II SA/Po 82/04
WyrokWSA w Poznaniu2004-09-03
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy, w braku uchwalonych ogólnych zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez zarząd, może wyrazić zgodę na wniesienie nowych udziałów do spółki w drodze indywidualnej uchwały?Ratio decidendi
Rada gminy nie ma upoważnienia do wydawania zgody na wnoszenie udziałów i akcji do spółek prawa handlowego w drodze indywidualnych uchwał, jeśli nie zostały wcześniej uchwalone ogólne zasady w tym zakresie. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "g" ustawy o samorządzie gminnym dotyczy określania abstrakcyjnych i generalnych reguł postępowania, a nie indywidualnych zgód. Wniesienie udziałów do spółki należy do kompetencji zarządu gminy.Stan faktyczny
Wojewoda L. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...]10.2003 r., która wyraziła zgodę na wniesienie nowych udziałów do Spółki "A" w Z. przez objęcie 4 nowych udziałów o wartości [...]zł każdy i pokrycie ich wkładem pieniężnym. Skarżący zarzucił istotne naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "g" ustawy o samorządzie gminnym, twierdząc, że rada nie ma kompetencji do wydawania indywidualnych zgód na wnoszenie udziałów, a jedynie do określania ogólnych zasad. Rada Miejska w odpowiedzi podniosła, że określenie zasad nie jest obowiązkiem, a w braku spółek, zgoda jest wystarczająca.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i orzekł, że uchwała nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 września 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Wojewody L. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia wkładów do spółki z udziałem gminy; I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. /-/E. Podrazik /-/J.Szaniecka /-/A.Łaskarzewska
II SA/Po 82/04
UZASADNIENIE
Uchwałą nr [...] z dnia [...]10.2003 r. Rada Miejska w G., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "g" ustawy z dnia 08.03.1999 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142 poz. 1591 z 2001 r.) postanowiła wyrazić zgodę na wniesienie nowych udziałów do Spółki "A" w Z. przez objęcie 4 nowych udziałów o wartości [...]zł każdy i pokrycie ich wkładem pieniężnym.
Od powyższej uchwały skargę złożył Wojewoda L., domagając się stwierdzenia jej nieważności i zarzucając jej istotne naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "g" ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z wymienionym wyżej przepisem do wyłącznej kompetencji rady gminy należy podejmowanie decyzji w sprawie określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez wójta, a więc uchwalanie norm o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, a nie indywidualnym i konkretnym, przepis ten nie zawiera upoważnienia dla rady do wydawania zgody na wnoszenie udziałów i akcji do spółek prawa handlowego w drodze indywidualnych uchwał. Brzmienie tego przepisu wskazuje, iż w przypadku nie uchwalenia ogólnych zasad wnoszenia wkładów rada nie ma możliwości wydawania w tej sprawie indywidualnych zezwoleń. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym stanowią lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu spółek handlowych i kodeksu cywilnego w zakresie wnoszenia wkładów do spółek, co wynika z art. 12 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej i dlatego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Rada Miejska w G. w odpowiedzi na skargę podniosła, iż uchwalanie zasad wnoszenia udziałów i akcji do spółek jest uprawnieniem rady, a nie jej obowiązkiem, w przypadku gdy gmina jest wspólnikiem tylko w jednej spółce określenie wskazanych zasad jest zbędne, wystarczające jest wówczas, że rada wyrazi zgodę na wniesienie udziałów, rada nie wkroczyła w kompetencje burmistrza i nie nakazała mu wniesienia udziałów, wyraziła jedynie aprobatę, w tej sytuacji rada nie naruszyła prawa w sposób istotny i Wojewoda winien co najwyżej ograniczyć się do stwierdzenia na podstawie art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, iż uchwałę wydano z nieistotnym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie odnieść się należy do kwestii zachowania przez skarżącego Wojewodę L. terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy i oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie wynika, iż przedmiotowa uchwała z dnia [...]10.2003 r. przekazana została Wojewodzie jako organowi nadzoru najpóźniej w dniu 31.10.2003 r. Skarżący w terminie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1999 r. o samorządzie gminnym nie skorzystał z przysługujących mu jako organowi nadzoru uprawnień, zaś w dniu 14.01.2004 r. (data nadania na poczcie) wniósł przedmiotową skargę. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.09.2002 r. w sprawie III SA 1361/02 (ONSA 2003/4/136), iż wniesienie skargi w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest ograniczone terminem 30 dni od daty upływu terminu z art. 91 ust. 1 tejże ustawy. W art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie określono żadnego terminu końcowego do wniesienia skargi, jednocześnie zaś w art. 102a powyższej ustawy wskazano, iż m.in. do skarg wnoszonych na zasadzie art. 93 tejże ustawy nie stosuje się przepisu art. 52 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w konsekwencji także art. 53 § 2 ostatnio wymienionej ustawy. W związku z uregulowaniem terminu do dokonywania czynności nadzorczych w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie można też stosować do skarg z art. 93 ust. 1 ustawy terminu z art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym zakresie podzielić należy argumentację przytoczoną w glosach krytycznych do wymienionego postanowienia NSA Zbigniewa Kmieciaka i Zygmunta Niewiadomskiego (OSP 2003/4/49). Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż organ nadzoru nie jest ograniczony terminem końcowym do wniesienia skargi w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została w terminie.
Podstawą prawną zaskarżonej uchwały jest art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "g" ustawy o samorządzie gminnym. W myśl tego przepisu do wyłącznej kompetencji rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez zarząd. Podzielić należy w pełni argumentację skargi, iż gdy mowa jest o zasadach, należy przez to rozumieć podstawowe reguły postępowania obowiązujące w określonej dziedzinie, norm o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, a nie indywidualnym i konkretnym. Przepis ten nie zawiera natomiast upoważnienia dla rady do wydawania zgody na wnoszenie udziałów i akcji do spółek prawa handlowego w drodze indywidualnych uchwał. Brzmienie tego przepisu wskazuje, iż w przypadku nie uchwalenia ogólnych zasad wnoszenia wkładów rada nie ma możliwości wydawania w tej sprawie indywidualnych zezwoleń. Wynika to również z przepisu art. art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym gospodarowanie mieniem komunalnym należy do zadań zarządu. Podkreślić należy, że ustawodawca w przedmiotowym przepisie nie zawarł z regulacji analogicznej do tej z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" ustawy. Podzielić należy pogląd, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym stanowią lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu spółek handlowych i kodeksu cywilnego w zakresie wnoszenia wkładów do spółek, co wynika z art. 12 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej i dlatego muszą być interpretowane ściśle, a nie rozszerzająco. W istocie rada gminy nie ma obowiązku uchwalenia zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez zarząd, jednak w braku takich zasad nie może wkraczać w kompetencje zarządu. W niniejszej sprawie doszło więc do naruszenia przez radę kompetencji ustawowych, które należą do zarządu. Wadliwość ta stanowi istotne naruszenie prawa, w związku z czym zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska
Brak podpisu sędziego
spowodowany jest jego
nieobecnością
/-/ A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło