II SA/Po 285/04
WyrokWSA w Poznaniu2004-09-22
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Drzazga, Lilianna Drewniak-Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która podtrzymuje przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne (poszerzenie zajezdni), narusza prawo własności i interesy prawne właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Uchwała Rady Miasta odrzucająca zarzuty do projektu planu miejscowego, podtrzymująca przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne (poszerzenie zajezdni), nie narusza prawa własności, jeśli gmina dochowała wymaganej procedury planistycznej i działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego. Przeznaczenie terenu na cele publiczne w planie miejscowym nie jest równoznaczne z naruszeniem prawa, nawet jeśli może prowadzić do wywłaszczenia, a interes publiczny (np. rozwój komunikacji miejskiej) może przeważać nad interesem indywidualnym.Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami działki przeznaczonej na poszerzenie zajezdni autobusowej, wnieśli zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rada Miasta odrzuciła te zarzuty, podtrzymując przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne, argumentując, że działka znajduje się w strefie ponadnormatywnego hałasu i zanieczyszczenia, a jej przeznaczenie na cele mieszkaniowe naruszałoby przepisy o ochronie środowiska. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności i uniemożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd oddalił skargę, uznając uchwałę za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2004r. sprawy ze skargi P.S., E.S., D.B., W.P. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga
Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. Rada Miasta P. odrzuciła zarzuty P.S., W.P., D.B. i E.S. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "rejon ul. M." w P.
W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, ze działka nr "1" ark. 32, obręb G., której współwłaścicielami są skarżący, w kolejnych, obowiązujących od 1975r. planach zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona na poszerzenie terenu istniejącej zajezdni komunikacji miejskiej.
Jak wykazały przeprowadzone badania, działka nr "1" jest położona w granicach ponadnormatywnego (dla zabudowy mieszkaniowej) hałasu i zanieczyszczenia powietrza i w ramach ustawowo przyznanego gminie władztwa planistycznego, w obecnie opracowywanym planie miejscowym podtrzymano przeznaczenie nieruchomości na cele poszerzenia istniejącej zajezdni autobusowej.
Rada Miasta uznała, że uregulowania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym pozwalają jej na ingerencję w prawo własności, a ewentualne roszczenia właścicieli nieruchomości mogą zostać uwzględnione zgodnie z art. 36 ustawy.
Skarżący wnieśli w skardze o uchylenie zaskarżonej uchwały, bowiem ich zdaniem narusza ona art. 10 w związku z art. 9 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i skutkuje pozbawieniem skarżących bez dostatecznego uzasadnienia przysługującego im prawa własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i dwoma pawilonami handlowymi i uniemożliwi im prowadzenie działalności gospodarczej, stanowiącej ich jedyne źródło utrzymania. Skarżący podnieśli też, że powiększenie zajezdni pogorszy środowisko przyrodnicze, a terem zajezdni może być powiększony o przyległy teren niezabudowany.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi, bowiem skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwali Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
W razie nieuwzględnienia zarzutu Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa i interesu prawnego skarżących, bowiem nie zmienia przeznaczenia terenu ustalonego już z 1975r., a nieruchomość znajduje się w strefie ponadnormatywnego hałasu, a więc przeznaczenie terenu na cele zabudowy mieszkaniowej prowadziłoby do naruszenia przepisów o ochronie środowiska. Ponadto zaskarżona uchwała chroni interes społeczny, gdyż rozbudowa zajezdni pozwoli na zapewnienie prawidłowej jakości usług komunalnych dla zwiększającej się liczby mieszkańców. Rada Miasta wskazał także, że art. 37 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym pozwala na dotychczasowy sposób korzystania z terenu do czasu zagospodarowania terenu zgodnie z ustaleniami planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 07lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) zwanej dalej u.z.p., pod rządami której zapadła zaskarżona uchwała, zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść każdy zainteresowany, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu.
Niespornym jest, że przedmiotowy projekt planu dotyczy interesu prawnego skarżących, współwłaścicieli nieruchomości leżącej w obrębie opracowywanego projektu planu.
Jednakże obowiązek uwzględnienia zarzutu do planu powstaje jedynie wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego jest związane z naruszeniem porządku prawnego. Nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia nastąpiło zgodnie z prawem, w granicach przysługującego gminie z mocy art. 4 ust. 1 u.z.p. władztwa planistycznego.
Swoboda gminy w ustalaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu podlega pewnym ograniczeniom, musi być bowiem zachowana sformalizowana procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określona w art. 18 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Rada Miasta dochowała obowiązujących postanowień art. 18 ust. 2 u.z.p., a więc skarżący mieli zapewnioną ochronę ich interesów.
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem, a tylko w takim zakresie mogła być oceniana przez Sąd zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269).
Skarżący wskazali, że zaskarżona uchwała pozbawia ich bez dostatecznego uzasadnienia prawa własności i uniemożliwi im prowadzenie działalności gospodarczej.
Wbrew tym zarzutom, w postępowaniu dotyczącym uchwalania projektu planu nie są przesądzone kwestie własności do gruntu, choć niewątpliwie przeznaczenie w planie danego terenu na cele publiczne może prowadzić z przypadku realizacji tego planu do wywłaszczenia prawa w przypadku braku zgody na dobrowolne wyzbycie się w drodze umowy prawa do nieruchomości.
Nie może być to jednak utożsamiane z naruszeniem prawa, ustawodawca przyznał bowiem gminie prawo uchwalania miejscowych planów zagospodaro0wania przestrzennego, w których określone tereny mogą być przeznaczone dla realizacji celów publicznych (art. 10 ust. 1 pkt 5 u.z.p.).
Gmina uchwalając plan miejscowy, może określone tereny przeznaczyć na cele publiczne niezależnie od tytułów prawnych poszczególnych podmiotów do tych terenów i takiej polityki planistycznej gminy nie można poczytać za sprzeczną z prawem, w tym za naruszającą Konstytucję.
W niniejszej sprawie uchwalając zaskarżoną uchwałą, Rada Miasta kierowała się interesem publicznym, bowiem sporna działka ma być przeznaczona na poszerzenie terenu istniejącej zajezdni miejskiej, co jest niezbędne wobec rozbudowy miasta i rozbudowy sieci komunikacji miejskiej. Sąd miał też na uwadze, że takie przeznaczenie działki skarżących było przewidziane we wszystkich obowiązujących od 1975r. planach zagospodarowania przestrzennego, a więc sytuacja skarżących nie uległa zmianie w wyniku zaskarżonej uchwały. Projekt uchwały jest też zgodny z przepisami o ochronie środowiska, co wynika z wykonanych opracowań dotyczących ochrony środowiska. Skoro więc, w czasie prac nad projektem kwestionowanego planu Rada Miasta P. zachowała wymagania procedury określone w art. 18 ust. 2 u.z.p., to należy uznać, że działała ona w ramach przysługującego je władztwa planistycznego i przysługujących jej z tego tytułu uprawnienia nie nadużyła.
Skoro więc zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa, skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).
Jedynie na marginesie Sąd chciałby zauważyć, że żądanie Rady Miasta P. odrzucenia skargi z tego powodu, że skarżący nie wezwali Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa jest nieuzasadnione, bowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny wniesienie skargi na uchwałę odrzucającą zarzuty nie jest uzależnione od wezwania rady gminy do usunięcia naruszenia prawa.
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło