II SA/Kr 3854/01

WyrokWSA w Krakowie2004-09-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na podstawie dekretu z 1949 r. na cele budowy szkoły podstawowej i boisk, a następnie częściowo utwardzona i wykorzystywana jako droga dojazdowa i parking, podlega zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na tej działce, a wydano decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji "Park Miejski"?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, w szczególności celu wywłaszczenia działki nr 5 oraz jej zbędności na ten cel. Należy ściśle interpretować cel wywłaszczenia i ocenić zbędność nieruchomości zgodnie z definicją ustawową, uwzględniając zakaz przeznaczenia nieruchomości na inne cele niż określone w decyzji o wywłaszczeniu.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonych w 1954 r. na cele budowy szkoły podstawowej i boisk oraz ośrodka akademickiego. Twierdzili, że nieruchomości te stały się zbędne na cel wywłaszczenia, gdyż inwestycje zrealizowano poza ich granicami, a jedna z działek została objęta decyzją o warunkach zabudowy dla inwestycji "Park Miejski". Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu, organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, a następnie organ pierwszej instancji ponownie odmówił zwrotu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądził od Wojewody na rzecz H. K. kwotę 30 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Małgorzata Brachel-Ziaja ( spr.) Protokolant : Edyta Domagałska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2004r. sprawy ze skargi H. K. M. K. i A. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz H. K. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 3854/01 UZASADNIENIE Skarżący : H.K. , M.K. i A.K. , wnioskiem z dnia 31.07.1998 r. wystąpili o zwrot wywłaszczonych nieruchomości stanowiących działki nr 1 i nr 3 w obr. [...]. Na uzasadnienie swojego żądania podali, że nieruchomości te stanowiły własność ich rodziców F. i J.K. , a zostały wywłaszczone w 1954 r. na podstawie dekretu z dn. 26.04.1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. - Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. , Wydział Społeczno -Administracyjny z dn. [...]. 1954 r. . Nr, [...] zostały wywłaszczone; cześć parcel gruntowych [...]. kat. [...] , [...] i parcela budowlana [...] kat.[...] wpisana do Iwh [...] położonych na terenie b. gminy kat. N. w K. - pod "budowę szkoły podstawowej nr [...] i boisk". - Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z dn. [...] 1954 r. Nr [...], Wydział Społeczno Administracyjny, została wywłaszczona część parceli gruntowej ozn. [...]. kat, [...] - "pod budowę ośrodka akademickiego" Skarżący podają, że wywłaszczony teren pod budowę szkoły od początku nie był potrzebny do realizacji celu wywłaszczenia, gdyż inwestycję zrealizowano poza jego granicami, podobnie, jak grunt wywłaszczony pod budowę ośrodka akademickiego. Tylko niewielka część wywłaszczonego gruntu znajduje się wewnątrz ogrodzenia "ośrodka akademickiego" reszta działki, jako zbędna na cel wywłaszczenia weszła w skład działki, nr 1 , której obecnie właścicielem jest Skarb Państwa Przedmiotowe działki obecnie oznaczone nr 3 , 4 stanowią własność Skarbu Państwa i Gminy K. Znajdują się poza ogrodzeniami obiektów na budowę których zostały wywłaszczone, i jako zbędne na cel wywłaszczenia polegają zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli. Skarżący wykazali postanowieniami Sądu Rejonowego dla K. że nabyli prawa do spadku po zmarłych rodzicach F. J. K/ 1/3 każdy z nich. Organ I instancji - Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]. 03. 2001 r. Nr: [...] odmówił zwrotu działek nr 5 o pow. 1013 m2 i nr 6 o pow. 970 m2 obr. [...] . m. K. (odpowiadające wywłaszczonej części parcel i. Kat. [...], [...], [...] i [...] b. gminy kat. N. ) W uzasadnieniu decyzji organ orzekający dokonał ustaleń, tożsamości wnioskowanych do zwrotu działek z wywłaszczonymi. Po wywłaszczeniu nastąpiły podziały działek i wprowadzono nowe ich oznaczenia. Działki objęte żądaniem zwrotu odpowiadają obecnie oznaczeniami podanym w osnowie decyzji i stanowią własność Gminy K. Z motywów decyzji wynika, że brak jest podstaw do uznania przedmiotowych nieruchomości za zbędne na cel wywłaszczenia. Na działkach tych miała nastąpić realizacja budowy ośrodka akademickiego, szkoły podstawowej i boisk. Działka nr 5 stanowi w części asfaltową drogę, a w części nie urządzony trawnik dochodzący do ogrodzenia Domu Akademickiego. Powyższa droga jest bez dojazdu od strony ulicy [...], zamknięta dla pojazdów, usytuowana pomiędzy [...] nr [...]. Jednak jest przydatna, jako miejsce postoju dla samochodów. Natomiast druga wnioskowana do zwrotu działa nr 6 stanowi teren zielony przy deptaku tzw [...], dla której to inwestycji pod nazwą "Park Miejski [...]" Etap II na odcinku od ul. [...], Zakład Gospodarki Komunalnej uzyskał decyzję z dnia [...].1998 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu , celem uporządkowania terenu wokół deptaku wybudowanego na korycie potoku [...]., co uzasadnia odmowę zwrotu tej działki na rzecz poprzednich właścicieli. Od decyzji tej odwołanie wnieśli wszyscy skarżący zarzucając, że została wydana z naruszenie przepisów; - postępowania administracyjnego gdyż nie brali udziału w oględzinach terenu i nie mogli odnieść się do sytuacji istniejącej na działce, - ustawy o gospodarce nieruchomościami gdyż cel, dla którego przedmiotowe działki zostały wywłaszczone nie został zrealizowany , a to: budowa ośrodka akademickiego i budowa szkoły podstawowej i z tego względu podlegają one zwrotowi.. Skarżący zwracaj ą uwagę na bezsporny fakt, że zamierzone inwestycje zostały zrealizowane poza obrębem żądanych do zwrotu działek. Zaprzeczyli też, by na działce nr . 5 była urządzona droga. Wyasfaltowana "przy okazji wyborów" w latach 70 część . działki znajdująca się pomiędzy Domem Akademickim , a Szkołą Podstawową nr [...] nie stała się ulica gdyż nie ma do niej dojazdu od strony ul. [...], jest zamknięta dla pojazdów. Budowa ulicy wymaga pozwolenia na budowę , podczas gdy w postępowaniu nie przedstawiono żądnych dokumentów stwierdzających, iż część przedmiotowej działki może być drogą w rozumieniu ustawy. Każdy z powstałych obiektów tj. dom akademicki i szkoła mogą w pełni funkcjonować bez wnioskowanej do zwrotu działki, zaś fakt, że była w czasie budowy tych obiektów wykorzystywania czasowo, jako zaplecze budowy nie świadczy, że nadal jest potrzebna . Inwestycje ukończono w latach 1955 -1956 i od tego czasu stała się zbędna. Za względu na sposób nabycia , nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tymczasem wbrew bezwzględnemu obowiązkowi wynikającemu z art. 136 ust. 1 u.g.n. została wydana decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. "Park Miejski [...]". Jest to więc zmiana przeznaczenia działek , sprzeczna z celem określonym w wywłaszczeniu. Już sam fakt wydania decyzji o budowie Parku Miejskiego stanowi samoistną przesłankę do stwierdzenia zbędności na cel wywłaszczenia. Organ odwoławczy - Wojewoda decyzją z dnia [...]. 05. 2001r Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzeniu przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał, że nie zostały wyjaśnione przez organ orzekający istotne okoliczności sprawy, a w szczególności kwestia zbędności terenu dla celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Dalej zaś naprowadza, że wywłaszczenie nastąpiło na podstawie przepisów dekretu z dn. 26.04. 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Unormowania dekretu nie przewidywały szczegółowego określenia celu wywłaszczenia. Regułą było określanie celu wywłaszczenia, jako realizacji narodowych planów gospodarczych. Ponieważ nigdzie nie został skatalogowany rodzaj inwestycji obejmowanych planami gospodarczymi, to oznacza, że realizacja tych planów była równoznaczna z zamierzeniami wykonawców. W przypadku wywłaszczonej dz. nr 5 na podstawie zapisów samych decyzji możliwe było ustalenie , że nieruchomość została wywłaszczona dla potrzeb Zarządu Ośrodków Akademickich oraz pod budowę ośrodka szkolnego i boisk. Z materiału zgromadzonego wynika, że ten teren jest zajęty przez dojazdową drogę do ośrodka akademickiego, trawnik i bramę wjazdowa od strony ul. [...] Teren ten w czasie budowy był wykorzystywany czasowo, jako jej zaplecze, a inwestycję ukończono w latach 1955 -56 r . .Następnie brama wjazdowa była czasowo wykorzystywana dla eksploatacji kotłowni, która obecnie nie funkcjonuje. Jednak droga dojazdowa jest z jednym z elementów, który umożliwia prawidłowe funkcjonowanie Akademika. Sami wnioskodawcy wskazują, że droga została wyasfaltowana w latach 70-tych XX w. dla potrzeb działającej w szkole komisji wyborczej, co dowodzi, że w przeszłości, teren ten był wykorzystywany zgodnie do potrzeb szkoły i wiązało się to z określonymi inwestycjami. Okoliczność, że droga dojazdowa nie była i nie jest jedyną do ośrodka akademickiego i do szkoły nie ma wpływu na ocenę przydatności tej działki. Wobec tego, ze ośrodek akademicki i szkoła zostały zrealizowane zgodnie z celem wywłaszczenia, a część tego kompleksu stanowiła droga dojazdowa wraz z fragmentem zieleni, to późniejsza zmiana sposobu wykorzystywania nieruchomości nie skutkuje koniecznością jej zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela. Z chwilą realizacji obiektu; roszczenia poprzedniego właściciela o zwrot tej nieruchomości wygasły. Natomiast, co do dz. nr 6 powstałej z części parceli [...], wywłaszczonej nieruchomości, organ odwoławczy stwierdził, że nie zostały rozważony przez organ I instancji całokształt okoliczności gdyż w dacie wniosku o zwrot tej działki był to nieużytek. Bez znaczenia dla oceny zbędności tej działki jest okoliczność, że w roku 1998 wydano dla decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu , bowiem planowana tą decyzją inwestycja jest inna niż ta, która była celem wywłaszczenia. Choć zaskarżona decyzja jest w części zdaniem organu odwoławczego prawidłowa, to jednak z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 15 i 136 kpa określające granice postępowania przed organem odwoławczym , należało ją w całości uchylić. Decyzją z dn. [...]. 09 2001 r. Nr [...] organ pierwszej instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówił zwrotu działki 5 na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli, podając w motywach uzasadnienia, że została ona zagospodarowana na cel wywłaszczenia jakim była "budowa szkoły i potrzeby Zarządu Ośrodków Akademickich" gdyż jest użytkowana, jako droga i parking, zarówno przez mieszkańców domu akademickiego i jego służby techniczne, jak i przez Szkołę Podstawową. Zagospodarowanie działki zgodnie z celem wywłaszczenia powoduje, iż późniejsze odmienne jej wykorzystanie przez Skarb Państwa lub Gminę nie daje poprzedniemu właścicielowi podstaw do występowania z roszczeniem przysługującym mu z art. 136 ust. Skoro działka jest zagospodarowana jako droga ,wprawdzie bez dojazdu od ul. [...] ( zamknięta dla pojazdów) ale jest miejscem postoju samochodów przed Domem Akademickim i to znaczy, że jest jednym z elementów, który umożliwia prawidłowe funkcjonowanie tego obiektu. Jednocześnie organ pierwszej instancji podał, że zgodnie z wnioskiem spadkobierców z dnia 13.06. 2001 r. o wydanie odrębnych decyzji , co do każdej działki, wydał decyzję tylko w przedmiocie działki nr 5 , a odnośnie zwrotu działki nr 6 odrębna decyzja zostanie wydana w terminie późniejszym. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli wszyscy wnioskodawcy domagając się jej uchylenia . Skarżący zarzucili, ze decyzja została oparta na błędnych, niezgodnych ze stanem faktycznym ustaleniach. Szkoła wraz z boiskiem stanowi teren ogrodzony, ozn. na mapie ewidencyjnej, jako działka nr [...] , a Ośrodek Akademicki, jako działka . nr [...] stanowi samodzielny ogrodzony teren z urządzonymi drogami, oświetleniem boiskiem sportowym, parkingami, drogami wewnętrznymi z wjazdem od strony ul.[...]. Przedmiotowa działka nr 5 znajduje się poza obrębem ogrodzonych terenów akademika i szkoły. Już sam fakt, że działka ta znajduje się poza ogrodzeniami świadczy, że stała się zbędna na cel wywłaszczenia .Na działce tej znajduje się dziko rosnąca zieleń tzw nie urządzony trawnik i droga asfaltowa; bez dojazdu od strony ul. [...], zamknięta dla pojazdów . Działka została wyasfaltowana , bez odpowiednich decyzji i pozwolenia na budowę drogi. Dla funkcjonowania obiektów, pod które nastąpiło wywłaszczenie droga ta jest zbędna. Przedmiotowa działka została objęta decyzją z dn. [...].1998 r. nr [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "Park Miejski [...]", która określa teren działki, jako "współdziałający z parkiem", przewiduje na niej komunikacje pieszą, zieleń i ścieżkę rowerową. Fakt zmiany celu na wywłaszczonym gruncie poprzez wydanie powyższej decyzji w.z.i z.t. stanowi samoistną przesłankę do stwierdzenia jego zbędności na cel wywłaszczenia. Organ odwoławczy – Wojewoda decyzją z dnia [...].11.2001 r. Nr; [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje podzielając poglądy zawarte w jej uzasadnieniu.. Z zestawienia faktów, a to, że działka była wykorzystywana; jako zaplecze budowy wiatach 1955-56, a następnie korzystano z przejścia przez bramę ogrodzenia do kotłowni, która nie istnieje i że wyasfaltowano ją "na potrzeby komisji wyborczej" wynika, że była wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia i nie podlega zwrotowi. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołuje uzasadnienie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 4. 10. 2000. r., syg. akt I S. A. 595/99 (nie pub.), z którego wynika, że skoro wywłaszczona nieruchomość początkowo była wykorzystywana na cel dla którego dokonano wywłaszczenia, to, jeśli nawet później przestano ją wykorzystywać na ten cel (bo np. przestały istnieć potrzeby, dla których dokonano wywłaszczenia - to taka okoliczność nie stanowi przesłanki pozwalającej uznać, iż dana nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137u.g.n. Skoro szkoła i ośrodek akademicki zostały zrealizowane, to roszczenie o zwrot nieruchomości wygasa. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu zmiany przeznaczenia działki, uznał go na nietrafiony i zaprzeczył, by działka ta miała być wykorzystana pod inwestycję "Park Miejski [...]". W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Naczelnego Sądu .Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wszyscy spadkobiercy poprzednich właścicieli domagając się jej uchylenia podtrzymali swoje zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślili, że postępowanie nie zostało przeprowadzone starannie i rzetelnie. Nie zostały w nim uwzględnione istniejące dokumenty, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w szczególności; decyzja z dn. [...] 1998 r. [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod inwestycję "Park Miejski [...] - na odcinku ul. [...]", którą została objęta przedmiotowa dz. nr. 5 . Twierdzenie organów . I i II instancji, ż e działka ta nie jest i nie była w dacie wydania tej decyzji przewidziana pod nową inwestycje pozostaje w rażącej sprzeczności z powyższym dokumentem. Fakt przeznaczenia nieruchomości na nowy cel, inny niż w wywłaszczeniu dowodzi, że stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Skarżący dołączyli do skargi decyzję o warunkach zagospodarowanie i zabudowania terenu z 1998 r. i mapy stanowiące jej integralną część. Nadto skarżący zarzucają, że organy I i II instancji mylą cele wywłaszczania obu wnioskowanych do zwrotu nieruchomości. Działka obecnie oznaczona nr 5 została wywłaszczona decyzję PNR M. K. , Nr [...] z dnia [...].1954 r. na cel: "budowa szkoły podstawowej i boisk", i tej decyzji jako podstawy dotyczy sprawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że nie zachodzi w sprawie przesłanka zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Cel wywłaszczenia został zrealizowany więc bez znaczenia jest późniejsza zmiana sposobu wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z przepisem art. 97 par. 1 ust. z dn. 30.08. 02 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dn. 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd zważył co następuję: Skarga jest uzasadniona. Zarzutom skarżących nie można odmówić słuszności. Nie zostały bowiem wyjaśnione w toku postępowania i ustalone istotne okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powstaje z chwilą kiedy stała się ona zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona, (art. 136 ust. 3 u.g.n.) W świetle powyższego, koniecznym jest najpierw ustalenie celu wywłaszczenia nieruchomości. Skarżący zarzucają, iż organy I i II instancji przypisały inny cel wywłaszczenia działce nr 5 , niż wynika z decyzji o wywłaszczeniu z dn. [...].1954 r. Nr: [...], która jednoznacznie go określa : "budowa szkoły podstawowej i boisk" Ustalenie celu wywłaszczenia działki 5 będzie więc zagadnieniem wstępnym przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Należy zauważyć, że obydwie powołane we wniosku decyzje o wywłaszczeniu nieruchomości F. i J. małż. K. , wydane na podstawie przepisów dekretu z 26.04. 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, mają jednoznacznie określone cele wywłaszczenia, Następnie zaś konfrontując ów właściwy cel wywłaszczenia działki nr 5 ze stanem rzeczywistym nieruchomości, w jakim się ona znajduje (art. 137 ust. 1 pkt. 1 u.g.n.) i ze stanem prawnym (art. 137 ust. 1 pkt. 2 u.g.n.), będzie można dokonać oceny czy nieruchomość ta stała się dlań zbędna . Cel wywłaszczenia należy przy tym interpretować bardzo ściśle, stosownie do treści art. 136 ust. 1 u.g.n. zakazującego przeznaczenia nieruchomości na inne cele, niż określone w decyzji o wywłaszczeniu. Zaś, przy ocenie "zbędności" należy się kierować jej normatywną definicja zawartą w treści art. 137 ust. 1 u.g.n. Aczkolwiek w świetle zarzutów skarżących właściwy cel wywłaszczenia dz. 5 nie był brany pod uwagę w postępowaniu, a tylko wskazany w drugiej decyzji, dotyczącej wywłaszczenia działki nr 6 (co do której miała zapaść w późniejszym terminie odrębna decyzja), to bezsporną jest okoliczność , że na przedmiotowej działce nie została zrealizowana żadna z inwestycji stanowiących cel obydwóch decyzji wywłaszczeniowych. Działka ta pozostaje poza trwałym ogrodzeniem terenów, na których realizowano w pełni budowę ośrodka akademickiego wraz z jego infrastrukturą, oraz poza trwałym ogrodzeniem terenu, na którym zrealizowano w pełni budowę szkoły podstawowej wraz z boiskami i infrastrukturą. Czasowe zajęcie działki wiatach 1955-6 na zaplecze budowy akademika, jako miejsca składowania materiałów budowlanych, nie oznacza, że została użyta ona na cel wywłaszczenia tj. budowy akademika lub szkoły, które zostały zlokalizowane i zrealizowane w całości poza granicami przedmiotowej działki. Późniejsze również czasowe wykorzystywanie tej działki w związku z eksploatacją nie istniejącej od lat kotłowni CO, która również znajdowała się poza terenem tej działki (brak ustaleń, w jakim czasie, zakresie, i w jaki sposób działka była wtedy użytkowana) - nie zmienia powyższej kontestacji. Wyprowadzony daleko idący wniosek, że zaistnienie powyższych okoliczności, wyłączają możliwość zwrotu działki nie znajduje oparcia w ustawowej definicji przesłanki zbędności, zawartej w art. 137 ust. 1 u.g.n. W związku z zakazem użycia nieruchomości na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 136 ust. 1 u.g.n.) wyjaśnienia będzie wymagał znajdujący się na części działki "pas drogowy", nazywany także ulicą [...] wobec zarzutów skarżących, że asfalt na działkę położono w warunkach samowoli budowlanej, przy okazji wyborów, w dwadzieścia lat od zrealizowania celu wywłaszczenia zlokalizowanego w całości na sąsiednich działkach. Wybudowanie ulicy, czy drogi, wymaga odpowiednich pozwoleń, konkretnych robót na wykonanie takiej budowli i nakładów inwestycyjnych przez inwestora dysponującego nieruchomością na cel wywłaszczenia. Sąd Najwyższy, a także Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że nie jest równoznaczne z wybudowaniem ulicy utwardzenie jej części i to nie przez inwestora ( por. SN w wyroku z dn. 6.03.2002 r.IIRN 11/01, OSNMAP 21/2002poz. 515, wyrok NSA z 8.11.1999 r. IV S. A. 2428/98 nipubl.). Jak wynika z ustaleń dokonanych na podstawie oględzin przedmiotowej działki nie ma z niej dojazdu ani na teren Akademii , ani na teren szkoły. Nie ma też do niej dojazdu od str. ul. [...], Wjazd na teren Akademika jest od ul.[...], a na teren Szkoły od ul.[...]. Faktycznie "pas drogowy" jest miejscem postojowym dla samochodów. W końcu w związku z zarzutem przeznaczenia decyzją w.z.i z.t.z 1998 r. przedmiotowej nieruchomości na inną inwestycję pn. "Park Miejski [...]", jako współdziałającą z nią, będzie należało przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające gdyż okoliczność ta ma istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia żądania o zwrot nieruchomości wobec zakazu użycia jej na inny cel niż w decyzji o wywłaszczeniu, (art. 136 ust l u.g.n) Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że decyzja została wydana przedwcześnie , bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego i analizy zgromadzonego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania art. 7 i 77 k.p.a. W tej sytuacji Sąd uwzględniając skargę orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 par 1 lit. c. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 par. l prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło