I SA/Po 1835/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Janusz Ruszynski NSA Maria Skwierzyńska(spr) Protokolant sekr.sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego M.I. kwotę 6.226,20 zł (sześć tysięcy dwieście dwadzieścia sześć złotych dwadzieścia groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński Drugi Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku M.I. o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1993, odmówił umorzenia w/w odsetek w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że decyzją z dnia [...] r., wydaną w toku ponownego rozpatrywania sprawy, Drugi Urząd Skarbowy określił M.I. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za rok 1993 w wysokości [...]zł. i odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł. Zaległość podatkowa została przez podatnika uregulowana w dniu [...] maja 1999 r., a odsetki w kwocie [...] zł w dniu [...]czerwca 1999 r. Po uregulowaniu w/w kwot podatnik wniósł skargę na niezałatwienie sprawy wymiaru podatku w terminie domagając się równocześnie zwrotu zapłaconych odsetek. Powołując się na przepis art. 20 pkt 1 i 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w/w organ stwierdził, że podatnik od zaległości podatkowej za rok 1993 obowiązany był uiścić odsetki. Rozpatrując wniosek podatnika o umorzenie odsetek za zwłokę w trybie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej i w aspekcie jego sytuacji materialno-prawnej Urząd Skarbowy wezwał M.I. do określenia jego sytuacji materialnej. Podatnik odmówił jednak dostarczenia informacji w tym zakresie stwierdzając, że to organ podatkowy ponosi winę za powstanie odsetek w związku z przewlekłością postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za rok 1993. W tej sytuacji organ podatkowy stanął na stanowisku, że w sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika uzasadniający umorzenie odsetek za zwłokę, skoro zostały one przez podatnika uiszczone. Również niezasadne byłoby umorzenie ze względu na interes publiczny, bowiem w interesie publicznym leży by niezapłacony podatek pobierany był wraz z odsetkami za zwłokę. Izba Skarbowa , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 67 § 1 i art. 208 Ordynacji podatkowej uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i umorzyła postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy stwierdził, że zaplata zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę spowodowała wygaśniecie zobowiązania podatkowego (zaległości), wobec czego złożenie przez podatnika wniosku o umorzenie po wygaśnięciu zobowiązania w przedmiocie nieistniejących odsetek powoduje bezprzedmiotowość postępowania, które na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej podlega umorzeniu. W skardze na tę decyzję M.I. wnosi o jej uchylenie jako naruszającej przepis art. 67 § 1, art. 208 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi w/w m. inn. podnosi, że podstawę wniosku o umorzenie odsetek stanowił fakt, iż decyzja określająca podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1993 została mu doręczona po upływie 3 lat od dnia zapoznania go z protokołem kontroli. W tej sytuacji, wobec nieuzasadnionej przewlekłości postępowania, ważny interes podatnika przemawia za umorzeniem odsetek za zwłokę. Skarżący podkreśla też, że uregulowanie zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę nastąpiło w toku postępowania egzekucyjnego, po zajęciu konta bankowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: W świetle przepisu art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy umarza postępowanie. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zapłacenie przez podatnika zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, a więc wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, przed wniesieniem wniosku o umorzenie odsetek skutkuje bezprzedmiotowość postępowania w tej sprawie. Pominął przy tym fakt, że zapłata odsetek, o których umorzenie podatnik później wnioskował, nastąpiła w toku postępowania egzekucyjnego. Dopiero w odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa stwierdziła, że w dniu [...] czerwca 1999 r. wystawiony został tytuł wykonawczy obejmujący zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1993. Zapłacenie należności, w tym przypadku z tytułu odsetek za zwłokę, w toku postępowania egzekucyjnego nie ma charakteru zapłaty dobrowolnej i tym samym nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawie umorzenia. Z tego względu uznać należy, że umorzenie przez organ II instancji postępowania w omawianej sprawie nie odpowiada prawu, bowiem narusza przepis art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, skoro postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Zapłata odsetek w toku postępowania egzekucyjnego miała bowiem na celu unikniecie dodatkowych kosztów. Tym samym brak podstaw do stwierdzenia, że zapłata odsetek za zwłokę przez podatnika spowodowała wyłączenie interesu prawnego podatnika, bowiem nie każda forma zapłaty należności np. z tytułu odsetek czyni bezprzedmiotowym postępowanie o ich umorzenie. Podobne stanowisko wynika także z wyroków Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r. sygn. akt III RN 198/00; z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/95 i III ARN 51/95. oraz z wyroków NSA np. z dnia 16 listopada 2000 r. sygn. akt I SA/Po 1555/99. W związku z tym organ odwoławczy w toku ponownego rozpatrywania sprawy winien rozstrzygnąć odwołanie podatnika i kwestię zasadności umorzenia odsetek za zwłokę co do istoty sprawy, w myśl postanowień przepisu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe względy na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/M.Skwierzyńska /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński LF