II SA/Ka 2159/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: WSA Bonifacy Bronkowski asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant: Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. Anny Podsiadło sprawy ze skargi H.K. i S. K. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego oddala skargę; Na podstawie uchwały nr [...] z dnia [...] r. Rady Miejskiej B. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa i usług, obejmującego tereny położone w gminie katastralnej K. K., w rejonie ulic [...] i [...], zmieniającego miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego B. O przystąpieniu do sporządzania planu i prawie składania wniosków Zarząd Miasta powiadomił zawiadomieniem umieszczonym w Gazecie A w B. z dnia [...] r., jak i poprzez obwieszczenie wywieszone na tablicy ogłoszeń. Ogłoszenie o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu Zarząd Gminy opublikował w Gazecie A w B. nr [...] z [...] r. oraz zawiadomił indywidualnie skarżących w dniu [...] r. Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu na okres od dnia [...] do [...] r. Do wyłożonego projektu zarzut w dniu [...] r. wnieśli H. K. i S. K., właściciele działek o numerach: [...]. W złożonym zarzucie podnieśli, że w nawiązaniu do przedstawionego projektu planu zagospodarowania w rejonie ulic [...] i [...], nie wyrażają zgody na proponowane w nim zmiany. Na posiedzeniu w dniu [...] r. Zarząd Miasta nie uwzględnił zarzutu wniesionego przez H. i S. K.. O terminie sesji Rady Miasta, na której nastąpi rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych do projektu planu zawiadomiono poprzez ogłoszenie w Gazecie A w B. nr [...] z dnia [...] r. oraz stronę indywidualnie pismem doręczonym [...] r. Jak wynika z załączonego do akt harmonogramu prac nad projektem zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sprawie miało miejsce uprzednie, dwukrotne zawiadamianie o sesjach Rady Miejskiej, zaplanowanych na [...] r. i [...] r., z posiedzenia których każdorazowo zostawał zdjęty punkt dotyczący rozpatrzenia zarzutów, raz ze względu na decyzję o przeprowadzeniu wizji w terenie, która miała miejsce [...] r., a drugi raz na skutek oskarżeń o korupcję i skierowania sprawy do Komisji Rewizyjnej. Na sesji Rady Miejskiej w dniu [...] r. podjęta została uchwała nr [...], którą Rada Miasta B. odrzuciła zarzut wniesiony do projektu planu zagospodarowania przestrzennego przez H. K. i S.K. W uzasadnieniu uchwały opisano przebieg procedury planistycznej, podkreślając jej zgodność z prawem, oraz podano, że zgodnie z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, obszar objęty projektem planu stanowi teren upraw polowych z występującą zabudową rozproszoną. Prace nad zmianą planu są efektem uwzględnienia zgłaszanych wniosków przez osoby zainteresowane zmianą sposobu przeznaczenia nieruchomości. Zmiana planu stanowi warunek realizacji tych oczekiwań. Większość terenów objętych opracowaniem przeznaczona jest w projekcie planu na cele ekstensywnej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W związku z tym konieczna jest modernizacja istniejących ulic, obsługujących do tej pory tereny rolne. Nieruchomości wnoszących zarzut leżą w zasadniczej części poza granicami terenu objętego sporządzonym projektem zmiany planu. W granicach tego terenu znajduje się jedynie wąski fragment nieruchomości, położny wzdłuż ulicy [...], który znajduje się w jej liniach rozgraniczających. Ulica [...], przebiegająca wzdłuż zachodniej granicy przedmiotowej nieruchomości, została wyznaczona jako ulica lokalna, o minimalnych parametrach, wynikających z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Potrzebę modernizacji tej drogi Rada uzasadniła koniecznością zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej terenu objętego planem. Uchwała została doręczona [...] r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H.K. i S. K. podnieśli, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny. Planowane jest poszerzenie ulic [...] i [...], które aktualnie są bardzo wąskie, mając 3, a miejscami 2 metry, szerokości. Poszerzenie to łączy się w ocenie skarżących z wywłaszczeniami i nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego. Nadto poszerzenia nie są możliwe technicznie, ze względu na istniejącą zabudowę wzdłuż ulicy. Skarżący zarzucili organom Gminy nieuczciwość w prowadzeniu postępowania, nie precyzując jednak tego argumentu oraz zamiar przeprowadzenia wywłaszczeń. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy B. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołano się na zgodność przeprowadzonego postępowania i wydanej uchwały z art. 18 oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Organ wskazał, że jedynie wąski pas terenu, z działek należących do skarżących, przebiegający wzdłuż północnej granicy, znalazł się w liniach rozgraniczających ul. [...], która została wyznaczona jako droga lokalna o minimalnych parametrach, określonych przepisami wykonawczymi. Proponowana zmiana planu pozostaje w zgodzie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego B., uchwalonym [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej PoPPSA, sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki przewidziane w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139), dalej zwanej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym uchwałę o odrzuceniu zarzutu w całości lub części, wnoszący zarzut może zaskarżyć do sądu administracyjnego, w terminie 30 dni od jej doręczenia. Kontrola Sądu dotyczy badania legalności zaskarżonego aktu, zgodnie z zakresem wyznaczonym przepisem art. 1§ 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Rozpoznając skargę H.K. i S.K. na uchwałę Rady Miejskiej w B., odrzucającą ich zarzut w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd uznał, że odpowiada ona prawu. Prawidłowo wniesione przez skarżących zastrzeżenia do zapisów planu zostały zakwalifikowane przez Radę Miasta jako zarzut, albowiem skarżący jako właściciele działek położonych częściowo na obszarze objętym projektem planu, mieli interes prawny w kwestionowaniu propozycji przyjętych w projekcie. Dla rozpoznania skutecznie wniesionych zarzutów przepisy ustawy przewidują szczególną procedurę, polegającą na rozpoznawaniu zarzutów w pierwszej kolejności przez Zarząd Gminy, a następnie, w przypadku nie uwzględnienia, przez Radę Gminy, w formie uchwały. Uchwała taka, zgodnie z regulacją przewidzianą w art. 24 ust. 3 ustawy, winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zakres tego uzasadnienia obliguje organ podejmujący uchwałę do dokonania analizy sytuacji faktycznej wnoszącego zarzut, mającej charakter postępowania wyjaśniającego. Natomiast uzasadnienie prawne powinno przedstawiać związek sytuacji wnoszącego zarzut z normami prawnymi, kształtującymi jego uprawnienie i zezwalającymi na jego modyfikację. W rozpoznawanej sprawie zachowany został dwuszczeblowy tryb rozpoznawania zarzutu, skarżący byli również powiadomieni o wyłożeniu planu, zaś cała procedura planistyczna została przeprowadzona zgodnie z wymogami art. 18 ustawy o planowaniu przestrzennym. Skarżących powiadomiono także o terminie sesji Rady Miejskiej, na której rozpatrywano nieuwzględniony przez Zarząd zarzut do projektu planu. Odnosząc się natomiast do zaskarżonej uchwały, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zarzuty i argumentów podnoszone przez skarżących, miały bardzo ogólnikowy charakter i sprowadzały się do wyrażenia sprzeciwu wobec projektowanych zmian oraz podnoszenia braku ekonomicznego i technicznego uzasadnienia dla ich realizacji. W tym stanie rzeczy, organ gminy zobligowany był samodzielnie do zrelatywizowania wyrażanego sprzeciwu do stanu faktycznego, dotyczącego działek skarżących i rozważenia, czy jest dopuszczalna w świetle prawa ingerencja w prawo własności. Zgodnie z art. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Władztwo planistyczne gminy realizowane jest poprzez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, będący powszechnie obowiązującym aktem prawa miejscowego. Władztwo to nie ma charakteru nieograniczonego. Przy zagospodarowywaniu terenu należy bowiem zapewnić ochronę interesu prawnego osób trzecich, a zakres tej ochrony wyznaczają przepisy prawa i zasady współżycia społecznego. Niewątpliwie proces planowania przestrzennego w nieunikniony sposób prowadzi do powstawania konfliktów interesów i nie jest możliwe zagwarantowanie realizacji interesów wszystkich uczestników procedury planistycznej w równym stopniu. Zadaniem organów jest natomiast wyartykułowanie przyjętych preferencji. Dopuszczalna jest bowiem na etapie planowania ingerencja w sferę własności, jeżeli odbywa się ona zgodnie z prawem. Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istnieje dla Rady wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego jest związane z równoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego). Obowiązku takiego Rada nie ma, gdy co prawda doszło do naruszenia interesu prawnego określonego podmiotu, ale ta ingerencja w sferę uprawnień odbywa się zgodnie z prawem. Wówczas Rada działa w ramach przysługującego jej uprawnienia i jeżeli go nie nadużywa, Zadaniem Rady jest wówczas analiza przyjętych rozwiązań planistycznych, ich uzasadnienie oraz wskazanie i uzasadnienie przyjętych preferencji. W ustalonym stanie faktycznym sprawy, linie rozgraniczające ulicy [...], oznaczonej w projekcie zmiany planu symbolem O3L1/2 przebiegają wzdłuż granic nieruchomości skarżących, a w odniesieniu do działek o numerach [...] oraz [...], wchodzą częściowo w ich teren. Linie te nie naruszają istniejącej na działkach zabudowy. Ulica [...] jest ulicą istniejącą i wykorzystywaną, a jej aktualna szerokość 2-3 m, nie jest poddawana w wątpliwość. W odniesieniu do takiego stanu sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały zostało podane, że ulica [...] została wyznaczona zgodnie z jej istniejącym przebiegiem, projektowana zmiana funkcji terenu i jej przeznaczenie pod zabudowę uzasadniają zaś jej modernizację i zaprojektowanie drogi służącej do obsługi ruchu lokalnego. Zakres ingerencji w prawo skarżących został zaś zminimalizowany do koniecznego zakresu. W ocenie Sądu, wobec lakoniczności zgłoszonego przez skarżących zarzutu, treść podjętej uchwały w przedmiocie jego odrzucenia odpowiada prawu. Rada Miasta zarówno wskazała i uzasadniła powody wprowadzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jak i oceniła ich wpływ na sferę interesu prawnego wnoszących zarzut. Ingerencja w sferę własności skarżących nie odbyła się przy tym z naruszeniem zasady proporcjonalności i równości. Świadczy o tym fakt prowadzenia drogi istniejącym szlakiem, i dokonywanie poszerzenia w sposób symetryczny, bez nieuzasadnionych odstępstw od zasadniczej linii przebiegu. Faktem jest również, że nie zostały naruszone linie istniejącej zabudowy, zaś zakres ingerencji w teren nieruchomości nie skutkuje pozbawieniem właścicieli możliwości dalszego korzystania z nich zgodnie z przeznaczeniem. Przeznaczenie terenu pod zabudowę i przewidywana w związku z tym postępująca intensyfikacja ruchu lokalnego uzasadnia założenie o potrzebie wprowadzenia do planu zapisu o zmianie parametrów drogi, której aktualnej szerokości skarżący nie negują. Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.