jest upoważniony do oceny zasadności wniosku ani do narzucania jednego z możliwych sposobów udostępnienia informacji. W szczególności organ nie wykazał, że nie ma możliwości technicznych wykonania kserokopii żądanych dokumentów. Do pisma procesowego - poza pełnomocnictwem -dołączona została uchwała Krajowego Zarządu Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego z dnia 22.06.2004r. o wniesieniu skargi na bezczynność Kuratora Oświaty w R./§ 1/ oraz upoważniająca do czynności i reprezentowania Związku w tej sprawie przed sądami administracyjnymi przez prezesa lub upoważnionego przez prezesa jego zastępcę. Załączono jednocześnie upoważnienie Prezesa Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego – J.B. z daty W., 22.06.2004 r. udzielone Wiceprezesowi T. W. do podpisania i wniesienia w imieniu Związku skargi na bezczynność Kuratora Oświaty w R. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Poza sporem pozostaje, że wnioskiem z daty W, 19.04.2004r. (data wpływu do organu - 22.04.2004r.) Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy w W. wystąpił do Kuratora Oświaty w R. o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie Związkowi kserokopii wydanych przez Kuratora w okresie od 10.2002r. do 03.2004r. decyzji ustalających, czy ukończony kierunek studiów jest zgodny lub zbliżony z nauczanymi w gimnazjum oraz w liceum lub technikum przedmiotami: matematyka, fizyka, chemia, informatyka i technika. W odpowiedzi na ten wniosek Kurator Oświaty w R. pismem z dnia 5.05.2004r. poinformował wnioskodawcę, że powyższe informacje udostępni poprzez wgląd do dokumentów urzędowych bezpośrednio w Kuratorium, z zachowaniem ustawy o ochronie danych osobowych lub przesłanie przedmiotowych informacji w formie danych statystycznych, wzywając jednocześnie wnioskodawcę o wskazanie jednej z proponowanych form udostępnienia informacji publicznej. W nawiązaniu do tego pisma Związek w dniu 18.05.2004r. (data wpływu do organu - 24.05.2004r.) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z bezczynnością w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej stosownie do wniosku z 19.04.2004r. W wezwaniu tym zaznaczono, że Kurator nie jest uprawniony do ograniczania formy udostępnienia informacji, co wynika z art.14 ust.1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Odpowiadając na to wezwanie Kurator zarzut bezczynności uznał za nietrafny i podkreślił, że zaproponował w jaki sposób informacja może być udzielona; wnioskodawca nie wskazał żadnej z proponowanych form. Nadto organ stwierdził, że żądanie objęte wnioskiem nie dotyczy faktów lecz stosowania prawa w indywidualnych sprawach z zakresu informacji publicznej. Oznacza to, że skoro żądanie nie dotyczy informacji publicznej organ powiadamia jedynie wnoszącego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Na wstępie należy rozstrzygnąć, czy żądanie udzielenia informacji wg wniosku z dnia 19.04.2004r. dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. nr 112, poz.1198 ze zm.). Definicję "informacji publicznej" zawiera art. 1 ust.1 ustawy stanowiąc, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Definicja ta w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładana jest w ten sposób, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy i art. 61 Konstytucji informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym, lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. /.../ Za taką wykładnią przemawia także treść art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, gdyż wskazuje wyjątki od zasady udostępnienia, przy czym wyjątki te dotyczą właśnie informacji publicznych. Tym samym akta sprawy administracyjnej (jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych, tj. organów administracji publicznej) stanowią informację publiczną (zob. wyrok z dnia 30.10.2002r. sygn. II SA 1956/2002 - Monitor Prawniczy 2002/23 str. 1059). Przy takiej definicji stwierdzić należy, że żądanie zawarte we wniosku z 19.04.2004r. dotyczy informacji publicznej, skoro skierowane zostało do Kuratora Oświaty, będącego organem władzy publicznej i dotyczy konkretnych wiadomości (rozstrzygnięć) wytworzonych przez tą władzę. Naczelną zasadą ustawy o dostępnie do informacji publicznej jest udostępnienie, tej informacji na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust.1). Wyjątki od tej zasady dotyczą sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1; w takim przypadku podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art.13 ust.2). Drugi natomiast wyjątek dotyczy sytuacji, gdy podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (art.15 ust.2 ustawy). Zasadą omawianej ustawy jest również, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art.14 ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku - podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art.14 ust.2). Dopełnieniem wskazanych unormowań w ujęciu procesowym jest art.16 ustawy który stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Uwzględniając przedstawione powyżej regulacje stwierdzić należy, że Kurator Oświaty pozostaje w bezczynności odnośnie do wniosku z dnia 19.04.2004r.: nie udzielił wnioskodawcy informacji w sposób wskazany we wniosku, jak również nie powiadomił Związku o przyczynach braku możliwości udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem w trybie art.14 ust.2 ustawy. Powiadomieniem takim nie jest bowiem pismo Kuratora z dnia 5.05.2004r. (zawiadamiającego wnioskodawcę o możliwości udostępnienia informacji poprzez wgląd do dokumentów urzędowych bezpośrednio w Kuratorium, z zachowaniem ustawy o ochronie danych osobowych lub przesłanie przedmiotowych informacji w formie danych statystycznych, przy wezwaniu do wskazania jednej z proponowanych form udostępnienia informacji publicznej), gdyż działanie podjęte w trybie wskazanego ostatnio przepisu wymaga podania przyczyn braku możliwości udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazania terminu, w którym wnioskodawca powinien zająć stanowisko co do wskazanego sposobu udzielenia informacji. Pismo Kuratora tych elementów nie zawiera. Niezależnie od tego -gdyby Kurator wskazane pismo traktował jako mające swe oparcie w art.14 ust.2 ustawy, to po upływie terminu przewidzianego tym przepisem powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art.14 ust.2 zdanie drugie). Tymczasem decyzja taka nie została podjęta. Zatem konkluzja jest taka, że organ pozostaje w bezczynności. Końcowo należy zaznaczyć, że udostępnienie informacji jest czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 - zwaną dalej P.p.s.a.). i w przypadku bezczynności skarga do sądu administracyjnego musi być poprzedzona wezwaniem, o jakim mowa w art.52 § 3 P.p.s.a. Z akt wynika, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Kuratora wnioskodawca wyczerpał tryb przewidziany wskazanym wyżej przepisem; tym samym skarga podlegała rozpoznaniu, jako wniesiona z zachowaniem wymogów określonych w art.52 § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku, w oparciu o art. 149 P.p.s.a.; orzeczenie o kosztach uzasadnia art.200 w zw. z art.205 § 2 ustawy.