V SA/Wa 1052/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędziowie WSA - Dorota Mydłowska, - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Edyta Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - skargę oddala - W dniu 2 grudnia 2002 r. A. P. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w ruchu oporu w Batalionach Chłopskich w okresie od 1942 r. do 1945 r. w rejonach P. Wnioskodawca wyjaśnił, iż we wskazanym okresie przynależał do Batalionów Chłopskich pełniąc rolę łącznika. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu pełnienia służby w ruchu oporu w Batalionach Chłopskich. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że strona w czasie wnioskowanej działalności miała 10 lat. Ze względu na wiek nie mogła pełnić służby w Batalionach Chłopskich lecz co najwyżej dorywczo wykonywać na jej rzecz czynności pomocnicze. Pomoc ta, aczkolwiek chwalebna, nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 42/2002 poz. 371 z poźn. zm.). Po ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonanym na skutek wniosku strony, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2003 r. podtrzymując przedstawioną w niej argumentację. Wskazał, że dla ZWZ-AK (również dla Batalionów Chłopskich) obowiązująca była Instrukcja gen. Kazimierza Sosnkowskiego z 4 grudnia 1939 r., która w pkt 5a stanowiła, iż członkiem ZWZ-AK może być każdy Polak nieposzlakowanej czci, poczynając od lat 17, który cele organizacji przyjmie za swoje, podda się bez zastrzeżeń jej regulaminowi oraz złoży przepisową przysięgę (Armia Krajowa w dokumentach 1939-1945 + 1 Warszawa 1990 r. s.12). W późniejszym terminie granicę wieku wstępujących do organizacji obniżono do ukończenia 16 roku życia. W ocenie organu, A. P. jako 10-letnie dziecko nie mógł złożyć przysięgi, poddać się regulaminowi organizacji partyzanckiej utworzonej na wzór wojskowy i stosującej dyscyplinę wojskową. Faktu złożenia przysięgi nie stwierdza ani sam zainteresowany ani świadkowie: A. M. i K. S., składający oświadczenia w sprawie. Organ nie wykluczył, że zainteresowany pomagał przy przekazywaniu informacji, co jednak nie może być utożsamiane z pełnieniem służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach... Służba taka była tożsama z prowadzeniem w sposób zorganizowany i systematyczny działalności skierowanej przeciwko okupantowi. Mogła ona sprowadzać się do czynności usługowych, ale zawsze była jednak uzależniona od przynależności do określonej formacji, wyrażającej się w przyporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności. W ocenie organu zainteresowany co najwyżej współpracował z organizacją. Współpraca z organizacją zgodnie z przepisami ustawy o kombatantach... i ustalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskodawca wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2004 r. i utrzymanej w mocy decyzji własnej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2003 r. Zarzucił błędne zastosowanie prawa materialnego przez przyjęcie, iż jego młody wiek był przeszkodą w byciu członkiem organizacji ruchu oporu i przeszkodą w nabyciu praw kombatanckich. Zarzucił niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podniósł, ze pochodzi z rodziny o zakorzenionych ideach patriotycznych, że jego starsi bracia byli członkami AK i BCh. Ułatwiło mu to dostęp do organizacji. Stanowiło również o jego podwyższonej świadomości ponad posiadany wiek. Na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. przyznał, iż złożył przysięgę przed rodziną, że nie wyda działalności starszych braci ani współpracujących z nimi osób. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się do badania zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny. Badając sprawę z tego punktu widzenia Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Ustalenia organu są prawidłowe, a wnioski wyprowadzone z zebranego materiału nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach... za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Bataliony Chłopskie były konspiracyjną organizacją zbrojną. Pełnienie w nich służby podlegało zorganizowanej formie zarówno co do przynależności w określonej formacji, podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu stanowiska służbowego i wykonywaniu zakreślonych czynności. Słusznie organ podniósł, że 10-letnie dziecko nie mogło spełnić tych zasad. Sam skarżący nie wskazał oraz świadkowie tego nie potwierdzili, aby złożył przysięgę w organizacji zbrojnej. Przysięgi takiej nie można było zastąpić przyrzeczeniem składanym przed rodziną, że nikogo nie wyda. Organ nie wykluczył, że skarżący pomagał przy przekazywaniu informacji, co jednak nie może być tożsame z pełnieniem służby w polskich podziemnych formacjach w rozumieniu ustawy. Rozumowanie takie zgodne jest z zasadami logiki i znajduje potwierdzenie w zasadach doświadczenia życiowego, a więc ocena dowodów nie stanowi naruszenia prawa. Jest rzeczą oczywistą, że żaden przepis ustawy o kombatantach nie określa wieku kombatanta. Wiek ten miał znaczenie przy określeniu osób wstępujących do organizacji zbrojnej jaką były Bataliony Chłopskie. Skoro wiek dziecięcy był przeszkodą do wstąpienia do organizacji, to tym samym nie została spełniona przesłanka bycia członkiem organizacji, czyli pełnienia w niej służby. W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...].08.2003 r. odpowiadają prawu i skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.