II SA/Ka 2094/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-10-15
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przebudowa ogrodzenia, która znacząco zmienia jego wygląd i elementy konstrukcyjne, stanowi nową budowę wymagającą zgłoszenia zgodnie z przepisami Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Przebudowa ogrodzenia, która polega na wykonaniu nowego ogrodzenia z innych elementów niż poprzednio, a nie na odtworzeniu stanu pierwotnego, stanowi nową budowę i wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje stwierdzeniem samowoli budowlanej i obligatoryjnym orzeczeniem nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ogrodzenia stałego posesji H. N. wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca podnosiła, że ogrodzenie zostało wykonane z materiałów pozostałych po budowie domu i znajduje się w granicach jej posesji, a jego przebudowa nie wymagała dokumentów. Kwestionowała również prawidłowość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II SA/ Ka 2094/ 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , Delegatura w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Sygn. akt II SA/ Ka 2094/ 02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. na podstawie art. 104 ( 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał Pani H. N. rozbiórkę ogrodzenia stałego posesji nr [...] od ulicy [...] w C. i uporządkowanie terenu po robotach budowlanych. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że w trakcie przeprowadzonego postępowania stwierdził wykonanie ogrodzenia działki nr [...] od strony ulicy[...] bez obowiązku zgłoszenia tych robót w Urzędzie Miasta. Wobec nie przedłożenia dokumentów potwierdzających legalność wykonanych prac budowlanych wynikających z art. 30 ust. 1 pkt. 2 ustawy - Prawo budowlane, stwierdził samowolę budowlaną, co skutkuje obecnie obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki.
Od decyzji tej odwołanie wniosła zainteresowana H. N., podnosząc, że ławice spornego płotu wykonane zostały w [...] z pozostałego, przy budowie budynku mieszkalnego, betonu a w nich umieszczone zostały słupki ogrodzeniowe, na których rozciągnięto siatkę ogrodzeniową. Podkreśliła, ze płot usytuowany jest w granicach jej posesji, nie narusza granic innych działek i nie budzi żadnych zastrzeżeń sąsiadów. Przyznała, że po zakończeniu budowy domu, postanowiła zrobić płot estetyczny, ale nie posiada dokumentów potwierdzających legalność ogrodzenia, gdyż żadne plany nie były wymagane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Delegatura w B. nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej przywołał art. 138 ( 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1009 r. Prawo budowlane
W uzasadnieniu podał, że w celu wyjaśnienia wątpliwości organ odwoławczy przed wydaniem decyzji przeprowadził w dniu [...] rozprawę administracyjną w celu m.in. dla skonfrontowania oświadczeń stron i świadków w przedmiocie daty wykonania spornego ogrodzenia. W wyniku uzyskanych oświadczeń organ odwoławczy nie zgodził się z tezami odwołania. Stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgodna jest z prawem. Potwierdził, że inwestor wykonał ogrodzenie stałe posesji nr [...] od ulicy [...] w C. bez dopełnienia obowiązku zgłoszenia, czym naruszył przepis art. 30 ustawy Prawo budowlane, a wobec samowoli budowlanej obligatoryjnie stosuje się przepis art. 48 wymienionej ustawy. Dodatkowo podniósł, że sporne ogrodzenie narusza częściowo pas drogowy na działce nr [...] stanowiącej własność gminy C.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. N. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę ogrodzenia stałego posesji nr [...] od ulicy [...] w C.
Skarżąca w pierwszej kolejności kwestionuje ustalenia przyjęte w trakcie rozprawy administracyjnej, zarzucając tej rozprawie chaotyczność, jednostronność i tendencyjność. Skarżąca przede wszystkim zarzuciła naruszenie art. 54 kodeksu postępowania administracyjnego, podnosząc, iż wobec wysłania wezwania na rozprawę administracyjną nie odpowiadającego wymogom cytowanego artykułu, została pozbawiona możliwości prawidłowego przygotowania się do tej rozprawy, a tym samym nie mogła w niej aktywnie uczestniczyć. Podkreśliła, że rozprawa nie wyjaśniła podnoszonych wątpliwości, a protokół z tej rozprawy zawiera liczne nieścisłości. Dodała, że organ administracji uchybił także art.art. 75- 77 kodeksu postępowania administracyjnego, działając na niekorzyść strony i swobodnie oceniając zgłoszone przez skarżącą dowody w postaci przesłuchania świadków, bądź nie uwzględniając zgłaszanych przez Nią dowodów. Odnosząc się do zaskarżonej decyzji, strona skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu organ odwoławczy nie ustosunkował się do podnoszonych przez Nią argumentów.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że w celu wyjaśnienia podnoszonych wątpliwości przeprowadzona została rozprawa administracyjna, na którą strona została prawidłowo wezwana. Dodał, iż skarżąca dysponowała odpowiednim czasem na zapoznanie się z zebraną w sprawie dokumentacją. Ponadto zauważył, że wiele kwestii zgłaszanych przez stronę wykracza poza ramy postępowania administracyjnego i może być wyjaśniona tylko na drodze odrębnych postępowań, cywilnego lub karnego. Dodał, iż niepodważalny w sprawie jest fakt, iż skarżąca nie posiada dokumentów potwierdzających legalność wykonanego ogrodzenia a nadto ogrodzenie to narusza pas drogowy na działce pozostającej własnością Gminy C. Wobec powyższego niezbędne jest obligatoryjne orzeczenie nakazania rozbiórki tego ogrodzenia.
Na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. skarżąca podtrzymała skargę i wyjaśniła, że ogrodzenie ze słupków i siatki na podmurówce wykonała w [...] natomiast w [...] doprowadziła ogrodzenie do stanu obecnego, tzn. obłożyła klinkierem słupki a siatkę zastąpiła drewnianymi przęsłami.
Uczestniczka postępowania – T. K., podała natomiast, że całe ogrodzenie wykonane zostało w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 12 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm). Stosownie do art. 97 ( 1 wymienionej ustawy sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie mogły doprowadzić do podważenia jej legalności.
Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt. 7 cytowanej ustawy, budowa ogrodzeń nie wymagała pozwolenia na budowę. Wyjątkiem była budowa ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości ponad 2.20 m, w przypadku których należało dokonać zgłoszenia ich budowy właściwemu organowi przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robot budowlanych. W zgłoszeniu takim należy określić, rodzaj, zakres i sposób wykonania robót oraz termin ich rozpoczęcia, a nadto dołączyć należy dowód potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością i w miarę konieczności odpowiednie szkice i rysunki. Dodatkowo należy wskazać, iż inwestor nie może przystąpić do budowy takiego ogrodzenia wcześniej niż przed upływem 30 dni od doręczenia zgłoszenia, gdyż w tym terminie organ ma możliwość wniesienia sprzeciwu. Budowa ogrodzeń z naruszeniem wskazanych przepisów oznacza, że inwestor dopuszcza się samowoli, a to wymaga zdecydowanego przeciwdziałania ze strony organów nadzoru budowlanego, powołanych do strzeżenia porządku prawnego w budownictwie.
Zgodnie z zapisem art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, właściwy organ zobligowany był orzec o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Powyższa norma nie pozostawiała więc organowi nadzoru żadnej sfery uznania, nie dopuszczając stosowania jakichkolwiek okoliczności "łagodzących". Prawo w tym przypadku choć jest szczególnie bezwzględne, nie może być traktowane jako swoista sankcja, lecz jako sposób doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż skarżąca przebudowała płot wokół swojej posesji od ulicy [...] w C. Spornym pozostaje czas powstania tego ogrodzenia, gdyż skarżąca twierdzi, że płot został wybudowany w roku[...], a w [...] nastąpiła tylko jego przebudowa, natomiast uczestniczka postępowania – T. K. twierdzi, że całe ogrodzenie powstało w roku [...]. Sąsiedzi, którzy zostali zgłoszeni przez skarżącą i uczestniczkę postępowania - w trakcie rozprawy administracyjnej opowiadają się za jedną z dwóch zaprezentowanych wersji. Jednakże sama skarżąca w trakcie rozprawy przyznała, na dowód czego przedstawiła także zdjęcie, że w [...] przebudowała gruntownie ogrodzenie, a mianowicie, w miejsce dawnych słupków metalowych, pojawiły się obłożone klinkierem filary, które połączono drewnianymi przęsłami. Działania skarżącej całkowicie zmieniły dotychczasowy wygląd ogrodzenia i nie można w tym przypadku mówić o remoncie istniejącego ogrodzenia, bowiem prace wykonane przez skarżącą nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz na wykonaniu nowego ogrodzenia, z innych niż poprzednio elementów. Zatem skarżąca miała obowiązek wynikający z art. 30 ust. 1 pkt. 2 ustawy - Prawo budowlane zgłosić zamiar budowy tego ogrodzenia właściwemu organowi i nie zadośćuczyniła temu obowiązkowi. Oznacza to że organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły samowolę budowlaną, a w takiej sytuacji miały obowiązek wydania nakazu rozbiórki nielegalnie postawionego ogrodzenia. Dodatkowo należy podnieść, że wobec faktu, iż od zakończenia budowy spornego płotu nie minęło 5 lat, nie można mówić o swoistej legalizacji tej budowy na mocy art. 49 cytowanej ustawy (w brzemieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracyjne).
Podnoszone przez skarżącą uchybienia, jakich jakoby miał się dopuścić organ administracyjny drugiej instancji prowadzący postępowanie administracyjne, a przede wszystkim rozprawę administracyjną w celu skonfrontowania oświadczeń stron i świadków, nie mogą wpłynąć na ocenę podjętej przez organy administracyjne decyzji. Strona została powiadomiona o terminie rozprawy ze stosownym wyprzedzeniem, wezwanie na rozprawę określało cel rozprawy, a spisany z tej rozprawy protokół został przez stronę skarżąca podpisany, a zatem strona swoim podpisem potwierdziła ustalenia przyjęte w trakcie rozprawy. W protokole tym przewidziano możliwość odmowy podpisania, ale skarżąca z niej nie skorzystała, nie wyraziła też swoich uwag do tego protokołu i bez żadnych zastrzeżeń podpisała kwestionowany dopiero teraz protokół.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjnym nie dopatrzywszy się w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia prawa, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w zw. Z art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło