II SA/Łd 634/03
WyrokWSA w Łodzi2004-09-13
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wymeldowania, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na późniejsze zameldowanie strony w innym miejscu, podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji mogła być dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 kpa, umarzając postępowanie odwoławcze i opierając swoje stanowisko na decyzji organu pierwszej instancji bez ustalenia jej ostateczności. W konsekwencji, w obrocie prawnym pozostała decyzja organu pierwszej instancji dotknięta wadą nieważności. Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c PPSA, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, a na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 PPSA stwierdził nieważność decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący Z.M. został wymeldowany decyzją Prezydenta Miasta Z. Wniósł o wznowienie postępowania, które zostało wznowione, jednak Prezydent odmówił uchylenia pierwotnej decyzji. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, umorzył postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że skarżący uzyskał zameldowanie w innym miejscu. Skarżący wniósł skargę do sądu, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, argumentując, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i nie stały się bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...], 2. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z.M. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska /spr./, NSA Janusz Furmanek, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2004 roku przy udziale sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...], 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z.M. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. Nr 32, poz. 174 z 1984 r. z późn. zm.) i art. 138 § l pkt. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Z.M. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] Nr [...] odmawiającej po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji z dnia [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu położonego w Z., ul. A 11 m. 20 - umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Z. po rozpatrzeniu wniosku A.M. wymeldował Z.M. z pobytu stałego z lokalu położonego w Z., ul. A 11 m. 20.
W dniu 4 listopada 2002r. Z.M. wystąpił z wnioskiem do organu meldunkowego o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie jego wymeldowania z pobytu stałego uzasadniając tym, że bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu o jego wymeldowanie z pobytu stałego. Prezydent Miasta Z. przychylił się do wniosku i postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną o wymeldowanie w/w z pobytu stałego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie Prezydent decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej w której orzeczono o wymeldowaniu skarżącego .
Od decyzji Z.M. złożył odwołanie. W odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] jak i decyzji z dnia [...] o jego wymeldowaniu z pobytu stałego. Zarzucił organowi meldunkowemu stronniczość w prowadzonym postępowaniu oraz podjęcie decyzji w oparciu o niedostatecznie udowodnione fakty tj. utratę uprawnień do lokalu i dobrowolne wyprowadzenie się z niego.
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje:
Na podstawie dokumentów nadesłanych przez organ meldunkowy stwierdzono, że Z.M. w dniu 23 grudnia 2002 r. złożył wniosek o zameldowanie na pobyt stały w Z. przy ul. B 8a. Decyzją Prezydenta Miasta Z. Nr [...] Z.M. został zameldowany na pobyt stały pod wskazanym adresem. W związku z tym, że w myśl art. 5 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, można mieć w tym samym czasie tylko jedno miejsce pobytu stałego, organ odwoławczy uznał, iż rozpatrywanie odwołania Z.M. o wymeldowanie z pobytu stałego w Z., ul. A 11 m. 20 z mocy prawa stało się bezprzedmiotowe, ponieważ jego pobytem stałym, zgodnie ze złożonym wnioskiem jest lokal przy ul. B 8a w Z.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Z.M. wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]. Decyzji zarzucił, iż została wydana bez podstawy prawnej. Ponadto podniósł, że jest ona obarczona wadami proceduralnymi. W skardze skarżący stwierdził, że nie domaga się ponownego zameldowania w lokalu przy ul. A 11 m. 20 w Z., z uwagi na to , że 21 stycznia 2003 r uzyskał zameldowanie w Z. przy ul. B 8, a skarży się na sam fakt wymeldowania z pobytu stałego bez jego wiedzy.
Wnosił również o przywrócenie właściwego trybu rozpatrywania skarg przez Radę Miasta w Z.
Wezwany do udzielenia odpowiedzi co stanowi przedmiot skargi – skarżący wyjaśnił w piśmie z dnia 4 czerwca 2003 r., iż przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 18 sierpnia 2004 r skarżący wyjaśnił, iż organ odwoławczy nieprawidłowo podał datę jego zameldowania w Z. przy ul. B 8. Decyzja o zameldowaniu w tym lokalu skarżącego została wydana [...], a nie [...].
Ponadto skarżący zarzucił, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, bowiem skarżący nie utracił uprawnień do przebywania w lokalu, gdyż A.M. nie wypowiedziała mu umowy najmu. Miejsce pobytu skarżącego było znane, a lokal skarżący opuścił pod wpływem gróźb, wiec był do tego zmuszony. Ponadto odniósł się do postępowania w przedmiocie wniesionej skargi do Rady Miasta.
Zdaniem skarżącego postępowanie w tej sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, a organy winny rozpoznać sprawę merytorycznie. Reasumując skarżący podkreślił, iż nie wnosi o ponowne zameldowanie go przy ul. A 11/20 w Z., ale o uchylenie wadliwych decyzji organów I i II instancji.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący stwierdził, iż popiera skargę i wyjaśnił, iż ma interes prawny w tym aby uzyskać wyrok uchylający zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, gdyż do czasu rozpoznania sprawy przed WSA przed sądem powszechnym zawisła sprawa z jego powództwa o uniemożliwienie mu wzięcia udziału w wyborach samorządowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest zasadna , choć z innych przyczyn niż wskazał skarżący. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną .
Przede wszystkim jednak wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. ( ust. 1 ).
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.( ust. 2 )
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż decyzja organu I instancji dotknięta jest wadą nieważności , gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 151 § 1 i 2 kpa - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.(§ 1 )
W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.( § 2 ) .
W myśl art. 146 kpa - Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt. 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
( § 1.)
Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. (§ 2.)
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podkreślił, iż przedmiotowej sprawie postępowanie przed organem I instancji zostało wznowione, gdyż organ uznał, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 pkt. 4 kpa, ponieważ skarżący nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy.
Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji wydał decyzję w której odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...].
Skoro zatem organ uznał, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej to rozstrzygnięcie winno odpowiadać treści art. 151 § 2 kpa.
W tej sytuacji wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji rażąco narusza prawo.
Natomiast organ odwoławczy wydając decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze naruszył art. 7 i 77 § 1 kpa, gdyż swoje stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania oparł na decyzji Prezydenta Miasta Z. bez ustalenia czy decyzja ta stała się ostateczna .
Nadto umarzając postępowanie odwoławcze doprowadził do sytuacji w której w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu I instancji dotknięta wada nieważności.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) stwierdził nieważność decyzji organu I instancji ,
a w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 c uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w/w ustawy.
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło