II SAB/Wa 97/04
WyrokWSA w Warszawie2004-08-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Asesor WSA Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności czy jej bezczynność w tym zakresie podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Spółdzielnie mieszkaniowe, jako podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym, podlegają przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność spółdzielni w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w tym kopii faktur, stanowi naruszenie tej ustawy i podlega kognicji sądu administracyjnego, który może zobowiązać spółdzielnię do załatwienia wniosku. Natomiast żądania dotyczące zwrotu kwot pobranych przez spółdzielnię należą do spraw wewnątrzspółdzielczych i nie podlegają właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący L.P. złożył skargę na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w tym kopii faktur na zakup wodomierzy oraz zwrotu bezprawnie pobranych kwot. Spółdzielnia argumentowała, że żądania skarżącego nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej. W trakcie postępowania skarżący sprecyzował, że jego skarga dotyczy pisma z dnia 30 grudnia 2002 r., a nie jak pierwotnie wskazywał, pisma z dnia 16 lipca 2003 r. Spółdzielnia nie przedstawiła dowodu doręczenia odpowiedzi na pismo skarżącego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w W. do załatwienia wniosku skarżącego L.P. z dnia 30 grudnia 2002 r. w zakresie udostępnienia kopii faktur na zakup wodomierzy w terminie 14 dni. W pozostałej części skargę odrzucił i zasądził od Spółdzielni na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Asesor WSA Jacek Fronczyk (spraw.) Protokolant: apl. prok. Anna Jednorałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi L.P. na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., ul. [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) zobowiązuje Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w W. do załatwienia, w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego wyroku wraz z uzasadnieniem, wniosku skarżącego L.P. z dnia 30 grudnia 2002r. w zakresie udostępnienia kopii faktur na zakup wodomierzy do budynku przy ul. [...] w W.; 2) w pozostałej części skargę odrzuca; 3) zasądza od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na rzecz skarżącego L.P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
W dniu 18 marca 2004r. L.P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. polegającą na nieudzieleniu przez Spółdzielnię odpowiedzi na jego pismo z dnia 16 lipca 2003r.. Skarżący powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2002r. o sygnaturze akt II SAB 113/02, wniósł o zobowiązanie Zarządu i Rady Nadzorczej Spółdzielni do udzielenia odpowiedzi na jego pismo z dnia 16 sierpnia 2003r. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.).
W odpowiedzi na skargę Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wniosła o jej odrzucenie "z uwagi na brak drogi sądowej w postępowaniu administracyjnym, ewentualnie o oddalenie skargi". W uzasadnieniu swego stanowiska Spółdzielnia podała, że pismem z dnia 30 grudnia 2002r. skarżący domagał się udostępnienia kopii faktur na zakup wodomierzy i firmy, która przeprowadziła modernizację hydrowęzła przy ul. [...] w W. Ponadto skarżący wystąpił o natychmiastowy zwrot, wszystkim mieszkańcom, bezprawnie pobranych przez Spółdzielnię kwot wraz z należnymi odsetkami. Spółdzielnia podała, że nie udzieliła skarżącemu odpowiedzi, gdyż domaga się on określonego zachowania się i podjęcia określonych czynności. Wskazała, że kwestie, które porusza nie podlegają regulacji o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia 1 czerwca 2004r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową [...] do nadesłania pism skarżącego z dnia 16 lipca 2003r. i 16 sierpnia 2003r..
W wykonaniu wezwania Spółdzielnia przesłała kopię pisma skarżącego z dnia 16 lipca 2003r. wraz z kopią udzielonej mu odpowiedzi. Wynika z niej, że każdy mieszkaniec ma prawo wglądu do dokumentów księgowych Osiedla, którymi dysponuje Rada Osiedla, a w sytuacji istnienia wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń, skarżący może skontaktować się bezpośrednio z Radą. Spółdzielnia nie przedstawiła jednak dowodu doręczenia przedmiotowego pisma L.P. Nadesłała natomiast kserokopię strony z pocztowej książki nadawczej
listów poleconych jako dowód nadania listu z dnia 21 sierpnia 2003r. kierowanego do skarżącego.
Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004r. L.P. złożył oświadczenie do akt, że żadnej odpowiedzi na swoje wystąpienie od Spółdzielni nie otrzymał.
W dniu 12 lipca 2004r. L.P. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pismo informujące o tym, iż w wyniku jego błędu w skardze mylnie określił pismo, które skierował do Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z żądaniem udzielenia informacji. Wskazał, że pismo, które powinno być objęte skargą to pismo z dnia 30 grudnia 2002r..
Na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2004r. skarżący oświadczył, że w skardze, którą skierował do WSA w Warszawie zaistniała pomyłka, bowiem skarga dotyczy bezczynności Spółdzielni w przedmiocie nieudzielenia informacji na pismo z dnia 30 grudnia 2002r., a nie -jak zostało to podane w skardze - na pismo z dnia 16 lipca 2003r.. Oświadczył również, że na powyższe pismo nie otrzymał żadnej odpowiedzi oraz wniósł o zasądzenie poniesionych kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W takim zakresie, w jakim L.P. sprecyzował wniesioną w dniu 18 marca 2004r. skargę, treść udzielonej przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] odpowiedzi pozostaje właściwa, albowiem Spółdzielnia formułując swoje stanowisko procesowe odniosła się do pisma z dnia 30 grudnia 2002r., a nie -jak pierwotnie podawał skarżący - do pisma z dnia 16 lipca 2003r..
Wbrew twierdzeniom Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) ma zastosowanie również do spółdzielni mieszkaniowych, co wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny. Spółdzielnie mieszkaniowe należą bowiem do grupy podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Żądane przez skarżącego informacje należą też - w części dotyczącej faktur - do grupy informacji publicznych wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy.
Dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Organ może odmówić udzielenia informacji z uwagi na ochronę
tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. W zależności od rodzaju tajemnicy wnioskodawcy służy wówczas, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, bądź skarga do sądu administracyjnego, bądź powództwo do sądu powszechnego (art. 22 ustawy).
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko organu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji przybiera, jak wskazano powyżej, procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
Sąd przyjął za zasadny jedynie ten zarzut skarżącego, który dotyczy bezczynności w zakresie udostępnienia żądanych faktur. W tej mierze Spółdzielnia nie udzieliła bowiem żadnej odpowiedzi. Dlatego w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zobowiązał organ do załatwienia wniosku L.P., bądź poprzez udzielenie stosownej informacji, bądź wydanie decyzji o odmowie, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych, łącznie z prawem wniesienia skargi do sądu właściwego ze względu na przyczynę odmowy.
Natomiast w tej części żądań skarżącego, które dotyczą zwrotu bezprawnie pobranych przez Spółdzielnię kwot wraz z należnymi odsetkami, mamy do czynienia ze sprawą z zakresu postępowania wewnątrzspółdzielczego. W myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982r. -Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003r. Nr 188, poz. 1848) postępowanie wewnątrzspółdzielcze nie ma charakteru postępowania administracyjnego, a po wyczerpaniu tego trybu postępowania członkowi spółdzielni przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego.
Powyższe wskazuje, że skarga w tym zakresie nie podlega właściwości sądu administracyjnego, toteż na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tej części skargę odrzucił.
W oparciu o art. 200 i art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na rzecz L.P. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pomimo częściowego uwzględnienia skargi Sąd nie skorzystał z przepisu art. 206 ww. ustawy mając na względzie długotrwałą bezczynność Spółdzielni.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło