I SA/Bk 211/04
WyrokWSA w Białymstoku2004-10-15
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Janusz Lewkowicz, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn może zostać oparta wyłącznie na zapisach w ewidencji gruntów, jeśli skarżący kwestionuje stan własności i przedstawił dowody wskazujące na inne rozporządzenia majątkowe?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może oprzeć rozstrzygnięcia o stanie własności działek wyłącznie na zapisach w ewidencji gruntów, jeśli skarżący przedstawił dowody (akt notarialny darowizny, dokumenty podziału geodezyjnego) wskazujące na odmienny stan prawny, a kwestia własności jest sporna i toczy się przed sądem powszechnym. Nieuwzględnienie tych dowodów stanowi naruszenie art. 191 ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn. Organy przyjęły, że działki nr [...] i [...] wchodzą w skład spadku po J. R., a wartość nabytego przez każdego ze spadkobierców spadku nie przekracza kwoty wolnej od podatku. Skarżący A. R. zarzucił, że działki te nie wchodzą w skład masy spadkowej, gdyż są jego własnością na mocy aktu darowizny z 1960 r. i późniejszego podziału gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego A. R. kwoty 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Anna Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego A. R. kwotę 200,- (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...].04.2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej
w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po J. R. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż prawidłowe są ustalenia organu I instancji, który przyjął, iż działki Nr [...] i [...] wchodzą w skład spadku po J. R. Wskazują na to zebrane w toku postępowania dowody, a mianowicie postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].04.2002 r. sygn. akt II Ns [...] stwierdzające nabycie spadku po J. R. na rzecz A. R., M. R., J. B. i T. S. po ¼ części na każdego z nich, zeznania spadkobierców, w których wskazano, iż przedmiotem spadku była działka o łącznej powierzchni 0,16 ha położona we wsi I. o wartości 5.000 zł, które znajdują potwierdzenie w wypisie z rejestru gruntów wydane przez Starostwo Powiatowe w B. oraz zawiadomienie o zmianie z dnia 26.08.2003 r. wydane przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17.01.2002 r. nie dotyczy kwestii własnościowych, odnosi się jedynie do zapisu w operacie ewidencji gruntów stwierdzającego stan władania gruntami jednakże potwierdzone w nim zostało stanowisko Wójta Gminy J. D. zawarte
w decyzji z dnia [...].12.1991 r., w której jako właścicieli działek [...] i [...] wpisano spadkobierców J. R.
W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zasadnie uznał, iż przedmiotem spadku po J. R. są działki [...] i [...], a ponieważ wartość nabytego przez każdego ze spadkobierców spadku nie przekracza kwoty wolnej od podatku określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn istniała podstawa do umorzenia postępowania zgodnie z art. 208 ordynacji podatkowej.
Końcowo organ stwierdził, iż obecnie toczy się przed Sądem Rejonowym
w B. postępowanie z wniosku Pani M. R. o stwierdzenie zasiedzenia przez J. R. działek [...] i [...], zaś postępowanie w sprawie zapisu w ewidencji gruntów tychże działek uległo w związku z postępowaniem sądowym zawieszeniu. W sytuacji rozstrzygnięcia kwestii własności przez Sąd Powszechny w sposób odmienny niż to wynika z wpisu do rejestru gruntów zaistnieje podstawa do wznowienia postępowania podatkowego stosownie do art. 240 ordynacji podatkowej.
W skardze na powyższą decyzję skarżący A. R. zarzucił, iż organ wadliwie ustalił, że w skład masy spadkowej wchodzą działki Nr [...] i [...], ponieważ po spadkodawcy J. R. nie pozostała żadna masa spadkowa. Przedmiotowe działki są własnością skarżącego, wydzielone zostały bowiem z części nabytej przez niego w drodze darowizny na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1960 r. sporządzonego w b. Państwowym Biurze Notarialnym Repertorium A Nr [...], stąd też wpisy w ewidencji gruntów nie odzwierciedlają stanu własności tych działek. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji i wniósł
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należy uznać za uzasadnioną.
Stanowisko organów, iż w skład masy spadkowej po J. R. wchodzą działki [...], [...] nie znajduje dostatecznego oparcia w przywołanych przez organy dowodach, nie uwzględnia też całości dowodów zebranych w sprawie.
Postanowienie z dnia [...].10.2002 r. sygn. akt II Ns [...] Sądu Rejonowego
w B. rozstrzyga jedynie o ustaleniu spadkobierców po J. R. Zapisy w ewidencji gruntów, w której spadkobiercy ci zostali wpisani jako współwłaściciele przedmiotowych nie mogą w sposób decydujący rozstrzygać o prawie własności działek. Jak bowiem wykazuje skarżący przedmiotowe działki istotnie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego J. R., jednakże gospodarstwo zostało przez niego rozdysponowane w formie darowizny aktem notarialnym z dnia [...].04.1960 r. Repertorium A Nr [...] sporządzonym w b. Państwowym Biurze Notarialnym w B. na rzecz członków jego rodziny w tym także skarżącego. Ponieważ w akcie tym granice darowanych działek wskazano w sposób opisowy numery tymże działkom zostały nadane przy podziale tego gospodarstwa w roku 1962 r. W decyzji z dnia [...].12.1991 Wójta Gminy J. D., której to decyzji brak jest w aktach sprawy, decyzji z dnia [...].06.2001 wydanej z upoważnienia Starosty B. uwzględniono tenże podział i przyjęto, iż działki [...] i [...] wydzielone zostały z gruntów gospodarstwa J. R. a nie z działki [...], która także powstała w wyniku podziału tego gospodarstwa. Taki stan zapisów w ewidencji gruntów jest kwestionowany przez skarżącego, a wszczęte z wniosku A. R. postępowanie w sprawie zmiany zapisu w ewidencji gruntów dotyczących przedmiotowych działek jest zawieszone postanowieniem Starosty Powiatowego w B. z dnia [...].03.2004 r. z uwagi na toczące się postępowanie sądowe w sprawie własności działek [...] i [...].
Oparcie się w takiej sytuacji przez organy na zapisach w ewidencji gruntów
i przyjęcie, iż działki [...] i [...] stanowią własność spadkodawcy J. R. jest nieuzasadnione. Do ustalenia stanu własności tych działek konieczne jest uwzględnienie rozporządzeń dokonanych aktem notarialnym [...].04.1960 r. Repertorium A Nr [...] przez J. R. i dokonany w oparciu o te rozporządzenia podział gospodarstwa w 1962 r. przez nadanie numerów poszczególnych działkom. Nieuwzględnienie tych okoliczności mimo, ż wynikają one z zebranych w sprawie dowodów daje podstawę do przyjęcia, iż stan faktyczny sprawy został ustalony z pominięciem części materiału dowodowego a to stanowi o naruszeniu art. 191 ordynacji podatkowej. Ponieważ o rozstrzygnięciu w sprawie decyduje prawidłowo ustalony stan faktyczny, a ten jak wykazano powyżej został ustalony z pominięciem dowodu z aktu notarialnego z 1960 r. oraz dowodów o podziale geodezyjnym gospodarstwa rolnego spadkodawcy, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20.09.2002 r. Nr 153, poz. 1270), jednocześnie orzekając o zwrocie kosztów w myśl art. 200 powyższej ustawy.
Końcowo należy dodać, iż w sytuacji gdy toczy się postępowanie przed sądem powszechnym w sprawie ustalenia własności przedmiotowych działek organ winien rozważyć czy może to mieć wpływ na wynik postępowania i czy w związku z tym istnieje podstawa do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 ust. 4 kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło