II SA/Łd 831/03
WyrokWSA w Łodzi2004-09-23
Skład orzekający: Andrzej Kozerski, Czesława Nowak-Kolczyńska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca operat ewidencji gruntów i budynków może zostać wydana bez udziału wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, jeśli jeden ze współwłaścicieli zmarł przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca operat ewidencji gruntów i budynków musi być wyeliminowana z obrotu prawnego, jeśli w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania. W szczególności, jeśli strona postępowania zmarła przed wydaniem decyzji, a postępowanie toczyło się bez udziału jej spadkobierców, stanowi to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Starosta zatwierdził operat ewidencji gruntów, co zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi po odwołaniu A. K., która twierdziła, że została pozbawiona części nieruchomości w wyniku modernizacji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że zmiany w ewidencji nie miały uzasadnienia prawnego i faktycznego. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, ponieważ postępowanie toczyło się bez udziału spadkobierców zmarłego współwłaściciela nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Orzeczono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], 2/ orzeka, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
3 II SA / Łd 831 / 03
U Z A S A D N I E N I E
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] zatwierdził operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina Z. w zakresie danych opisowych i graficznych dotyczących nieruchomości opisanych w jednostce rejestrowej Nr 18 . Jako podstawę decyzji wskazano przepis art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm. ) a także § 42 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 , poz. 454). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł , że operat opisowo-graficzny został opracowany przez uprawnioną jednostkę w ramach modernizacji ewidencji a o jego projekcie prawidłowo zawiadomiono zainteresowanych .
W odwołaniu od tej decyzji A. K. podniosła , że w efekcie przeprowadzonej modernizacji ewidencji została pozbawiona ok. 4 arów nieruchomości a granica między jej nieruchomością a nieruchomością sąsiada została przesunięta na jej niekorzyść .
Po rozpatrzeniu odwołania A. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji prawidłowo wprowadził do zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów przebieg granicy wynikający z operatu podziałowego. W 2001roku przeprowadzono podział działki numer137 (sąsiadującej z działką skarżącej) i w ramach postępowania podziałowego protokolarnie ustalono granicę między działką skarżącej(numer 136) a nowoprojektowanymi działkami 137/1 i 137/2. W protokole z przyjęcia granic widnieją podpisy małżonków K., którzy bez zastrzeżeń przyjęli przebieg granicy. Zdaniem organu granica między działkami 136 oraz 137/1 i 137/2 ma charakter granicy prawnej. Spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków a w razie ich wystąpienia przebieg spornych granic wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W skardze z dnia [...] A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów nie miało uzasadnienia prawnego i faktycznego. Skarżąca podnosi, że czuje się pokrzywdzona i oszukana ustaleniem przebiegu granicy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) .
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). W ramach tej kontroli sądy administracyjne badają, czy zaskarżona decyzja ma oparcie w prawie materialnym i czy organy nie naruszyły przepisów regulujących postępowanie administracyjne .
Skarga jest zasadna choć nie z powodów w niej przytoczonych .
Przepisy z zakresu ewidencji gruntów (ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne – powołana wyżej oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz. U. Nr 38 , poz. 454) stanowią, że organy administracji publicznej prowadząc ewidencję gruntów rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub dyspozycji zawartych w aktach normatywnych (§ 12 wyżej cytowanego rozporządzenia ). Taki pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach II S.A. 1155/92, II S.A. 1718/95, II S.A. 1824/95, II S.A. 1231/97 , II S.A. 1094/98 , II S.A. 810/98 i II SA.1283/97 .
Podkreślić ponadto należy, że skarżąca domaga się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów poprzez przywrócenie stanu sprzed modernizacji a właściwie sprzed postępowania podziałowego z 2001 r. Organy prowadzące ewidencję gruntów nie były władne rozstrzygać o kwestii przebiegu spornej granicy . Spór w tym zakresie ma charakter sporu granicznego i może być rozstrzygnięty wyłącznie w postępowaniu o rozgraniczenie .
Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja musi być wyeliminowana z obrotu prawnego. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania .
Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić , że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania . W sprawie bezsporne jest , że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie żył już współwłaściciel spornej nieruchomości S.K. Dalsze postępowanie administracyjne , w tym również odwoławcze toczyło się bez udziału osób zainteresowanych tj. spadkobierców S. K. Na rozprawie w dniu [...] skarżąca oświadczyła , że spadek po mężu nabyła ona oraz troje dorosłych dzieci . Należy podkreślić, że skarżąca już w swoim odwołaniu informowała o fakcie śmieci męża .
Zatem, w ocenie sądu, wszyscy współwłaściciele nieruchomości winni być stronami postępowania administracyjnego. Jeśli zaś strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu to stwierdzić należy, że miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ) .
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) uchylił obie kwestionowane decyzje .
W przedmiocie wykonalności zaskarżonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło