III SA/Lu 57/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr), Protokolant asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu wniosku B. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia [...], w przedmiocie umorzenia należności celnych w kwocie 5.521 zł; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono m.in., że wniosek B. G. nie mógł zostać uwzględniony w świetle obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 246 § 1, art. 248 § 1 kodeksu celnego oraz § 1 i § 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz. 1050 ze zm.). W skardze złożonej do Sądu B. G. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] zarzucając, że nie była wzywana do Sądu zgodnie z art. 918 § 1 k.p.c., czym naruszono art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Nadto nie zastosowano wobec niej wymogów z art. 924 k.p.c. W uzasadnieniu skargi podniesiono, ze Urząd Celny dokonał wpisu hipoteki na ½ prawa do nieruchomości położonej w K. Nieruchomość ta jest obciążona służebnością osobistą na rzecz rodziców i babci skarżącej M. G., jako dożywocie. W takiej sytuacji, nie można dokonać egzekucji z nieruchomości obciążonej hipoteką, gdyż naruszałoby to prawa osób uprawnionych. Wpis hipoteczny ustanawia fikcję prawną, na podstawie której należności Skarbu Państwa są zabezpieczone. Następuje ograniczenie praw dożywotników na podstawie art. 910 § 2 i nast. k.c. Ustanowienie hipoteki przymusowej powoduje, że skarżąca nie ma obowiązku utrzymywania rodziców i babci. Te obowiązki powinien przejąć urząd celny. Ustanowienie hipoteki na nieruchomości obciążonej dożywociem stanowiło naruszenie prawa, gdyż egzekucja z nieruchomości jest niewystarczająca, a koszty utrzymania dożywotnika zostałyby przerzucone na Skarb Państwa. W tej sytuacji – zdaniem skarżącej należy umorzyć postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd, zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i bez naruszenia przepisów postępowania. Wniosek B. G. o umorzenie należności celnych umotywowany był identyczną argumentacją, jak przytoczona w skardze sądowej. Przepisy kodeksu celnego (art. 246 i nast.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz.U. Nr 158, poz. 1050 ze zm.) normują przypadki zwrotu lub umorzenia należności celnych. Powyższe uregulowania zawierają zupełną i zamkniętą całość przypadków "zwrotu" lub "umorzenia" należności celnych. Skoro ustawodawca nie przewidział możliwości umorzenia należności celnych z przyczyn wskazanych przez skarżącą, oznacza to brak materialnoprawnej przesłanki do uwzględnienia wniosku. Stosownie do art. 262 kodeksu celnego – do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. W tej sytuacji organ celny, nie mógł rozważać możliwości zastosowania art. 67 Ordynacji podatkowej. Z treści uzasadnienia skargi wynika, że skarżącej być może chodzi o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jeśli tak, to skarżąca powinna rozważyć możliwość wystąpienia ze stosownym wnioskiem do organu egzekucyjnego. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi podnieść trzeba, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania zasadności ustanowienia hipoteki na nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącej, jak również do rozpatrywania zarzutów naruszenia przepisów k.p.c. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.