II SA/Kr 3143/00
WyrokWSA w Krakowie2004-09-14
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Grażyna Danielec, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie ewidencyjne dotyczące zmian w ewidencji gruntów może rozstrzygać spory dotyczące przebiegu granic nieruchomości, czy też takie spory powinny być rozstrzygane w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawach ewidencji gruntów ma charakter informacyjny i nie służy do rozstrzygania sporów o prawo własności ani o przebieg granic nieruchomości. Spory te powinny być rozstrzygane w drodze postępowania rozgraniczeniowego. Dopiero ostateczna decyzja lub prawomocne orzeczenie sądu wydane w postępowaniu rozgraniczeniowym może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, w tym dotyczących powierzchni nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący Z. M. wnosił o zmianę w operacie ewidencji gruntów, twierdząc, że przebieg granicy między jego działką a działką sąsiednią jest niezgodny ze stanem faktycznym i że część jego działki została zawłaszczona. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o wprowadzeniu zmian w ewidencji, polegających na dostosowaniu mapy do rzeczywistego przebiegu granicy, ale wskazały, że spór o powierzchnię działki i ewentualne zawłaszczenie powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym. Skarżący złożył skargę do sądu, zarzucając m.in. brak ustosunkowania się do zarzutu pomniejszenia działki.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r sprawy ze skargi Z. M. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 października 2000 r, Nr : [...] - w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów skargę oddala
II SA/Kr 3143/00
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania Z. M., decyzją z dnia 20 października 2000 r. [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2000 r. znak. [...] , którą orzeczono o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów dla obrębu [...] jedn. ewid. [...] . Decyzja organu odwoławczego oparta została na przepisach art.138 § 1 pkt 1 kpa, art. art. 7"b",21, 22, 23 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30 poz. 163 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące ustalenia i motywy prawne rozstrzygnięcia.
W postępowaniu o zmianę w operacie ewidencji gruntów wszczętym na wniosek Z. M., Prezydent Miasta, wyżej wskazaną decyzją z dnia [...] 2000 r. orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obr. [...] jedn. ewid. [...] polegającej na zmianie konfiguracji powierzchni i oznaczenia działek ewidencyjnych; Nr [...] o pow. 0.0422 ha obj. Lwh. [...][...] na działkę Nr [...] o pow. 0.0408 ha i działki Nr [...] o pow. 0.0393 ha obj. Lwh [...][...] na działkę Nr [...] o pow. 0.0407 ha, zgodnie z mapą uzupełniającą i wykazem zmian sporządzonym przez uprawnionego geodetę w dniu [...] .2000 r. Nr [...] , przyjętym do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]. 2000 r. za Nr [...].
Z. M. jako współwłaściciel działki ewid. Nr [...] , obj. Lwh [...][...] wnosił o dokonanie w operacie ewidencji gruntów zmiany, wynikającej z błędnego odzwierciedlenia na mapie ewidencji gruntów granic pomiędzy tą nieruchomością, a nieruchomością sąsiednią składającą się z działki Nr [...] , gdyż zdaniem składającego wniosek, przebieg granicy na mapie nie jest zgodny ze stanem istniejącym od lat na gruncie i posiadanymi dokumentami prawnymi.
Organ I instancji odwołując się do wyników przeprowadzonej w dniu [...].2000 r. wizji w terenie, przyjął ustalenie, że granica na gruncie przebiega w sposób odmienny niż to wynika z mapy ewidencyjnej i stwierdził, że w wyniku zleconego pomiaru konkretnego, działka ewidencyjna Nr [...] o pow. 0.0422 ha obj. Lwh [...][...] , stanowiąca własność K. K., zmieniła konfigurację, powierzchnię i oznaczenie, na działkę Nr [...] o pow. 0.0408 ha, a obj. Lwh [...] działka Nr [...] o pow. 0.0393 ha stanowiąca współwłasność E. S. w 1/2, Z. M. w 1/4, oraz W. M., L. M. i B. B. -M. po 1/12 części, zmieniła oznaczenie na działkę Nr [...] o pow. 0.0407 ha. Podkreślił organ I instancji, brak różnicy w sumie powierzchni działek przed i po zmianie danych ewidencyjnych.
W odwołaniu od tej decyzji Z. M. podnosił, że granica pomiędzy działkami [...] , a [...] nie była sporna, natomiast zdaniem odwołującego się powierzchnia działki Nr [...] nadal jest za mała o 31 m- i zarzucał, że organ I instancji nie ustosunkował się do "zawłaszczenia" części tej działki, przez sąsiada zamieszkującego pod Nr [...] przy ul. [...] .
Podejmując decyzję z dnia 20 października 2000 r., utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organ I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął za własne poczynione ustalenia, oraz dokonał ustaleń dalszych. Wynika z nich, że przebieg na gruncie granicy pomiędzy właścicielami działek [...] i [...] nie jest sporny ale nie jest on zgodny ze stanem uwidocznionym na mapie ewidencji gruntów i budynków obrębu Nr [...] jedn. ewid. [...] . Zaskarżona decyzja doprowadziła do zgodności mapy ewidencyjnej z terenem, co do oznaczenia przebiegu granicy pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] , czego następstwem jest zmiana ich konfiguracji, oznaczenia odpowiednio na działki Nr [...] i [...] oraz powierzchni.
Wskazano natomiast, że roszczenia Z. M. dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działką Nr [...] , a działką Nr [...] (na której stoi budynek Nr [...] ), którego następstwem zdaniem odwołującego się jest brak dalszych 31 m- powierzchni, mogą być rozstrzygane w trybie postępowania rozgraniczeniowego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w 2000 r. na powyższą decyzję, złożył Z. M.. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa i podkreślając, że skarga nie kwestionuje przebiegu granicy pomiędzy działkami Nr [...] i [...] skarżący, zarzucił, że odmówiono mu w postępowaniu przed organem I instancji udostępnienia wyników pomiarów z [...] . 2000 r., że pomiarami tymi objęto tylko działki Nr [...] i [...] , a nie ustosunkowano się do zarzutu pomniejszenia działki [...] o 31 m-. Powierzchnię tej działki wyprowadził skarżący w odwołaniu do powierzchni działek katastralnych i zarzucał, że część działki została zawłaszczona przez właściciela działki zabudowanej domem nr [...] . Zarzuca skarga, że w decyzji nie wyjaśniono na podstawie jakich współrzędnych policzono powierzchnię działek, oraz że nie podpisał wykonanych pomiarów.
W uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...] 2001 r., skarżący podnosił, że sąsiad od strony wschodniej w 2001 r. zmienił posadowienie słupków wschodniej granicy działki [...] .
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przed dniem 1 stycznia 2004 r. Zgodnie zatem z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec niezakończenia postępowania przed tą datą, sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 170) - zwanej dalej ustawą Prawo o p.s.a. - Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta - jak to stanowi przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sprawując kontrolę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o p.s.a.). Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę jest związany granicami sprawy wyznaczonymi przedmiotem postępowania i zaskarżonym rozstrzygnięciem.
Postępowanie w sprawie zainicjował znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego wniosek skarżącego z dnia 5 maja 1999 (k.1), którym wnosił "zastrzeżenia co do przebiegu granicy między działkami Nr [...] i [...], w relacji do przebiegu tej granicy oznaczonego na mapie obr.20". Przedmiotem sprawy było żądanie zmiany operatu ewidencji gruntów, przez dostosowanie opisu przebiegu granicy między działkami [...] i [...] na mapie ewidencyjnej do rzeczywistego i niespornego przebiegu tej granicy na gruncie. Brak sporu co do przebiegu granicy na gruncie między działki [...] i [...] odzwierciedlały wyniki pomiaru kontrolnego tych działek uwidocznione w protokole granicznym.
W tym zakresie - doprowadzenia do zgodności mapy ewidencji gruntów obrębu Nr [...], co do przebiegu niespornej granicy działek [...] i [...] - sprawa mieściła się w granicach postępowania ewidencyjnego prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.).
Skarżący w istocie nie kwestionuje, rozstrzygnięcia co do przedstawionego na mapie stanowiącej załącznik do decyzji z dnia [...] .2000 r., przebiegu granicy między działkami [...] i [...]. Zarzut skargi, sprowadza się do tego, iż mimo usunięcia niezgodności przedstawienia tej granicy na poprzedniej mapie, działka Nr [...] ma nadal powierzchnię mniejszą i przyczyn tego upatruje w niezgodności z prawem przebiegu na gruncie wschodniej granicy tej działki z działką Nr [...], podnosząc, iż jej właściciel zawłaszczył grunt działki, której skarżący jest współwłaścicielem.
Zgodnie z przepisami art. 2 ust. 8, 20 ust. 1 i 2, 22 ust. 3 i 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - zwanej dalej ustawą - istotą ewidencji gruntów i budynków jest jednolite dla kraju, systematyczne aktualizowanie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.
Informacje te zawiera tzw. operat ewidencyjny, który stosownie do przepisu art. 24 ust. 1 składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów. Rodzaje dokumentów, które stanowią podstawę informacji zawartych w operacie gruntów określaj ą powołane przepisy art. 23 i 22 ust. 2, zaliczając do nich prawomocne decyzje, orzeczenia, odpisy aktów notarialnych, oraz dokumenty geodezyjne i kartograficzne. Jednakże informacyjny charakter ewidencji gruntów i budynków, wyłącza dopuszczalność prowadzenia w tym postępowaniu ustaleń co do prawa własności nieruchomości, które ma podlegać zaewidencjonowaniu. Dotyczy to także sporu co do zasięgu prawa własności nieruchomości a więc sporu co do przebiegu granic, który podlega rozstrzygnięciu w drodze postępowania rozgraniczeniowego.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (Prezydenci miast na prawach powiatu), jako organy administracji geodezyjnej i kartograficznej (art.6 "a" ust. 1, pkt 2 lit "b") wykonujące zadania z zakresu administracji rządowej (art. 6a ust. 3) i względem których organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kpa jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego.
Rozdział 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje tryb postępowania przed organami administracji publicznej w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Zgodnie z art. 30 ust. 1 organami przeprowadzającymi postępowanie rozgraniczeniowe są wójtowie (prezydenci miast, burmistrzowie), a w świetle uregulowań ustawy, wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, nie ma przymiotu organu wyższego stopnia w sprawach rozgraniczeniowych zakończonych decyzją wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Przepisy art. 33 ust. 3 i 34 ust. 2 określają sytuacje, w których po decyzji o rozgraniczeniu dalsze postępowanie toczyć się może przed sądem powszechnym.
Oznacza to, że postępowanie w sprawach ewidencji gruntów jest całkowicie odmienne od postępowania rozgraniczeniowego, przy czym istota ewidencji polega właśnie na wprowadzeniu do ewidencji wyników ostatecznych decyzji czy prawomocnych rozstrzygnięć sądowych wydanych w postępowaniu m. in. o rozgraniczenie. Nie zmienia tego okoliczność, że w mieście Krakowie, jako mieście na prawach powiatu - Prezydent Miasta, w zakresie ewidencji gruntów ma przymiot starosty.
Z tych względów podnoszone w skardze zarzuty są całkowicie nieuzasadnione, gdyż przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, nie mogła być korekta na mapie ewidencyjnej przebiegu granic między działką [...] a [...] , jeżeli te granice są sporne, pomijając, iż takie żądanie nie zostało wyartykułowane. Ostateczna decyzja lub orzeczenie sądu rozstrzygające o przebiegu tych granic może dopiero stanowić podstawę do wprowadzenia do ewidencji kolejnych zmian także co do powierzchni obecnej działki [...] - Powierzchnia nieruchomości jest tylko funkcją przebiegu jej granic, a skarżący w postępowaniu ewidencyjnym nie zgłosił żądania o wprowadzenie zmian co do uznania przebiegu granic działki [...] i [...] opartego na wydanej w stosownym postępowaniu rozgraniczeniowym ostatecznej decyzji lub orzeczeniu sądu.
Uzyskanie takich dokumentów, może uzasadniać wniesienie wniosku o wprowadzenie w ewidencji gruntów, kolejnych zmian, w tym co do powierzchni działki jako funkcji ustalonych w rozgraniczeniu granic.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło