I GSK 284/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.), Sędziowie NSA Rafał Batorowicz, Małgorzata Korycińska, Protokolant Karolina Mamcarz, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt V SA 2586/03 w sprawie ze skargi [...]. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 14 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz [...]. w Warszawie kwotę złotych 1200 (jeden tysiąc dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2004 r. o sygn. akt V SA 2586/03 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...]. z siedzibą w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 14 maja 2003 r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz Prosper S.A. kwotę 1000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd oparł rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 20 grudnia 1999 r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu m.in. towary nazwie handlowej [...], które zaklasyfikowano do kodu PCN 3004 90 19 0 ze stawką celną w wysokości 0 %. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy inspekcji celnej w siedzibie importera - Prosper S.A. - ustalono, że sprowadzony towar nie może być uznany za lek w rozumieniu taryfy celnej, a zatem nie powinien być klasyfikowany do pozycji 3004. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej i po jego przeprowadzeniu dnia 18 października 2002 r. wydał decyzję, którą uznał zgłoszenie celne strony za nieprawidłowe i zaklasyfikował importowany produkt do kodu PCN 2106 90 92 0 ze stawką celną w wysokości 20%. W wyniku odwołania decyzją z dnia 14 maja 2003 r. Dyrektor Izby Celnej Warszawie utrzymał w mocy powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie, mocą której zgłoszenie celne [...] w Warszawie z dnia 3 listopada 1999 r. nr SAD [...] zostało uznane za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła w odniesieniu do produktu I[...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w późniejszym piśmie procesowym spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej ewentualnie o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organy celne przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przede wszystkim z tej przyczyny, że organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwą -co do istoty rozstrzygnięcia - decyzję organu I instancji, której wadliwość sam stwierdził i wykazał w uzasadnieniu własnej decyzji, a tym samym sam wydał decyzję również naruszającą prawo. Sąd I instancji wyjaśnił, że w postępowaniu celnym granice działania organu odwoławczego określa art. 233 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja organu I instancji jest decyzją prawidłową z punktu widzenia zgodności z prawem; jeżeli natomiast rozstrzygnięcie jest wadliwe, organ odwoławczy obowiązany jest wadliwość tę usunąć. Organ odwoławczy nie może się ograniczyć tylko do kontroli zgodności z prawem decyzji organu I instancji, ale zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 127 O.p.) ma obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wskazany przepis daje organowi odwoławczemu podstawę do uchylenia decyzji w całości lub w części i w tym zakresie rozstrzygnięcia co do istoty albo zakończenia w inny sposób postępowania przed organem w danej instancji, tj. wzruszenia postępowania l pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może natomiast odmiennie orzec co do istoty rozstrzygnięcia, nie uchylając decyzji organu I instancji. Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej powinno mieć miejsce zawsze wówczas, gdy nie jest ona zgodna z prawem. Utrzymanie w mocy decyzji jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu II instancji jest co do istoty sprawy taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji. W niniejszej sprawie w chwili wydawania decyzji w II instancji upłynął już termin określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, zgodnie z którym decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe bądź nieprawidłowe nie może być wydana, jeśli upłynęły trzy lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Ten przepis, a także przepis art. 234 Ordynacji podatkowej nie zezwalały na zweryfikowanie decyzji organu pierwszej instancji, a zatem stosownie do powołanych wyżej przepisów art. 233 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 13 § 5 Kodeksu celnego organ odwoławczy zobowiązany był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. Utrzymanie zaskarżoną decyzją w mocy decyzji organu I instancji spowodowało, że dla tego samego preparatu o nazwie "Isomil" organy celne określiły i w obiegu prawnym wciąż pozostają dwa różne kody taryfy celnej. Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi. W szczególności Sąd uznał za prawidłowe i zasadne stanowisko organów celnych, iż produkt o takich właściwościach jak "[...]" nie jest lekiem, lecz środkiem (preparatem) spożywczym i powinien być klasyfikowany do pozycji 2106 Taryfy celnej. Nie uzasadnia żądania zaklasyfikowania do pozycji 3004 Taryfy celnej fakt wpisania produktu do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych, ponieważ organy działające na podstawie przepisów ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej, w sprawach dotyczących rejestracji środków farmaceutycznych, nie są właściwe do określenia klasyfikacji towarów wg kodów taryfy celnej. Klasyfikacji taryfowej towarów w oparciu o przepisy taryfy celnej dokonują organy celne. Fakt zarejestrowania preparatu w Polsce jako leku stanowi dopiero podstawę do oceny przez organy celne, czy preparat, w aspekcie jego składu, właściwości i zastosowania, może zostać zaklasyfikowany do pozycji "lek". Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, iż organy celne nie mogą dokonywać odmiennej klasyfikacji importowanego preparatu w przypadku, gdy sporny preparat został uznany za lek w innym akcie prawnym. Sąd uznał, że mimo prawidłowej klasyfikacji taryfowej ustalonej przez organ odwoławczy, zaskarżona decyzja narusza prawo, albowiem utrzymuje w mocy wadliwą co do istoty rozstrzygnięcia decyzję organu I instancji. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, na podstawie art. 173 pkt l i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) /dalej P.p.s.a./, zaskarżył powyższy wyrok opierając kasację na podstawie naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji poprzez wskazanie, iż organ II instancji powinien był uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie, co wiązałoby się z nierównym traktowaniem podmiotów sprowadzających identyczne lub podobne towary, które stosują kod PCN 2106 90 98 0. Powołując się na przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz na wskazaną podstawę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie skargi strony z dnia 24 czerwca 2003 r. oraz orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej skarżący uzasadnił potrzebą ujednolicenia stanowiska wyrażonego w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które to orzeczenia przy identycznym stanie faktycznym są – zdaniem strony – rozbieżne, co stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wszystkich podmiotów, znajdujących się w analogicznej sytuacji, wobec prawa. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie nie podzielił stanowiska Sądu dotyczącego konieczności uchylenia decyzji organu I instancji i uznając, iż interpretacja dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie narusza przepisy prawa procesowego powołane w petitum skargi. Skarżący wskazał, że w świetle przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzja o zmianie klasyfikacji taryfowej powodującej zmianę wymiaru należności celnych mogła być wydana przez władze celne do dnia 1 lutego 2003 r. Ponadto podkreślił, że ewentualna zmiana klasyfikacji spornego towaru wpłynęłaby na zmianę wysokości (podwyższenie) długu celnego. Zgodnie z art. 234 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Zatem mając na uwadze art. 234 Ordynacji podatkowej oraz art. 65 § 5 Kodeksu celnego Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji dokonując zmiany klasyfikacji taryfowej [...] na kod PCN 2106 90 92 0 określił nową kwotę długu celnego - niższą od tej, którą spółka powinna zapłacić, gdyby towar zaklasyfikowano prawidłowo do kodu PCN 2106 90 98 0. Natomiast uchylenie decyzji organu I instancji wiązałoby się z uznaniem klasyfikacji taryfowej do pozycji 3004 90 19 0, zastosowanej w zgłoszeniu celnym, za właściwą. Pozostawienie kodu taryfy, zawartego w zgłoszeniu celnym, z "zerową" stawką celną stanowiłoby zatem uprzywilejowanie strony w stosunku do podmiotów sprowadzających identyczne lub podobne towary i deklarujących kod PCN 2106 90 98 0 ze stawką celną 25% min. 22 EUR/kg i byłoby sprzeczne z zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...]. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez spółkę, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona podkreśliła, że skarga kasacyjna nie jest zasadna nie tylko z przyczyn merytorycznych, ale przede wszystkim z tego powodu, że Dyrektor Izby Celnej nie wskazał i nie uzasadnił podstaw kasacyjnych, na których oparł skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności postępowania wymienionymi w § 2 tego artykułu, z których żaden w sprawie nie zachodzi. Zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza po pierwsze, że Sąd ten nie może poddać kontroli niezaskarżoną część orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego i po drugie, że jest w pełni związany podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej, które determinują zakres działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, jaką powinien on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Skarżący przytoczył w skardze kasacyjnej, jako jej podstawę art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucił ponadto zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego powołanych w petitum skargi, jednakże w petitum skargi skarżący nie przytoczył żadnych przepisów postępowania, które według niego zostały naruszone. Tak sformułowana podstawa skargi kasacyjnej wskazuje, że powołane w niej przepisy konstytucyjne nie stanowiły zarzutu naruszenia prawa materialnego, lecz w istocie służyły skarżącemu do wzmocnienia argumentacji o naruszeniu przez Sąd przepisów postępowania, które skarżący powołał dopiero w ostatnim akapicie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, którego wymagania określa art. 176 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem do wymagań materialnych skargi kasacyjnej należy m. in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania niezależnie od nieprecyzyjnego przytoczenia treści art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) P.p.s.a. (pominięto punkt 1) nie spełnia wymagań materialnych skargi kasacyjnej, ponieważ nie został w ogóle uzasadniony. Brak uzasadnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania oznacza, że ta podstawa kasacyjna nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 176 P.p.s.a., co w konsekwencji uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zbadanie, czy przy wydawaniu zaskarżonego wyroku przepisy postępowania zostały naruszone przez WSA w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a., jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O zwrocie przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz Spółki "Prosper" kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika Spółki o zasądzenie wynagrodzenia na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2b powołanego rozporządzenia za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, albowiem powołany przepis dotyczy wyłącznie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej albo sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a nie odpowiedzi na skargę kasacyjną. mr