II SA/Lu 1194/03
WyrokWSA w Lublinie2004-10-20
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwym organem do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty w sprawie ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed reformą administracyjną w 1999 roku?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwym organem do rozpatrzenia odwołania, ponieważ postępowanie w sprawie ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową zostało zakończone ostateczną decyzją po wejściu w życie przepisów z 18 i 29 grudnia 1998 r., które ustanowiły kolegia organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego. Wcześniejsze decyzje, nawet jeśli zostały wzruszone w trybie nadzwyczajnym, nie wpływają na właściwość organu w nowym postępowaniu wszczętym po reformie.Stan faktyczny
Skarżący J.H. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą nieruchomości stanowiące wspólnotę gruntową. Skarżący zarzucił niewłaściwość organu odwoławczego, twierdząc, że powinien nim być Wojewoda ze względu na datę wszczęcia postępowania. Sprawa dotyczyła ustalenia nieruchomości podlegających wspólnemu zagospodarowaniu, stanowiących wspólnotę gruntową rolników miasta W.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr), Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz Asesor WSA Bogusław, Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia nieruchomości podlegających wspólnemu zagospodarowaniu, stanowiących wspólnotę gruntową oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.H. od decyzji Starosty z dnia [...] r. znak: [...] ustalającej, że działki nr nr [...], [...] [...], [...] i [...]położone w obrębie nr [...]miasta W. działki nr nr [...], [...], [...], [...] i [...]położone w obrębie nr [...] miasta W. oraz działka nr [...]położona w K. stanowią wspólnotę gruntową rolników miasta W. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] z urzędu stwierdzona została nieważność decyzji byłego Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. z dnia [...] r. znak: [...] ustalającej nieruchomości podlegające wspólnemu zagospodarowaniu położone we wsi K. i w mieście W. Tą samą decyzją z urzędu stwierdzono nieważność decyzji byłego Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN we W. z dnia r. znak: [...] ustalającej wykaz udziałowców i wielkość przysługujących im udziałów w w/w wspólnocie gruntowej rolników miasta W., posiadaczy osad tabelowych od nr 1 do nr 144.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.) starosta ustala stosownie do przepisów art. 1 i 3 nieruchomości, które stanowią wspólnotę gruntową lub mienie gromadzkie. Starosta W. przedmiotową decyzją ustalił, które nieruchomości położone w mieście W. i wsi K. stanowią wspólnotę gruntową zgodnie z zapisami w rejestrze ewidencji gruntów i budynków.
Podniesione w odwołaniu zarzuty, co do uznania S.R. za stronę w przedmiotowym postępowaniu są niezasadne albowiem wykaz osób uprawnionych do wspólnoty gruntowej miasta W. zostanie ustalony w odrębnym postępowaniu, w trakcie aktualizacji takiego wykazu. Wówczas dopiero zostanie ustalone czy S.R., jak również skarżący J.H. będą mieli przymiot strony przy sporządzaniu aktualnego wykazu.
Wniosek M .i J. małżonków H. zawarty w piśmie z dnia 16 maja 2003 r., o przekazanie akt sprawy według właściwości Wojewodzie nie mógł być uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126 ze zm.) znowelizowano art. 17 kpa. Stosownie do tej zmiany organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.H. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było organem "kompetentnym" do wydania decyzji, bowiem postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte we wrześniu 1996 r., tj. przed wejściem w życie nowego ustroju organów administracyjnych. W tej sytuacji organem drugiej instancji, właściwym do rozpatrzenia odwołania wniesionego w dniu 9 września 2000 r. od decyzji Starosty z dnia [...] r. powinien być Wojewoda. Pogląd taki wyraził Sąd w wyroku wydanym w dniu 16 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 1775/01.
Starosta od kilku lat nie wydał w sprawie decyzji ostatecznej w której uwzględniłby stan prawny działek podlegających wspólnemu zagospodarowaniu jako wspólnota gruntowa, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezzasadnie orzekało w sprawie stwierdzając, że decyzje z poprzednich lat były ostateczne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, że w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych brak jest odmiennych uregulowań co do właściwości organów, a więc organem właściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Pogląd taki został już wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w dniu 25 lutego 2003 r. w sprawie II SA 1752/01, oddalającym skargę J.H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową rolników z miasta Włodawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Z akt administracyjnych sprawy, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż skarżący złożył odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] r. znak: [...]do Wojewody który decyzją z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skarżący J.H. w dniu 18 lutego 2001 r. wystąpił z wnioskiem do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uchylenie decyzji Wojewody oraz stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] r. wywodząc, że zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Rozpatrując wniosek J.H. z dnia 20 kwietnia 2001 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2003 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA 1752/01 oddalił skargę J.H. na decyzję Ministra Rolnictwa z dnia [...]r.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wywiódł z jakich przyczyn, w świetle art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 162, poz. 1124), właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] r. znak: [...] było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Wojewoda
Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził także, że postępowanie w rozpatrywanej przez niego sprawie zostało zarówno wszczęte jak i zakończone ostateczną decyzją po dniu 1 stycznia 1999 r., tj. po wejściu w życie powołanych ustaw z 18 grudnia 1998 r. i z 29 grudnia 1998 r. Bez znaczenia w tejże kwestii był fakt złożenia przez skarżącego w przedmiotowej sprawie wniosku `już w dniu 26 września 1996 r., ponieważ wszystkie poprzednie decyzje były decyzjami ostatecznymi, a ich wzruszenie następowało w trybie postępowania nadzwyczajnego.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak również z przepisem art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Powyższa regulacja prawna czyni bezzasadnym zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja wydana została przez niewłaściwy organ, a tym samym bezpodstawne jest żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie należy podzielić stanowisko zaskarżonej decyzji, iż zarzuty skarżącego dotyczące nie ustalenia przez organ wykazu wszystkich osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej i wielkości ich udziałów nie czynią decyzji prawnie wadliwą. Decyzja ta rozstrzyga bowiem wyłącznie kwestię, które nieruchomości gruntowe położone w mieście W. i we wsi K. stanowią wspólnotę gruntową. Wielkość udziałów poszczególnych osób w przedmiotowej wspólnocie gruntowej zostanie ustalona w odrębnym postępowaniu, w którym przymiot strony będą miały wszystkie osoby posiadające we wspólnocie swój udział. Każda ze stron będzie miała prawo do brania czynnego udziału w tym postępowaniu i będzie jej przysługiwało prawo odwołania się do organu wyższej instancji oraz wniesienia skargi do sądu administracyjnego w razie niezadowolenia z treści rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie należało skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalić na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło