I SA/Wr 3335/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-10-20

Skład orzekający: Andrzej Cisek, Janusz Zubrzycki, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zapłata zaległego podatku od nieruchomości w trakcie postępowania odwoławczego skutkuje bezprzedmiotowością tego postępowania, zwłaszcza gdy podatnik kwestionuje prawidłowość naliczenia podatku i jest następcą prawnym podmiotu zobowiązanego?
Ratio decidendi
Zapłata zaległego podatku od nieruchomości w trakcie postępowania odwoławczego nie pozbawia podatnika możliwości dochodzenia swoich praw i kwestionowania prawidłowości naliczenia podatku. Postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe, jeśli spór co do istoty sprawy nadal istnieje. Organ podatkowy jest zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nawet po zapłacie podatku, jeśli podatnik jest następcą prawnym poprzedniego zobowiązanego i kwestionuje podstawę opodatkowania.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. nabyła przedsiębiorstwo Kopalnie B w likwidacji, które miało zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1992-1993 i 1995-1996. Organy podatkowe umorzyły postępowanie w sprawie określenia tych zaległości jako bezprzedmiotowe, wskazując na zapłatę podatku przez Kopalnie B przed przejęciem ich przez Spółkę A S.A. Spółka A S.A. kwestionowała tę decyzję, podnosząc, że jest następcą prawnym Kopalń B i że zapłata podatku nie pozbawia jej prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza że kwestionowała prawidłowość naliczenia podatku od podziemnych wyrobisk górniczych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego koszty postępowania na rzecz Spółki A S.A.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska- sprawozdawca Protokolant: Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi Spółki A S.A. z siedzibą w K. Oddział w W. Zakład A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie wydania decyzji określającej zaległość za lata 1992-1993 i za lata 1995-1996 w podatku od nieruchomości jako bezprzedmiotowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Spółki A S.A. w K. Oddział w W. Zakład A kwotę 265 ( dwieście sześćdziesiąt pięć) zł tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Przedmiotem skargi Spółki A S.A. w K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzje Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie wydania decyzji określającej zaległość za lata 1992-1993 i 1995-1996 w podatku od nieruchomości. Prezydent Miasta W. decyzją z [...] wydaną na podstawie art. 207, art. 208 i art. 240 §1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania Spółce A S.A. w K. decyzji określających zaległość w podatku od nieruchomości za lata 1992-1993 r. i 1995-1996 r. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka kupując do likwidatora w dniu [...] za cenę [...] Kopalnie B w likwidacji - dalej w skrócie B w likwidacji (akt notarialny Rep. A nr [...]), przejęła zaległości w podatku od nieruchomości na podstawie art. 13a ust 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych (Dz.U. Nr 162, poz. 1112 ze zm.), która weszła w życie w dniu 8 lutego 2001 r. tj wówczas kiedy sporne zaległości już nie istniały. Kopalnie B w likwidacji zapłaciły bowiem określone decyzją zaległe zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 1992-1993 i 1995-1996 w dniu 30 października 2000 r. W ocenie organu I instancji skoro zapłata podatku nastąpiła przed przejęciem przedsiębiorstwa Spółka nie jest uprawniona do występowania w sprawie określenia zaległości. Od decyzji tej Spółka A S.A. w K. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Spółka zarzuciła Sygn akt I SA/Wr 3335/02 2 naruszenie art. 94 w związku z art.93 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) przez błędne przyjęcie, że jest następcą prawnym B w likwidacji tylko w zakresie zobowiązań podatkowych, które przejęła w dniu 1 marca 2001 r. Zakwestionowano też twierdzenie organu podatkowego, iż zapłata zaległości w trakcie postępowania odwoławczego skutkuje uznaniem postępowania za bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając odwołanie za istotny w sprawie uznało fakt zapłaty zaległego podatku. W ocenie organu odwoławczego oznacza to, że jakiekolwiek postępowanie w sprawie określenia zaległości jest bezprzedmiotowe. Z tych względów rozważania dotyczące sukcesji Spółki uznano za zagadnienie nie mające już wpływu na treść rozstrzygnięcia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucono, iż zapłata podatku od nieruchomości, wynikającego z kwestionowanych przez B w likwidacji decyzji nie była dobrowolna. Wskazano także podobnie jak w odwołani, iż zapłata w toku postępowania odwoławczego, wynikającej z decyzji zaległości nie może pozbawić strony możliwości dochodzenia swoich racji w szczególności, że wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Skarżąca powtórzyła również, iż jest następcą prawnym Kopalń B w likwidacji, a zgodnie z art. 93 Ordynacji podatkowej następstwo prawne ma charakter sukcesji generalnej, zaś przepis art. 13 a ust 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych (Dz.U. Nr 162, poz. 1112 ze zm.), zgodnie z którym Spółka przejęła zobowiązania nie ma zastosowania, bowiem Spółka żądając wydania decyzji w trybie odwoławczym żąda określenia zobowiązania w prawidłowej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko dodatkowo wskazując, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2001 r. sygn. FPS 2/01 stwierdzająca, iż podziemne wyrobiska górnicze nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości winna obowiązywać od momentu jej podjęcia we względu na zachowanie pewności obrotu. Sygn akt I SA/Wr 3335/02 3 Stosowanie tej uchwały do należności z lat poprzedzając uchwałę może spowodować destabilizację budżetów gmin górniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycja art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie Sąd uznał skargę za zasadną. Na wstępie trzeba stwierdzić, że Spółka A S.A. w K. nie wystąpiła, po przejęciu Kopalń B w likwidacji, z żądaniem wydania przez organy podatkowe decyzji w sprawie zaległego podatku od nieruchomości należnego od B w likwidacji. Skarżąca jako następca prawny wstąpiła w miejsce dotychczasowej strony do toczących się postępowań odwoławczych w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości za lata 1992-1993 i 1995-1996. Kopalnie B w likwidacji mimo zapłaty określonych decyzją zaległości w podatku od nieruchomości, kwestionowały prawidłowość tych decyzji w zakresie opodatkowania podziemnych wyrobisk górniczych. W trakcie toczącego się postępowania odwoławczego nastąpiło przejęcie Sygn akt I SA/Wr 3335/02 4 B w likwidacji przez Spółkę A S.A. w K. Przepis art. 134 §1 Ordynacji podatkowej stanowi m in., że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następcy prawni. W ustalonym stanie faktycznym brak w ocenie Sądu podstaw do kwestionowania uprawnień Spółki do uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia spornej kwestii. Zgodnie z art. 94 i art. 93 § 1 i § 7 Ordynacji podatkowej nabywcy przedsiębiorstw państwowych wstępują we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego, prawa i obowiązki tych przedsiębiorstw, w tym wynikające z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej. Powoływanego przez organ pierwszej instancji przepisu art. 13a ustawy o dostosowaniu górnictwa węgla kamiennego do funkcjonowania w warunkach gospodarki rynkowej oraz szczególnych uprawnieniach i zadaniach gmin górniczych, nie można uznać za dający podstawę wykluczenia następstwa prawnego Spółki w zakresie umożliwiającym merytoryczne zakończenie postępowania w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 1992-1993 i 1995-1996. Spór między organami podatkowymi a B w likwidacji, dotyczący opodatkowania podatkiem od nieruchomości podziemnych wyrobisk górniczych nie został rozstrzygnięty przez organy podatkowe przed przejęciem B w likwidacji przez Spółkę A S.A. w K. Organy te po dniu 1 marca 2001 r. zobowiązane były zatem zakończyć toczące się postępowania, rozstrzygając co do istoty sprawy. Fakt zapłaty podatku od nieruchomości, wynikającego z decyzji wydanych przez organ podatkowy nie pozbawia podatnika możliwości dochodzenia swoich praw w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z art.78 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ) oraz art. 220 Ordynacji podatkowej od decyzji wydanych w pierwszej instancji służy odwołanie do drugiej instancji. W przypadku zobowiązań podatkowych wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymuje obowiązku jej wykonania (art. 224 Ordynacji podatkowej) zatem zapłata podatku nie może być traktowana jako rezygnacja z dochodzenia racji w dalszym postępowaniu. Stwierdzenie, iż zapłata podatku wynikającego z decyzji organu podatkowego skutkuje uznaniem bezprzedmiotowości dalszego postępowania prowadzonego na Sygn akt I SA/Wr 3 3 3 5/02 5 skutek sporu stron skutkuje naruszeniem art. 78 Konstytucji RP oraz art. 220 Ordynacji podatkowej, mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe mimo zapłaty, w trakcie postępowania odwoławczego, podatku wynikającego z kwestionowanych decyzji w sprawie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1992-1993 i 1995-1996 nie mogły skutecznie powoływać się na bezprzedmiotowość postępowania i zobligowane były rozstrzygnąć sprawę poprzez określenie kwoty zaległości. Przedmiot sporu między stronami bowiem istniał zarówno przed zapłatą podatku jak i obecnie, jest nim podatek od nieruchomości naliczony od podziemnych wyrobisk górniczych. Poza naruszeniem wskazanych przepisów prawa stwierdzono także inne uchybienia, których ocena ze względu na przekazanie niekompletnych akt nie jest możliwa. Uchybienia te winny być wyeliminowane w ponownie prowadzonym postępowaniu. W decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] powołano jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej jednocześnie wskazując w uzasadnieniu, że postanowieniami z dnia 4 września 2001 r. wznowiono z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości (w aktach brak wymienionych postanowień). W uzasadnieniu decyzji nr [...] Prezydenta Miasta W. z [...] mowa jest również o postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia [...] wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego (w aktach brak tego postanowienia). Rozpatrując ponownie sprawę należy ustalić w sprawie podatku od nieruchomości za jaki okres wznowiono postępowanie i na jakiej podstawie, a następnie stosownie do poczynionych ustaleń wydać decyzję w trybie art. 207 Ordynacji podatkowej lub w trybie określonym w dziale IV rozdziale 17 Ordynacji podatkowej - Wznowienie postępowania. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 powołanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło