II SA/Kr 90/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Izabela Dobosz WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi T.F. , S.F. na decyzję Wojewody z dnia 12 grudnia 2000r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości - skargę oddala - Syg. akt II SA/Kr 90/01 UZASADNIENIE Skarżący S. i T. małż. F. w dniu 5 listopada 1999 r. wystąpili z wnioskiem o zwrot części potoku "[...]", stanowiącego działkę o numerze ewidencyjnym [...] położoną w R. , przy ul.[...] , który w 1962 r. został bezprawnie odebrany rodzicom T.F. , a to; A. i W. małż. C . Z kolejnego pisma wnioskodawców z dnia 11 stycznia 2000 r., wynika, że potok ,[...]" nigdy nie był wywłaszczany na rzecz Skarbu Państwa i dlatego nie posiadają oni aktu wywłaszczenia. Potok ten jest ich własnością i dlatego wnoszą o wyprostowanie tego administracyjne przez doprowadzenie map w geodezji do takiego stanu jaki jest w odpisie księgi wieczystej KW [...], KW [...]. Decyzją z dnia [...].06.2000 r. Nr [...] organ I instancji - Starosta odmówił wnioskodawcom zwrotu części działki ewid. nr [...] , stanowiącej potok o nazwie "[...]". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, podał, iż od 1969 r. tj od czasu założenia ewidencji gruntów przedmiotowa działka figuruje w ewidencji gruntów, jako własność Skarbu Państwa - Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w K. (Inspektorat Eksploatacji Wód w D. ). Na podstawie odpisu z księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. - Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych, [...] dla miasta R. w Dziale I figuruje m.in. p.gr l kat [...] (potok K. ), a w dziale II jako własność - Dobro Publiczne. Wymieniona parcela nr [...] stanowi w operacie ewidencji gruntów działkę ewid. Nr [...]. Według map katastralnych pierwotna nazwa potoku była "K. ", a obecna nazwa potoku "[...]". Teren ten nigdy nie był wywłaszczony gdyż był "Dobrem Publicznym" - stanowił potok i nie podlegał wywłaszczeniu. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca S.F. zarzucił, że dokumenty dotyczące potoku, jak i mapy są sfałszowane przez Urząd Miasta R. Dopiero bowiem Starostwo wykryło - co wynika z pisma z dn. 15.03. 2000 r. - że potok [...] nr dz. [...] został przez Urząd Miasta R. uwłaszczony i wpisany w księgach wieczystych M. , jako "Dobro Publiczne". Uwłaszczenie w Urzędzie miasta R. rozpoczęło się od 1971 r. , a nie od 1969 r. i nie jest prawdą, że od 1969 r. potok posiadał nr ewid. [...] i, że nigdy nie był prywatny. Potok "[...] jest do zwrotu gdyż jest on własnością wnioskodawców . W konkluzji skarżący wnosi o zwrot potoku i unieważnienie wpisu "Dobro Publiczne" jako właściciela w księdze wieczystej. Organ odwoławczy - Wojewoda w K. , decyzją z dn. [...].12.2000r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu N. i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej działki. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z uzyskanych dokumentów, co do stanu prawnego działki nr [...], stwierdził; prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, a w szczególności że; - przedmiotem wniosku małż. T. i S.F. jest pas terenu na długości przylegającej do działki ewidencyjnej nr [...] będącej własnością wnioskodawców, stanowiący część potoku o nazwie "[...] " oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], - przedmiotowy potok "[...]" stanowiący działkę ewid. nr [...] - wody płynące, figuruje w rejestrze gruntów dla miasta R. pod poz. [...], a jako właściciel jest ujawniony Skarb Państwa - Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w K. - w księgach wieczystych dla miasta R . w spisie II ujawnić na jest parcela gr. [...] kat. [...] potok " K. " , a jako właściciel "Dobro Publiczne". - parcela 1. kat [...] potok "K. " odpowiada obecnej działce nr [...] potok "[...]" (nazwa uległa zmianie). - przedmiotowa dziełka objęta wnioskiem o zwrot nigdy nie była przedmiotem wywłaszczeniem, a wnioskodawcy nie przedstawili mimo wezwania , dokumentów świadczących o przeprowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym w stosunku do wnioskowanej nieruchomości. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowej nieruchomości nie przysługuje status wywłaszczonej, zaś w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z dn. 12.08.1997 r., tylko w stosunku do nieruchomości wywłaszczonych może być prowadzone postępowanie o ich zwrot. Skoro w niniejszej sprawie brak jest przedmiotu postępowania, to postępowanie wszczęte z wniosku małżonków T. i S.F, wobec braku podstaw do jego merytorycznego rozstrzygnięcia, jako bezprzedmiotowe winno zostać umorzone na podstawie art. 105 par. l kpa. przez organ I instancji. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy postępowanie, jako bezprzedmiotowe umorzył na podstawie art. 138 par 2 kpa. We wniesionej od tej decyzji skardze do Sądu Administracyjnego T.F. i S.F. powtórzyli zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji organu I instancji., a w szczególności, że mapy i dokumentacja dotycząca przedmiotowej działki została sfałszowana w Urzędach , a potok "[...]" został im ukradziony. Potok ten należał do działek nr [...] i [...] stanowiących własność A. i W.C. na podstawie dekretu przyznania spadku z [...].1933 r. i był prywatny aż do potoku "P" . W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy – Wojewoda w K. , wniósł ojej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; że w świetle przepisów ustawy o gosp. nieruchomościami; art. 136 ust.3 i art. 216 nieruchomość ta nie może być traktowana jako wywłaszczona , a zatem postępowanie jest bezprzedmiotwe i powinno ulec umorzeniu. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 15.09.2004 r. skarżący S.F. okazał oryginał aktu własności ziemi obejmujący działki nr [...] i [...] położone w R. potwierdzający własność tego gruntu z mocy prawa W. i A. małż. C. wraz z zabudowaniami po l/2 części. Odbitka ksero tego dokumentu znajduje się w aktach sprawy i nie wprowadza do stanu faktycznego nowych okoliczności, gdyż dotyczy on innych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga jest bezzasadna. W świetle niepodważonych ustaleń organu odwoławczego dokonanych w oparciu o urzędową dokumentację prawną, działka nr [...] - ciek wodny; potok "[...]", dawne oznaczenie działki nr [...] i dawna nazwa potoku " K. " , - jest własnością Skarbu Państwa, a historycznie działka ta stanowiła , "Dobro Publiczne" i tak została zaintabulowana. w Liczbie Spisu II w dziale II obejmującym własność. Nie była więc ona własnością osób fizycznych, ani też nie została wywłaszczona. Ta ostatnia okoliczność jest bezsporna wobec przyznania przez wnioskodawców w ich licznych pismach, że nigdy potok "[...]", a gdzie indziej "K. " nie był wywłaszczany. W tym stanie rzeczy nie można było wniosku skarżących z żądaniem zwrotu przedmiotowej nieruchomości rozpoznać merytorycznie, to znaczy rozstrzygnąć, co do istoty sprawy. Tylko w stosunku do nieruchomości wywłaszczonej może być prowadzone postępowanie o jej zwrot w trybie art. 136 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami, / Ustawa z dnia 21.08.1997 r. jedn. tekst: Dz. U. z dnia . 7. 06. 2000 r. Nr 46, poz. 543 / -a uprawnionym podmiotem do żądania zwrotu takiej nieruchomości może być tylko poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy. Biorąc powyższe pod uwagę trzeba stwierdzić, że organ odwoławczy umarzając postępowanie w sprawie zwrotu części przedmiotowe działki o nazwie "[...]" prawidłowo zastosował przepis art. 138 par l pkt 2 kpa gdyż w ogóle od początku brak było podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego. Od początku bowiem nie istniał przedmiot postępowania, a zatem postępowanie było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 105 kpa.. Dlatego też zasadnie organ odwoławczy uchylił nieprawidłową decyzję i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej działki. Należy jeszcze zauważyć, że gdyby potraktować zmieniające się kolejnymi pismami w toku postępowania żądania skarżących , czego organ odwoławczy nie objął swoimi rozważaniami, a to: - żądanie zwrotu ich własności tj. potoku "[...] " , jako roszczenie o wydanie nieruchomości z art. 222 kc (skarżący wielokrotnie oświadczali, że potok nie został wywłaszczony), natomiast: - żądanie unieważnienie wpisu własności , Dobro Publiczne" w księdze wieczystej, jako roszczenie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, to również postępowanie należało by umorzyć. Tego rodzaju sprawy mogą być tylko rozpoznawane przez sądy powszechne w postępowaniu cywilnym , a więc w takich sprawach nie może się w ogóle toczyć postępowanie administracyjne. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił.